Ξενάγηση στο ΚΑΡΥΣΤΙΝΟ ΣΠΙΤΙ,στην Ιδιωτική Λαογραφική Συλλογή από τον κ.Χαρίλη Δεληγιώργη. VIDEOS!

Ο κ.Δεληγιώργης μας υποδέχθηκε για να μας ξεναγήσει στην Ιδιωτική Λαογραφική Συλλογή, που ονομάζεται,  ΚΑΡΥΣΤΙΝΟ ΣΠΙΤΙ και  στεγάζεται στο παλιό αρχοντικό της οικογένειας Μοσχονά. Ο κ. Δεληγιώργης έχει αφιερώσει την ζωή του στην συλλογή και διατήρηση όλων αυτών των αντικειμένων που καταγράφουν την ζωή, τις συνήθειες, τα ήθη και τα έθιμα της περιοχής της Καρύστου, όπως επίσης και μια πλούσια φωτογραφική έκθεση.  Σχολεία, επισκέπτες και  τουρίστες  επισκέπτονται κάθε χρόνο της Συλλογή και έρχονται σε επαφή με το παρελθόν της Καρύστου.  Το οίκημα βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, απέναντι από το Μαυσωλείο.

Μαζί με την σύζυγο του Ρίτα, υποδέχεται δυο φορές την βδομάδα τον κόσμο και τους εξηγούν το κάθε τι με μεγάλη υπομονή και αγάπη.

Φέτος το καλοκαίρι δεν άνοιξαν λόγω του covid-19 αλλά μέσω των βίντεο, ελπίζω να σας ευχαριστήσω και να μοιραστείτε μαζί μου το ενδιαφέρον για τα τόσο μοναδικά και σημαντικά εκθέματα της Συλλογής.

Τον ευχαριστούμε πάρα πολύ όχι μόνο για την ξενάγηση αλλά και για την πολύτιμη μοναδική προσφορά του στον τόπο.

 Ο πρώτος Δήμαρχος μετά την απελευθέρωση κ.Δημήτρης Στρατής.

Στο ΚΑΡΥΣΤΙΝΟ ΣΠΙΤΙ,  βλέπουμε και  την ΚΑΡΥΣΤΙΝΗ ΦΟΡΕΣΙΑ! 
 Εύχομαι να την ράψουμε και να την χρησιμοποιούμε όταν παρουσιάζουμε τους Καρυστινούς χορούς μαζί με την Καβοντορίτικη φορεσιά που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα.

Προσέξτε το πλισέ στην φούστα, το κέντημα στο μαντήλι, το κοφτό κέντημα στο πουκάμισο κάτω από το μαντήλι, την πόρπη ,το μανίκι με το κοφτό κέντημα στο τελείωμα,και την λεπτομέρεια στο κάθε τι!! Εκπληκτική και πανέμορφη! Επίσης τόσο ταιριαστή με τα κοφτά που στολίζουν τα παράθυρα και τα κεντήματα που υπάρχουν παντού.

το κέντημα στο πουκάμισο κάτω από το μαντήλι που και αυτό τελειώνει σε ψηλό πλεκτό σε κοπανέλι.

 

Τα κουρτινόξυλα είναι το σύμβολο της ΝΙΚΗΣ. Τα στέφανα ψηλά και χιαστή ο πυρσός και το σπαθί!.

Χαρούμενα χρώματα παντού, περιγραφή της φύσης και της σύνδεσης των ανθρώπων με αυτήν. 

Παλιό συναξάρι

Ένα δωμάτιο είναι αφιερωμένο στην θρησκεία και στους ιερείς που έχουν περάσει από την περιοχή μας. Τα ιερά καλά άμφια του Πάπα Σύλα,τα κόκκινα, επίσης υπάρχουν και του Κλαύδιου. Στην κάτω φωτό βλέπετε και ένα ψωμάκι. Παραμένει αναλοίωτο από το 1974 αφού το έφερε ο αδελφός του κ.Χαρίλη από το Άγιο Όρος. Στην συλλογή υπάρχουν σπάνια Ευαγγέλια και αντικείμενα εκλησσιαστικής χρήσης.

