Η ΣΤΕΡΕΑ ΑΔΕΙΑΖΕΙ - ΟΙ ΦΙΕΣΤΕΣ ΚΑΛΑ ΚΡΑΤΟΥΝ...
(Πίσω από τα βίντεο, τις ευχές και τις φωτογραφίες υπάρχει ένας τόπος που χάνει ανθρώπους, παιδιά, σχολεία, γιατρούς και παραγωγική γη.)
Κι αφού πέρασαν οι ευχές, τα «καλή σχολική χρονιά» και τα βίντεο που είναι της μόδας τελευταία… (sic), ας μιλήσουμε για τη Στερεά Ελλάδα που δεν χωράει στα επικοινωνιακά πλάνα.
Γιατί πίσω από τις κορδέλες και τα πανηγυρικά δελτία Τύπου υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν κρύβεται:
Η ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΔΕΙΑΖΕΙ.
Και το λένε οι αριθμοί.
Από 547.390 κατοίκους το 2011, πέσαμε στους 508.254 το 2021.
39.136 άνθρωποι χάθηκαν μέσα σε μία δεκαετία.
Μείωση 7,1%.
Και το πιο ανησυχητικό είναι ποιοι φεύγουν.
Οι ηλικίες 20–29 μειώθηκαν περίπου 30%.
Οι 30–39 περίπου 27%.
Τα παιδιά 0–9 ετών περίπου 18%.
Την ίδια στιγμή, ο πληθυσμός γερνά.
Αυτό δεν είναι απλώς ένα δημογραφικό πρόβλημα.
ΕΙΝΑΙ ΕΡΗΜΩΣΗ.
ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΓΗ ΝΕΩΝ
Και σαν να μην έφτανε η δημογραφική συρρίκνωση, η Στερεά Ελλάδα αδυνατεί να συγκρατήσει το παραγωγικό και επιστημονικό δυναμικό της.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το Δ΄ τρίμηνο του 2024, η ανεργία στη Στερεά Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 9,4%, υψηλότερα από την Αττική (7,8%), την Πελοπόννησο (8%) και την Κρήτη (6,4%).
Και ακόμη πιο ανησυχητικό:
Από 7,8% το Γ΄ τρίμηνο του 2024, η ανεργία στη Στερεά Ελλάδα αυξήθηκε στο 9,4% μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο.
Οι νέοι σπουδάζουν, εξειδικεύονται, αποκτούν προσόντα και στη συνέχεια αναζητούν εργασία και προοπτική αλλού.
Η Στερεά Ελλάδα εκπαιδεύει ανθρώπους που συχνά δεν μπορεί να κρατήσει.
Και όταν ένας νέος φύγει για να βρει δουλειά, δεν χάνεται μόνο ένας εργαζόμενος.
Χάνεται ένας αυριανός γονιός.
Ένας επιστήμονας.
Ένας επαγγελματίας.
Ένας άνθρωπος που θα μπορούσε να δημιουργήσει και να επενδύσει στον τόπο του.
ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΛΕΙΝΕΙ. ΚΑΙ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΚΛΕΙΝΕΙ ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ.
Το 2026–2027, 19 σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη Στερεά Ελλάδα αναστέλλουν τη λειτουργία τους λόγω έλλειψης μαθητών.
9 Δημοτικά και 10 Νηπιαγωγεία.
Βοιωτία: 5.
Εύβοια: 6.
Ευρυτανία: 4.
Φθιώτιδα: 4.
Παράλληλα, σχολεία υποβιβάζονται και συγχωνεύονται.
Στη Φθιώτιδα 6 Δημοτικά υποβιβάζονται, ενώ στη Βοιωτία 7.
Αυτό δεν είναι μια γραμμή σε έναν διοικητικό πίνακα.
Είναι η αποψίλωση της ζωής των χωριών.
Γιατί όταν φεύγει το σχολείο, δεν χάνεται μόνο μια αίθουσα.
Χάνεται ένας ακόμη λόγος για να μείνει μια οικογένεια στον τόπο της.
ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΩΡΑ ΨΑΧΝΟΥΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ
Η σχολική χρονιά ξεκίνησε με χιλιάδες κενά σε ολόκληρη τη χώρα και το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε 23.020 προσλήψεις αναπληρωτών για το 2026–2027.
Στη Στερεά εξακολουθούν να καταγράφονται λειτουργικές ανάγκες.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι λιγοστεύουν οι μαθητές.
Είναι ότι χρόνο με τον χρόνο έχουμε:
λιγότερα παιδιά, λιγότερα σχολεία, λιγότερους νέους, περισσότερη εγκατάλειψη.
ΚΑΙ Η ΥΓΕΙΑ ΑΔΕΙΑΖΕΙ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ
Γιατί ένα νέο ζευγάρι δεν χρειάζεται μόνο δουλειά.
