Σαν σήμερα . Ο ΕΛΑΣ Ευβοιας συντρίβει τους ΝΑΖΙ στην Λαμπούσα (περιοχη λιγο μετα τα Λέπουρα ,προς Κύμη)
Μαχητής του ΕΛΑΣ ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ (Νικήτας), που κατάγεται από τα Καλύβια Καρύστου Ευβοίας, μας εξιστορεί το χρονικό της μάχης στη Λαμπούσα εναντίον των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, όπως ο ίδιος το έζησε, παίρνοντας μέρος στη μάχη αυτή, επικεφαλής ομάδας ανταρτών του Γ' Τάγματος, με στρατιωτικό Διοικητή τον Λόγγο.
"Στις 3 Σεπτέμβρη 1944, ο ΕΛΑΣ γράφει μια από τις ηρωικότερες σελίδες της πολεμικής του δράσης στην Εύβοια. Καταφέρει κύριο και συντριπτικό χτύπημα κατά των Γερμανών στην τοποθεσία Λαμπούσα, όπου εξοντώνεται μηχανοκίνητη φάλαγγα από 140 Γερμανούς, απ' τους οποίους ένας μόνο διέφυγε κατά τη διάρκεια της μάχης. Για τη μάχη αυτή ο ραδιοφωνικός σταθμός του Λονδίνου μετέδωσε σ' ολόκληρο τον κόσμο στο δελτίο ειδήσεων: "Εις την Εύβοια διεξάγεται μεγάλη μάχη των Γερμανών με δυνάμεις των ανταρτών. Η έκβασή της θα είναι μεγάλης σημασίας διά την απελευθέρωση της Ελλάδος". Και στις 8-9-44 ο ίδιος σταθμός μετέδωσε: "Εις την Εύβοια οι αντάρτες του ΕΛΑΣ εσημείωσαν αξιόλογον επιτυχία εξοντώσαντες ολοκληρωτικά γερμανική φάλαγγα, κινούμενη εκ Κύμης, εις τη θέση Λαμπούσα. Η εξ 150 περίπου ανδρών γερμανική δύναμις εξοντώθη. Λάφυρα περιήλθαν εις χείρας του ΕΛΑΣ και εκάησαν 10 αυτοκίνητα".
Στη μάχη αυτή που οργανώθηκε και εκτελέστηκε από τη Διοίκηση του 3ου Τάγματος (Προκόπης και Θανάσης Τζάνος) πήραν μέρος επίλεκτα τμήματα με επικεφαλής τους Πολικό (Τσάκο Κ.) Επαμεινώνδα (Ηλία Γιάννη), Αχιλλέα (Σαρλή Δημήτρη) και Καντούρο Ευάγγελο, επικεφαλής των εφεδροελασιτών.
Η μάχη ήταν σκληρή και πολύνεκρη και πέρασε από φάσεις δραματικές, ως την πάλη σώμα προς σώμα. Ο ηρωισμός των ανταρτών των εφεδροελασιτών και η αποφασιστική συμπαράσταση του λαού των γειτονικών χωριών, υπήρξαν συντελεστές της θριαμβευτικής νίκης. Η μάχη έγινε μέρα και ο εχθρός σε απώλειες είχε πολλούς νεκρούς και 57 τραυματίες και αιχμαλώτους. Από εμάς τραυματίστηκε σοβαρά και υπέκυψε ο γενναίος αντάρτης, θρυλικός μπουρλοτιέρης της γερμανικής καταδίωξης στο λιμάνι της Κύμης, Βασίλης Μήτρου, που επέδειξε κατά τη μάχη μεγάλη παλικαριά. Επίσης έπεσε και ένας έφεδρος ΕΛΑΣίτης από το χωριό Κριεζά.
Ενας από τους βασικούς αφανείς συντελεστές της νικηφόρας μάχης ήταν και ο αγωνιστής από το χωριό Καλημεριανοί, που με κίνδυνο της ζωής του πληροφορούσε τη διοίκηση του 3ου Τάγματος για τις κινήσεις του εχθρού.
Με τη μάχη της Λαμπούσας, τις σαρωτικές μάχες του Καράβου - Αλιβερίου και την απομόνωση της φρουράς της Κύμης, το προστατευτικό τείχος των Αθηνών άρχισε να καταρρέει και ο Ευβοϊκός, ο μοναδικός ασφαλής θαλάσσιος δρόμος για την επικείμενη αποχώρηση των Γερμανών, χάνονταν. Ο κίνδυνος του εγκλωβισμού των γερμανικών δυνάμεων πρόβαλλε απειλητικά. Κάτω από τις προϋποθέσεις αυτές, είναι σωστή η εκτίμηση για τη μάχη της Λαμπούσας, που έγινε από τον ραδιοφωνικό σταθμό του Λονδίνου. "Η έκβαση της μάχης στην Εύβοια, θα έχει μεγάλη σημασία για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους. Η μάχη της Λαμπούσας για την Εύβοια, είναι η αρχή του τέλους της γερμανικής κατοχής"".