Στο γραφείο βλέπουμε μια σημαία των ΠΟΛΥΤΕΚΝΩΝ ΚΑΡΥΣΤΟΥ!!  Είναι από την δεκαετία του 30 ολομέταξη και η εικονογραφία φυσικά στο χέρι. Ο Χριστός που προστατεύει την οικογένεια.

Δασκάλες με τις τάξεις τους στα σκαλιά του τότε Γυμνασίου.

Καβοντορίτικη φορεσιά

τα άμφια του Κλαύδιου

κρεβατοκάμαρα

η λύρα, το νταούλι και η τσαμπούνα

. 

ξυλόσομπα

πιεστήριο για αντίγραφα κειμένων

το γραφείο σε αστικό Καρυστινό σπίτι ήταν απαραίτητο 

λεπτομέρεια κεντήματος τοίχου με χρυσοκλωστή

Καβοντορίτικη φορεσιά

θήκη για εφημερίδες!

Ακολουθούν σφυρίλατες κατασκευές σιδήρου για παράθυρα, πόρτες και φεγγίτες. Πραγματικά κομψοτεχνήματα!!

Ακολουθούν εκθέματα που σχετίζονται με την λατρεία της πίστης. Όπως βλέπουμε το καντήλι, έχει τα φτερά του αγγέλου που πάει την προσευχή στον Θεό και καταλήγει στο μάτι του Θεού!

Οι στεφανοθήκες υπήρχαν πάντα στο εικονοστάσι! 

Το υπέροχο ολοκέντητο ύφασμα, είναι το κάλυμα του ιερέα την Μεγάλη Πέμπτη στην λειτουργία του Νιπτήρος.  Ανήκε στον πάπα Σύλλα.

(τηλ. 22240 22452, 6973 688707).

το τεράστιο φυσερό των σιδηρουργών.

https://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/22826
Η παραδοσιακή φορεσιά αποτελεί κοινωνικό φαινόμενο που θα πρέπει να μελετηθεί ενταγμένο μέσα στις ιστορικές του διαστάσεις και στο συγκεκριμένο πολιτισμικό περιβάλλον όπου γεννήθηκε και εξελίχθηκε. Η διερεύνηση της τυπολογίας της παραδοσιακής φορεσιάς συμπλέκεται τόσο με τις ποικίλες λειτουργίες της κάθε φορεσιάς, όσο και με τις αλλαγές που υφίσταται αυτή μέσα στο χρόνο. Οι αλλαγές που παρατηρούνται στον τρόπο ένδυσης των παραδοσιακών κοινωνιών είναι ενδεικτικές του τρόπου με τον οποίο ενσωματώνει ο παραδοσιακός πολιτισμός τα εκάστοτε καινούρια στοιχεία, που στην περίπτωση της φορεσιάς, εξαρτώνται κυρίως από την επαφή της παραδοσιακής κοινωνίας του χωριού με τoν αστικό τρόπο ζωής. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι η παραδοσιακή φορεσιά και κάθε αλλαγή της πρέπει να επικυρωθούν από το σύνολο, την κοινότητα, δηλαδή την κοινωνία. Ο παραδοσιακός ενδυματολογικός κώδικας εκτός από την πρακτική λειτουργία που επιτελεί – να προστατεύει δηλαδή από το κρύο, τη ζέστη κ.λπ. – είναι παράλληλα και ένα «σημάδι», ένα σύμβολο. Κατά τον τρόπο αυτό, η παραδοσιακή φορεσιά κάθε τόπου αποκτά συγκεκριμένη και σταθερή σημασία για την κοινωνική ομάδα που τη φέρει (εθνοτική, τοπική, ηλικιακή, ταξική) καθώς αναφέρεται σε κάτι που υπερβαίνει την ίδια της τη φύση ως αντικείμενο: ανεξάρτητα από τη θέληση αυτού που τη φορούσε, δήλωνε με τα χρώματά της, τα στολίδια της ή τα κεντίδια της τον τόπο καταγωγής, την ηλικία, την κοινωνική κατάσταση κ.ά. Όσο πιο αυτάρκης και κλειστή ήταν μια κοινωνία, τόσο πιο εύκολα λειτουργούσε το συμβολικό σύστημα της φορεσιάς σε όλη του την ποικιλία. Οι φορεσιές μελετώνται εξελικτικά, μέσα από τη γενικότερη ιστορία του ενδύματος. Η συλλογή πρωτογενούς λαογραφικού υλικού και οι οπτικές αφηγήσεις ζωντανεύουν βιώματα και μνήμες όλου αυτού του χρόνου. Μέσα από την καταγραφή της τυπολογίας των φορεσιών, αναδεικνύονται οι επιμέρους διαφοροποιήσεις στον ενδυματολογικό κώδικα και αποτυπώνεται η ταυτότητα της εκάστοτε κοινότητας που διερευνάται. Ταυτόχρονα, τα υλικά κατάλοιπα και το αρχειακό υλικό προσεγγίζονται ανθρωποκεντρικά, με αποτέλεσμα να διαφαίνονται όλες οι πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας και αποτελούν πηγή γνώσης για την τοπική ιστορία και την εθνογραφική έρευνα, όπως και μοχλό δημιουργικής, εκπαιδευτικής δραστηριότητας.

Σημείωση.

Οι αρβανίτικες φορεσιές, σε όλα τα μέρη και σε όλες τις αναφορές, είναι πλούσιες σε φλουριά, σε περίτεχνα κεντήματα και πολύ εντυπωσιακές. Δεν πιστεύω ότι και εδώ υπήρχε διαφορά απλά δεν έχει δυστυχώς επιβιώσει η καλή φορεσιά. Λογικά να το σκεφτούμε, το επίσημο ένδυμα είναι διαφορετικό από το καθημερινό. Θα πρέπει να ρωτήσουμε τους ειδικούς λοιπόν να μας το εξηγήσουν.

Τσούχτρες και καλαμάρια!

 

Σήμερα που η θάλασσα είναι γεμάτη μέδουσες,  θυμήθηκα μια άλλη τέτοια ζεστή μέρα πριν πολλά πολλά χρόνια. Πάμε πίσω στον χρόνο λοιπόν, στα μέσα της δεκαετίας του 70. Το νέο μας είχε ήδη προλάβει πριν καν ξεκινήσουμε για μπάνιο στην Κρεμάλα. Η Θάλασσα ήταν γεμάτη  μέδουσες και καλαμάρια!  Ένα τεράστο κοπάδι από καλαμάρια είχε γεμίσει την παραλία και ο αφρός της θάλασσας ήταν γκρι και πλοκαμένιος..Πολύς κόσμος κατέβηκε στην παραλία για να δει το φαινόμενο και η πιτσιρικαρία είχε ήδη ορμήσει μέσα στο νερό για να βγάλει τα καλαμάρια με τα χέρια.

Ο ήλιος είχε γεμίσει τον κουβά του με ζέστη και φως και τον έριχνε στον κόσμο και πάνω μας χωρίς τσιγκουνιές. Η άμμος έκαιγε και το νερό αναταραζόταν από παιδικά χέρια που τίναζαν την θάλασσα για να κάνουν κύμα και να βγάλουν όλο και περισσότερα καλαμάρια έξω στην αμμουδιά.

Ανάμεσα στα καλαμάρια όμως ήταν και πολλές τσούχτρες που άπλωναν τα πλοκάμια τους και άφηναν ανεξίτηλα τα ίχνη τους πάνω στο σώμα μας. Ανάμεσα στις φωνές ενθουσιασμού, ακουγόντουσαν και φωνές πόνου και εκείνη την μέρα, πολλά παιδιά αποκτήσαμε ένα ωραιότατο τατουάζ τσούχτρας που μας συνόδευσε για πολλά χρόνια.

Δεν μπορεί κανείς τελικά να ξέρει από πριν την κάθε  μέρα που ζει, σε ποιο αρχείο μνήμης θα καταχωρηθεί και πότε το μυαλό θα ανασύρει αυτό το αρχείο για το βάλει στα "αγαπημένα".. Αυτή η μακρινή μέρα έχει μπει στα αγαπημένα των αναμνήσεων γιατί όπως λέμε σήμερα, είχε # γέλιο#έκπληξη# παρέα# ωραίο καιρό# παιχνίδι# όλοι αγαπημένοι# καλοκαίρι.