Στην εποχή της ελιάς και του λαδιού.

 

Οι άνθρωποι της υπαίθρου και όχι μόνο, αυτές τις μέρες ασχολούνται με το μάζεμα της ελιάς.

Τα κτήματα γεμίζουν κόσμο, τα ελαιόπανα στρώνονται, τα μηχανήματα παίρνουν μπροστά, οι χτένες σπάνε από την αντίσταση των κλαδιών και τα ελαιοτριβεία δουλεύουν ασταμάτητα για να μας δώσουν το πολύτιμο λάδι.

Οι προσπάθειες μιας ολόκληρης χρονιάς και η αγωνία για την παραγωγή δίνει το αποτέλεσμα της και οι άνθρωποι καλοδέχονται ότι και αν καταφέρνουν να δώσουν τα δέντρα.

Καμιά φορά, δεν φτάνει ούτε το λίπασμα, ούτε τα φάρμακα για να γλυτώσουν από τον δάκο, ούτε το πότισμα που πρέπει να έχουν για να μην ξεραθούν τις ζεστές και άνυδρες μέρες του καλοκαιριού. Καμιά φορά, η φύση αποφασίζει από μόνη της και στέλνει τον αέρα όταν ο καρπός δεν είναι δυνατός να κρατηθεί και τον ρίχνει κάτω στην γη, και άλλη φορά, οι βροχές με τον αέρα μαζί, καταστρέφουν η μειώνουν την ποσότητα που θα μπορούσε να πάρει κάποιος καλλιεργητής.  Όμως, έτσι είναι οι αγροτικές δουλειές . σκληρός μόχθος που δεν πληρώνεται για ένα προιόν που δίνει ζωή και που είναι το κύριο συστατικό της μαγειρικής μας.

Ζούμε σε μια εποχή που προσπαθούν οι "άρχοντες" να βάλουν σε όλα τσιπάκια και pos. Που βάζουν στα αγροτικά προιόντα σε μητρώα και βάζουν ποινές αν δεν δηλώσεις τα λίγα δεντράκια που στηρίζουν την ζωή σου. 

Τι κρίμα που όλο μιλάνε για την αρχαιότητα και δεν παίρνουν τίποτα από την σοφία της.

Που δεν έχουν σαν προτεραιότητα την διατροφική κάλυψη του πληθυσμού της χώρας από προιόντα που παράγονται στον κάθε τόπο. Που δεν καταλαβαίνουν ότι ο πραγματικός πλούτος του κράτους είναι ο πλούτος των κατοίκων. Τουλάχιστον, έτσι θα έπρεπε να είναι. 

Διαβάζουμε για τους νόμους του Σόλωνα, και βλέπουμε το πόσο διαφορετικά μετράμε τα πάντα στις μέρες μας σε σχέση με την αρχαιότητα και με την αναλογία φανταζόμαστε ότι στις μέρες μας τον αντίστοιχο τίτλο ευγενείας παίρνει κάποιος αν έχει τα αντίστοιχα data centers,  η Αιολικές εγκαταστάσεις, ..μόνο που αυτά, δεν τρώγονται..

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ο Σόλων ο Αθηναίος (594 π.Χ.) θέσπισε τους πρώτους αυστηρούς νόμους για την προστασία και την καλλιέργεια της ελιάς στην Αττική. Καθώς οι νόμοι του (οι «Άξονες») δεν έχουν διασωθεί αυτούσιοι στην αρχική τους μορφή, οι κύριες πηγές μας για τις ρυθμίσεις αυτές προέρχονται από τον Πλούταρχο (Βίοι Παράλληλοι: Σόλων) και τον Γάιο (Digest/Πανδέκτης του Ρωμαϊκού Δικαίου). [1, 2, 3, 4]

Ακολουθούν τα δύο σημαντικότερα αρχαία αποσπάσματα που συνδέουν τον Σόλωνα με τις ελιές:

1. Ο Νόμος περί Εξαγωγής Ελαιολάδου (Πλούταρχος, Σόλων, 24.1)

Ο Σόλων ήθελε να ενισχύσει την αθηναϊκή οικονομία. Απαγόρευσε την εξαγωγή όλων των αγροτικών προϊόντων της Αττικής, με εξαίρεση αποκλειστικά το ελαιόλαδο, ώστε να καλύπτονται οι εγχώριες ανάγκες σε σιτηρά και να προωθείται το πολύτιμο λάδι στο εξωτερικό. [1, 2]

Η αναφορά που συνδέει τον Σόλωνα και τις 25 ελιές με έναν «τίτλο ευγενείας» προέρχεται από την κοινωνική διαστρωμάτωση της Αρχαίας Αθήνας. [1]

Ο Σόλων ο Αθηναίος χώρισε τους πολίτες σε τέσσερις κοινωνικές τάξεις με βάση το εισόδημά τους (μέτρα παραγωγής σε σιτάρι, κρασί ή λάδι). Αν και δεν επρόκειτο για κληρονομικούς τίτλους ευγενείας με τη μεσαιωνική/ευρωπαϊκή έννοια, η κατοχή 25 παραγωγικών ελαιόδεντρων ήταν αρκετή για να εξασφαλίσει σε κάποιον την ένταξη στην ανώτερη οικονομική και κοινωνική ελίτ της εποχής. Το λάδι είχε τεράστια αξία και η παραγωγή αυτή πρόσφερε σημαντικά προνόμια, όπως η απαλλαγή από την πρώτη γραμμή της μάχης. [1]

Αρχαίο Κείμενο:

«Τῶν δὲ γινομένων προϊόντων ἐξαγωγὴν ἐλαίου μόνον ἔδωκεν, ἄλλα δ᾽ ἐξάγειν ἐκώλυσε· καὶ κατὰ τῶν ἐξαγόντων ἀρὰς τὸν ἄρχοντα ποιεῖσθαι προσέταξεν, ἢ ἐκτίνειν αὐτὸν ἑκατὸν δραχμὰς εἰς τὸ δημόσιον. ὁ δὲ πρῶτος ἄξων ἐστὶν ὁ τοῦτον ἔχων τὸν νόμον.» [1]

Νεοελληνική Απόδοση:

«Από τα προϊόντα που παράγει η γη επέτρεψε την εξαγωγή μόνο του λαδιού, ενώ απαγόρευσε την εξαγωγή των άλλων. Μάλιστα διέταξε ο άρχοντας να καταριέται όσους έκαναν παράνομη εξαγωγή, διαφορετικά να πληρώνει ο ίδιος εκατό δραχμές στο δημόσιο ταμείο. Ο πρώτος ξύλινος άξονας νόμων περιέχει αυτόν τον νόμο.»