https://www.facebook.com/groups/270096524337353/?locale=el_GR
ΕΛΑΙΟΧΩΡΙ ΣΤΥΡΩΝ | ΤΟ ΠΕΤΡΙΝΟ ΧΩΡΙΟ ΜΕ ΤΗ ΒΡΥΣΗ ΤΟΥ 1886 ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΠΑΛΙΩΝ ΚΑΡΑΛΗΔΩΝ
Ένα μικρό χωριό σκαρφαλωμένο στα 230 μέτρα, μια πέτρινη βρύση ηλικίας 140 ετών και η παράξενη ιστορία ενός παλιού οικισμού που, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, χάθηκε κάτω από τις πέτρες μιας μεγάλης κατολίσθησης.
Στη νότια Εύβοια υπάρχουν χωριά που δεν συναντάμε στους συνηθισμένους τουριστικούς οδηγούς.
Μικροί οικισμοί, με πέτρινα σπίτια, στενά δρομάκια και ιστορίες που διατηρούνται περισσότερο στις μνήμες των ανθρώπων παρά στα βιβλία.
Ένας από αυτούς είναι το Ελαιοχώρι, γνωστό παλαιότερα ως Καραλήδες, στη Δημοτική Ενότητα Στυρέων του Δήμου Καρύστου.
Ένας τόπος που προσφέρεται για μια διαφορετική φθινοπωρινή εξόρμηση και κρύβει μια ιστορία αρκετά ενδιαφέρουσα ώστε να αξίζει να την ανακαλύψουμε.
ΕΝΑ ΧΩΡΙΟ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΘΑΛΑΣΣΕΣΤο Ελαιοχώρι βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του Πολυποτάμου, βόρεια των Στύρων.
Είναι χτισμένο αμφιθεατρικά, σε υψόμετρο περίπου 230 μέτρων, σε ένα από τα στενότερα τμήματα της Εύβοιας.
Η γεωγραφική του θέση είναι ιδιαίτερη.
Ανατολικά ανοίγεται το Αιγαίο, ενώ προς τα δυτικά βρίσκεται ο Νότιος Ευβοϊκός.
Το τοπίο χαρακτηρίζεται από χαμηλά βουνά, πέτρινες πλαγιές και διάσπαρτους παραδοσιακούς οικισμούς.
Όμως εκείνο που κάνει το Ελαιοχώρι ξεχωριστό δεν είναι μόνο η γεωγραφία του.
Είναι η αίσθηση πως ο χρόνος εδώ κυλά με διαφορετικό ρυθμό.
Παλιά πέτρινα σπίτια, ορισμένα με τις χαρακτηριστικές στέγες από σχιστόπλακες της περιοχής, μικρές αυλές και στενοί δρόμοι δημιουργούν εικόνες μιας άλλης εποχής.
Ακόμη και η αρχιτεκτονική του θυμίζει, σε ορισμένα σημεία, οικισμούς των Κυκλάδων.
Η ΠΕΤΡΙΝΗ ΒΡΥΣΗ ΤΟΥ 1886Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του οικισμού είναι μια παλιά πέτρινη βρύση.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα γραφικό στοιχείο της υπαίθρου.
Στην κατασκευή της διατηρείται η χρονολογία 1886, μια μικρή αλλά πολύτιμη ιστορική μαρτυρία.
Σκεφτείτε πόσες γενιές κατοίκων πέρασαν από αυτό το σημείο.
Σε εποχές χωρίς σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης, οι δημόσιες κρήνες αποτελούσαν σημαντικό τμήμα της καθημερινής ζωής των χωριών.
Το νερό ήταν απαραίτητο για τα νοικοκυριά και την αγροτική οικονομία. Παράλληλα, οι βρύσες ήταν φυσικοί χώροι συνάντησης και επικοινωνίας.
Η πέτρινη βρύση του Ελαιοχωρίου αποτελεί σήμερα ένα χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της παραδοσιακής υποδομής.
Η ύπαρξή της καταγράφηκε και φωτογραφήθηκε σε δημοσιογραφικό οδοιπορικό του 2022.
ΟΤΑΝ ΤΟ ΕΛΑΙΟΧΩΡΙ ΛΕΓΟΤΑΝ ΚΑΡΑΛΗΔΕΣΗ παλιότερη ονομασία του χωριού ήταν Καραλήδες.
Το όνομα ανήκει σε μια ευρύτερη κατηγορία τοπωνυμίων της νότιας Εύβοιας που συνδέονται με οικογενειακά ονόματα και παλιές εγκαταστάσεις πληθυσμών.
