Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επενδύσουν επιπλέον 15 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ελλάδα. Η ανακοίνωση έγινε στις 22 Οκτωβρίου, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Αθήνα του Διαδόχου του Άμπου Ντάμπι, Σεΐχη Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan.
Η Αθήνα χαιρέτισε τη δέσμευση αυτή. Ωστόσο, βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προειδοποιούν ότι ένα μέρος της —τα κέντρα δεδομένων (data centers)— θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξάντληση των περιορισμένων υδάτινων πόρων και σε αύξηση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Ακολουθούν τα όσα ανακοινώθηκαν, καθώς και μια εξέταση του κατά πόσο ευσταθούν αυτοί οι φόβοι.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
Τα νέα κεφάλαια πρόκειται να διοχετευθούν μέσω της κοινής επενδυτικής πρωτοβουλίας των δύο χωρών, η οποία ξεκίνησε τον Μάιο του 2022 με αρχικό ύψος 4 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο Υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου των ΗΑΕ, Thani bin Ahmed Al Zeyoudi, δήλωσε ότι τα επιπλέον κεφάλαια θα κατευθυνθούν στους τομείς της ενέργειας, της φιλοξενίας, της τεχνητής νοημοσύνης, της τεχνολογίας, της βιομηχανίας και των υποδομών, κατά τη διάρκεια των επόμενων πέντε έως οκτώ ετών. Παράλληλα, οι δύο χώρες ανακοίνωσαν 18 μνημόνια κατανόησης, συμφωνίες και εμπορικές συνεργασίες, συνολικής αξίας 12,75 δισεκατομμυρίων ευρώ. Κανένα από τα δύο ποσά δεν αντιστοιχεί σε υπογεγραμμένες συμβάσεις για συγκεκριμένα έργα. Το γραφείο τύπου του Άμπου Ντάμπι χαρακτήρισε το ποσό των 15 δισεκατομμυρίων ευρώ ως «πρόθεση επένδυσης», ενώ μεγάλο μέρος των 12,75 δισεκατομμυρίων ευρώ αφορά μνημόνια και όχι οριστικοποιημένες συμφωνίες.
Ο ρόλος των κέντρων δεδομένων
Το πρώτο συγκεκριμένο βήμα έγινε από τη Masdar, την κρατική εταιρεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας του Άμπου Ντάμπι, η οποία κατέχει ήδη την ελληνική εταιρεία Terna Energy. Η Masdar προχωρά στην εξαγορά ενός έργου ηλιακής ενέργειας, ισχύος άνω των 550 μεγαβάτ, από την Lightsource bp. Σύμφωνα με τη Masdar, η μονάδα θα τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2026, θα διαθέτει σύστημα αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες και θα συμβάλει στην κάλυψη της ζήτησης που «τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές υποδομές». Η συμφωνία τελεί υπό την έγκριση των αρμόδιων ρυθμιστικών αρχών.
Επιπλέον, η Masdar υπέγραψε συμφωνία με την εταιρεία Khazna Data Centers για τη διερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής «πράσινων» κέντρων δεδομένων στην Ελλάδα, τα οποία θα τροφοδοτούνται από αποκλειστικές πηγές καθαρής ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης. Δεν ανακοινώθηκαν το ύψος της επένδυσης, η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων ή το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Το ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο κλάδο προϋπήρχε της εν λόγω δέσμευσης. Σύμφωνα με μελέτη που εξετάστηκε από την Περιφέρεια Αττικής, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για κέντρα δεδομένων —μόνο εντός της Αττικής— ανέρχεται σε σχεδόν 1 δισεκατομμ Στα έργα περιλαμβάνονται μια κοινοπραξία μεταξύ της εταιρείας DAMAC (με έδρα τα ΗΑΕ) και της ελληνικής Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), ένα συγκρότημα της Microsoft, καθώς και ένας κόμβος κέντρων δεδομένων (data centers) ύψους σχεδόν 300 εκατομμυρίων ευρώ στην Παιανία, κοντά στην Αθήνα.
Κέντρο δεδομένων
Κέντρο δεδομένων. Πηγή: ep_jhu, Flickr, CC BY-NC 2.0
Η ανησυχία για το νερό
Πολλά κέντρα δεδομένων ψύχουν τους διακομιστές (servers) τους χρησιμοποιώντας συστήματα εξάτμισης και πύργους ψύξης. Ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων μπορεί να καταναλώσει από εκατοντάδες χιλιάδες έως και αρκετά εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως, ειδικά σε θερμά κλίματα, όπως αυτό της Ελλάδας.