Χρειάζεται γιατρό.
Χρειάζεται νοσηλευτή.
Χρειάζεται νοσοκομείο που να λειτουργεί πραγματικά και όχι απλώς να υπάρχει ως κτίριο.
Η πραγματικότητα στη Στερεά Ελλάδα είναι ότι οι δημόσιες δομές υγείας αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό υγειονομικό προσωπικό.
Νοσοκομειακές κλινικές και υπηρεσίες λειτουργούν υπό πίεση, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι ελλείψεις προσωπικού περιορίζουν τη δυνατότητα των δομών να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών.
Και τότε ο πολίτης της περιφέρειας βρίσκεται αντιμέτωπος με:
αναμονές, δυσκολότερη πρόσβαση σε γιατρούς, μετακινήσεις για εξετάσεις και θεραπεία και ανασφάλεια για το αν θα βρει την περίθαλψη που χρειάζεται όταν τη χρειαστεί.
Και εδώ βρίσκεται το αυτονόητο ερώτημα:
ΠΩΣ ΘΑ ΜΕΙΝΟΥΝ ΤΑ ΝΕΑ ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥΣ;
Όταν δεν υπάρχει αρκετή δουλειά.
Όταν σχολεία κλείνουν.
Όταν οι δομές υγείας έχουν ελλείψεις.
Όταν οι βασικές δημόσιες υπηρεσίες αποδυναμώνονται.
Με ευχές;
Με βίντεο;
Με πανηγυρικά δελτία Τύπου;
Δεν γίνεται.
Οι άνθρωποι μένουν εκεί όπου μπορούν να εργαστούν, να μεγαλώσουν τα παιδιά τους και να αισθάνονται ασφαλείς για την υγεία και το μέλλον τους.
ΑΔΕΙΑΖΟΥΝ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΓΕΜΙΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΕΡΓΑ
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Η Στερεά Ελλάδα χάνει πληθυσμό, αλλά μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε ενεργειακό χώρο.
Στη Φθιώτιδα είχαν ήδη καταγραφεί περίπου 8.500 στρέμματα γης υψηλής παραγωγικότητας καλυμμένα από φωτοβολταϊκά μέχρι τον Μάρτιο του 2022, έναντι θεσμοθετημένου ορίου 10.875 στρεμμάτων.
Και η πίεση συνεχίζεται...
Είμαστε απέναντι στην άναρχη κατάληψη της παραγωγικής γης από ΑΠΕ και στην αντίληψη ότι η Στερεά μπορεί να σηκώνει όλο και περισσότερα ενεργειακά βάρη χωρίς να μετράμε το κόστος για την αγροτική παραγωγή και την κοινωνία.
Γι’ αυτό ζητάμε συγκεκριμένα στοιχεία:
Πόση παραγωγική γη έχει ήδη καταληφθεί;
Πόση βρίσκεται σήμερα σε διαδικασία αδειοδότησης;
Πόσα MW εγκαθίστανται ανά Δήμο και Περιφερειακή Ενότητα;
Όχι άλλα γενικόλογα.
ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ.
Η ΣΤΕΡΕΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ΠΟΙΟΣ ΠΑΡΑΓΕΙ ΜΕΛΛΟΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΗΣ;
Φωτοβολταϊκά.
Ανεμογεννήτριες.
Δίκτυα.
Γραμμές μεταφοράς.
Ενεργειακές επενδύσεις.
Και την ίδια στιγμή:
νέοι άνθρωποι φεύγουν, αγροτική γη πιέζεται, σχολεία αδειάζουν, νοσοκομεία και δομές υγείας χρειάζονται προσωπικό και χωριά συρρικνώνονται.
Αν αυτό βαφτίζεται «ανάπτυξη», τότε ας μας εξηγήσουν:
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ;
Γιατί η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο σε MW.
Μετριέται σε ανθρώπους που μένουν.
ΔΗΜΟΙ ΧΩΡΙΣ ΠΟΡΟΥΣ ΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΟΥΝ ΟΡΘΙΑ ΜΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΟΥ ΑΔΕΙΑΖΕΙ
Οι Δήμοι καλούνται να συντηρήσουν σχολεία, κτίρια και υποδομές.
Να αντιμετωπίσουν καθημερινές ανάγκες.
Να στηρίξουν οικισμούς που χάνουν πληθυσμό.
Να κρατήσουν ζωντανές τοπικές κοινωνίες.
Και την ίδια στιγμή λειτουργούν υπό οικονομική πίεση και με πόρους που συχνά δεν αντιστοιχούν στις αρμοδιότητές τους.
Πώς θα σταματήσει την ερήμωση ένας Δήμος που δεν έχει τα εργαλεία να συντηρήσει ούτε τις βασικές υποδομές του;
Δεν γίνεται.
ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Η ΦΩΤΙΑ ΜΑΣ ΘΥΜΙΖΕΙ ΠΟΣΟ ΕΥΚΟΛΑ ΧΑΝΕΤΑΙ Ο ΤΟΠΟΣ
Δάση.
Ελαιώνες.
Βοσκότοποι.
Παραγωγικές εκτάσεις.
Περιουσίες.
Και μετά ξεκινά ο γνωστός κύκλος:
αποζημίωση — αποκατάσταση — στήριξη — εξαγγελίες.
Όμως η πραγματική πολιτική δεν είναι να αποζημιώνεις τον άνθρωπο αφού καταστράφηκε.
Είναι να έχεις κάνει ό,τι χρειάζεται για να μην καταστραφεί.
Η πρόληψη δεν μπορεί να εμφανίζεται μόνο όταν ξεκινά η αντιπυρική περίοδος.
ΝΕΡΟ, ΡΕΥΜΑ, ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ
Το νερό είναι στρατηγικός πόρος για την κοινωνία, την αγροτική παραγωγή και την οικονομία.
Η ενέργεια είναι εξίσου κρίσιμη.
Κι όμως, ο πολίτης της Στερεάς καλείται να ζει με αυξανόμενες πιέσεις στο κόστος, ενώ ο τόπος του καλείται ταυτόχρονα να παράγει όλο και περισσότερη ενέργεια.
Τότε ποιο είναι το όφελος για τον κάτοικο της Στερεάς;
Να βλέπει τις εγκαταστάσεις;
Ή να μπορεί να πληρώνει το ρεύμα του;
ΦΤΑΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΩΡΑ ΓΙΑ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ.
Δεν χρειάζεται άλλη φωτογραφία.
Χρειάζονται απαντήσεις.
Πόσοι άνθρωποι χάθηκαν από τη Στερεά Ελλάδα;
Πόσοι νέοι έφυγαν;
Πόσοι άνεργοι υπάρχουν;
Πόσα παιδιά χάθηκαν από τα σχολεία μας;
Πόσα σχολεία έκλεισαν ή υποβαθμίστηκαν;
Πόσα εκπαιδευτικά κενά υπάρχουν;
Πόσοι γιατροί και υγειονομικοί λείπουν από τις δομές μας;
Πόσες κλινικές και υπηρεσίες λειτουργούν με ελλείψεις προσωπικού;
Πόση παραγωγική γη μετατράπηκε σε ενεργειακές εγκαταστάσεις;
Πόσα MW ΑΠΕ έχουν εγκατασταθεί ανά Δήμο;
Πόσες εκτάσεις κάηκαν και τι έγινε για την πρόληψη;
Πόσο νερό έχουμε και ποιος αποφασίζει για τη διαχείρισή του;
Και κυρίως:
ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΝΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥΣ;
Γιατί μέχρι σήμερα ακούμε για έργα.
Για επενδύσεις.
Για MW.
Για υποδομές.
Δεν ακούμε όμως ένα πειστικό σχέδιο για τον άνθρωπο.
Και χωρίς ανθρώπους δεν υπάρχει Περιφέρεια.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΧΑΡΤΗΣ.
Η ΣΤΕΡΕΑ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΟΥ "ΠΑΡΑΓΕΙ" ΤΑ ΠΑΝΤΑ — ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΛΟΝ
Χρειάζεται:
Δημογραφική ανασυγκρότηση.
Θέσεις εργασίας και πραγματικές ευκαιρίες για τους νέους.
Προστασία της παραγωγικής γης.
Πραγματική αγροτική πολιτική.
Δημόσιο και ασφαλές νερό.
Φθηνή και αξιόπιστη ενέργεια.
Σχολεία ανοιχτά και στελεχωμένα.
Νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας με γιατρούς και προσωπικό.
Δήμους με πόρους και πραγματικές αρμοδιότητες.
Πρόληψη — όχι μόνο αποζημίωση — απέναντι στις πυρκαγιές.
Και πάνω απ’ όλα:
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ — ΟΧΙ ΣΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ MW.
Γιατί πραγματική ανάπτυξη δεν είναι να έρχονται επενδύσεις.
Είναι να μένουν οι άνθρωποι.
Και σήμερα οι άνθρωποι φεύγουν.
ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΤΥΧΙΑ.
ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ, ΕΙΝΑΙ ΕΡΗΜΩΣΗ
Και όποιος συνεχίζει να πανηγυρίζει, ενώ ο τόπος αδειάζει, δεν μπορεί αύριο να πει ότι δεν γνώριζε.
Οι Ανεξάρτητοι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Στερεάς Ελλάδας
Βασίλης Λύκος – Βασιλική Αγγελοπούλου