Αντίστοιχα παραδείγματα στην Καρυστία αποτελούν οι Τσακαίοι, οι Ραπταίοι, οι Καλλιανοί και άλλοι οικισμοί.
Η παλιά ονομασία των Καραλήδων δεν αποτελεί απλώς μια προφορική ανάμνηση.
Εμφανίζεται σε επίσημα διοικητικά αρχεία από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Στις 19 Αυγούστου 1954, με το ΦΕΚ 188/Α, ο οικισμός Καραλήδες μετονομάστηκε επίσημα σε Ελαιοχώριον.
Η μεταβολή αυτή καταγράφεται στο αρχείο διοικητικών μεταβολών της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης.
ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΕΕδώ αρχίζει το πιο παράξενο κομμάτι της ιστορίας.
Στην τοπική παράδοση διατηρείται η αφήγηση ότι ένας παλαιότερος οικισμός των Καραλήδων καταστράφηκε από μια μεγάλη κατολίσθηση.
Σύμφωνα με τις διηγήσεις ηλικιωμένων κατοίκων, τεράστιες πέτρες και χώματα κατέβηκαν από το βουνό, καταπλακώνοντας σπίτια και αναγκάζοντας τους ανθρώπους να εγκατασταθούν σε υψηλότερο σημείο.
Τον Δεκέμβριο του 2022, δημοσιογραφική αποστολή του «Έθνους» πραγματοποίησε οδοιπορικό στην περιοχή για να αναζητήσει τα ίχνη του παλιού οικισμού.
Οι δημοσιογράφοι κατέγραψαν εντυπωσιακά κατάλοιπα.
Παλιά θεμέλια, πέτρινους τοίχους που μοιάζουν με ξερολιθιές, υπολείμματα οικοδομικών κατασκευών και ένα εγκαταλελειμμένο πέτρινο σπίτι που εξακολουθεί να διακρίνεται ανάμεσα στην πυκνή βλάστηση.
Στην περιοχή παρατηρήθηκαν επίσης εκτεταμένες μετακινήσεις πετρωμάτων και ενδείξεις κατολισθητικών φαινομένων.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διάκριση.
Η ιστορία της καταστροφής διασώζεται κυρίως ως προφορική παράδοση.
Δεν έχει εξακριβωθεί με ασφάλεια η ακριβής χρονολογία της κατολίσθησης ούτε έχει τεκμηριωθεί ότι προκλήθηκε από έναν συγκεκριμένο ισχυρό σεισμό.
Τα απομεινάρια του παλιού οικισμού είναι πραγματικά. Η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων παραμένει αντικείμενο διερεύνησης.
Και αυτή ακριβώς η συνύπαρξη πραγματικών καταλοίπων και τοπικής μνήμης κάνει την ιστορία τόσο ενδιαφέρουσα.
ΟΙ ΠΕΤΡΕΣ ΠΟΥ ΔΙΗΓΟΥΝΤΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥΗ πέτρα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της νότιας Εύβοιας.
Από τις ξερολιθιές των αγροτικών εκτάσεων έως τις στέγες των παραδοσιακών σπιτιών, οι κάτοικοι αξιοποίησαν για αιώνες τα υλικά που τους πρόσφερε ο τόπος.
Η χρήση της τοπικής πέτρας είχε πρακτική σημασία.
Οι κατασκευές προσαρμόζονταν στο έδαφος, στις διαθέσιμες πρώτες ύλες και στις ανάγκες της αγροτικής ζωής.
Στον Πολυπόταμο και στους γύρω οικισμούς συναντάμε χαρακτηριστικά παραδείγματα πέτρινων κατοικιών με σχιστολιθικές πλάκες στις στέγες.
Αυτή η αρχιτεκτονική κληρονομιά αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ιστορίας της περιοχής.
Μέσα από τα κτίσματα μπορούμε ακόμη να διακρίνουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανωνόταν η καθημερινή ζωή σε ένα ορεινό χωριό.
ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ ΕΞΟΡΜΗΣΗΤο σημερινό Ελαιοχώρι προσφέρεται για μια ήσυχη επίσκεψη, ιδιαίτερα για όσους αγαπούν τους παραδοσιακούς οικισμούς και τη φωτογραφία.
Αν βρεθείτε στην ευρύτερη περιοχή των Στύρων, αξίζει να κάνετε μια παράκαμψη προς τον Πολυπόταμο και το Ελαιοχώρι.