Το ζήτημα αυτό είναι σημαντικό για την Αττική, την περιφέρεια γύρω από την Αθήνα. Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης (ΕΥΔΑΠ) ανέφερε ότι τα αποθέματα στον ταμιευτήρα του Μόρνου —βασική πηγή υδροδότησης για την πρωτεύουσα— είχαν μειωθεί στα 192,8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ποσότητα κατά 64% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 2010–2024.
Ένας χειμώνας με αρκετές βροχοπτώσεις μετρίασε την πίεση. Τα αποθέματα στον Μόρνο σχεδόν τριπλασιάστηκαν μεταξύ Οκτωβρίου και Απριλίου, και στις 31 Μαρτίου 2026, οι τέσσερις ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική περιείχαν 723,6 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Το νούμερο αυτό παραμένει ωστόσο σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με το 2022, όταν τα αποθέματα πλησίαζαν τα 1,32 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ ο πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ προειδοποίησε φέτος ότι «το πρόβλημα δεν έχει λυθεί».
Η κατανάλωση νερού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον σχεδιασμό του συστήματος ψύξης. Τα συστήματα που ανακυκλοφορούν το νερό ή βασίζονται στον αέρα καταναλώνουν πολύ λιγότερο νερό σε σύγκριση με τα συστήματα ψύξης μέσω εξάτμισης, αν και συνήθως απαιτούν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια. Δεν έχει υπάρξει κάποια ανακοίνωση από την πλευρά των ΗΑΕ που να διευκρινίζει ποια μέθοδος ψύξης θα χρησιμοποιηθεί στις ελληνικές εγκαταστάσεις.
Η ανησυχία για το κόστος της ενέργειας και το παράδειγμα της Ιρλανδίας
Οι επικριτές αναφέρονται συχνά στο παράδειγμα της Ιρλανδίας. Σύμφωνα με την Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία της Ιρλανδίας, το 2024 τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν το 22% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταγράφηκε στη χώρα —ποσοστό αυξημένο από το 5% που ήταν το 2015—, ξεπερνώντας τη συνολική κατανάλωση όλων των αστικών νοικοκυριών, η οποία ανήλθε στο 18%. Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 εκτιμούσε ότι τα ιρλανδικά νοικοκυριά κατέβαλαν 715 εκατομμύρια ευρώ περισσότερα για ηλεκτρική ενέργεια μεταξύ 2015 και 2023, εξαιτίας της ανάπτυξης των κέντρων δεδομένων (data centers). Ο συντάκτης της έκθεσης, οικολογικός οικονομολόγος Seán Fearon, υποστήριξε ότι η πρόσθετη ζήτηση «αυξάνει τον αριθμό των ωρών κατά τις οποίες το φυσικό αέριο καθορίζει την τιμή στο ιρλανδικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας, οδηγώντας σε αύξηση του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος».
Η έκθεση εκπονήθηκε κατόπιν παραγγελίας δύο περιβαλλοντικών οργανώσεων, της Friends of the Earth Ireland και της Beyond Fossil Fuels, ενώ ο κλάδος αμφισβήτησε τα συμπεράσματά της. Ο Maurice Mortell, πρόεδρος του φορέα του κλάδου Digital Infrastructure Ireland, κατηγόρησε την Friends of the Earth Ireland ότι «προσπαθεί απλώς να σπείρει τη διχόνοια στην κοινωνία».
Στην Ελλάδα, η κλίμακα είναι πολύ διαφορετική. Η εγκατεστημένη ισχύς των κέντρων δεδομένων στη χώρα εκτιμάται σε μόλις μερικές δεκάδες μεγαβάτ (MW), αν και θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 γιγαβάτ (GW) πριν από το τέλος της δεκαετίας, εφόσον υλοποιηθούν τα σχεδιαζόμενα έργα.
Το σκεπτικό υπέρ των έργων
Το σχέδιο των ΗΑΕ (Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων) διαφέρει από την απλή σύνδεση των κέντρων δεδομένων στο δίκτυο ηλεκτροδότησης. Το ηλιακό πάρκο της Masdar περιλαμβάνει σύστημα αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες, ενώ η συμφωνία με την Khazna βασίζεται στην παροχή αποκλειστικά καθαρής ενέργειας. Οι εγκαταστάσεις που τροφοδοτούνται από δικές τους μονάδες παραγωγής θα εξαρτώνται λιγότερο από το εθνικό δίκτυο. Ωστόσο, η εξαγορά ενός ηλιακού έργου που βρίσκεται ήδη σε φάση ανάπτυξης δεν προσθέτει, από μόνη της, νέα δυναμικότητα, και παραμένει άγνωστο εάν κάποιο μελλοντικό κέντρο δεδομένων...
Will UAE-Backed Data Centers Strain Greece’s Water and Drive Up Electricity Bills?