Περπατήστε στα μικρά δρομάκια του οικισμού.
Παρατηρήστε την αρχιτεκτονική των παλιών σπιτιών.
Αναζητήστε την πέτρινη βρύση με τη χρονολογία 1886.
Αφιερώστε λίγο χρόνο στην ησυχία και στη θέα από τις πλαγιές του χωριού.
Η διαδρομή αυτή δεν απαιτεί να ακολουθήσετε κάποιο δύσκολο ορειβατικό μονοπάτι, αρκεί να περιοριστείτε στους προσβάσιμους δρόμους του σημερινού οικισμού.
Σημαντικό: Ο χώρος όπου βρίσκονται τα κατάλοιπα του παλιού χωριού παρουσιάζει κατολισθητικά φαινόμενα και δεν αποτελεί οργανωμένο, ασφαλή επισκέψιμο χώρο. Δεν συνιστούμε την ανεξάρτητη προσέγγιση εγκαταλελειμμένων κτισμάτων ή ασταθών πρανών.Η αξία της επίσκεψης βρίσκεται κυρίως στον σημερινό οικισμό και στην ιστορία που τον συνοδεύει.
Η ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΧΩΡΙΩΝΟ Νοέμβριος είναι μια διαφορετική εποχή για να γνωρίσει κανείς τη νότια Εύβοια.
Χωρίς τον ρυθμό του καλοκαιριού, οι μικροί οικισμοί αποκτούν μια ιδιαίτερη γοητεία.
Είναι η κατάλληλη περίοδος για διαδρομές στην ενδοχώρα, για να ανακαλύψουμε χωριά που συνήθως προσπερνάμε βιαστικά και να γνωρίσουμε την παραδοσιακή πλευρά της Καρυστίας.
Το Ελαιοχώρι δεν υπόσχεται πολυσύχναστα αξιοθέατα ή οργανωμένες τουριστικές δραστηριότητες.
Προσφέρει κάτι διαφορετικό: την αίσθηση της ανακάλυψης ενός μικρού, αυθεντικού τόπου.
Ενός χωριού που διατηρεί στις πέτρες και στις μνήμες των ανθρώπων του στοιχεία από μια ιστορία πολύ μεγαλύτερη από το μέγεθός του.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο όμορφη πλευρά της εξερεύνησης.
Να ανακαλύπτεις πως ακόμη και το μικρότερο χωριό μπορεί να κρύβει μια μεγάλη ιστορία.
Ελαιοχώρι (παλαιότερα Καραλήδες) – Δημοτική Ενότητα Στυρέων, Δήμος Καρύστου
ΠΗΓΕΣ – ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ1. Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ)
Αρχείο διοικητικών μεταβολών της Κοινότητας Πολυποτάμου. Επιβεβαιώνει την επίσημη μετονομασία του οικισμού Καραλήδες σε Ελαιοχώριον, στις 19 Αυγούστου 1954 (ΦΕΚ 188/Α).
2. Έθνος – Κώστας Ασημακόπουλος, 15 Δεκεμβρίου 2022
«Καραλήδες Ευβοίας: Το ethnos.gr στο χωριό φάντασμα που καταστράφηκε από κατολίσθηση μετά από μεγάλο σεισμό».
Επιτόπιο δημοσιογραφικό οδοιπορικό, με φωτογραφική καταγραφή του σύγχρονου Ελαιοχωρίου, της πέτρινης βρύσης του 1886 και των καταλοίπων του παλιού οικισμού. Περιλαμβάνει μαρτυρίες κατοίκων σχετικά με την τοπική παράδοση.
3. Έθνος – 29 Νοεμβρίου 2022
«Σεισμός στην Εύβοια: Ο εφιάλτης των κατοίκων είναι να μη γίνουν νέο Ελαιοχώρι που χάθηκε από τον χάρτη».
Αναφορά στην τοπική παράδοση και επισήμανση ότι δεν έχει εξακριβωθεί η συσχέτιση της παλιάς κατολίσθησης με συγκεκριμένο σεισμικό γεγονός.
4. Δικτυακή Πύλη Νότιας Εύβοιας – Περιήγηση στα Στύρα και στους γύρω οικισμούς
Πληροφορίες για τον Πολυπόταμο, την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του και το Ελαιοχώρι, με αναφορά στα παλιά πέτρινα σπίτια.
Ενδιαφέροντα στοιχεία από αναγνώστρια. Ευχαριστούμε πολύ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου