Ημέρα τιμής και μνήμης του ήρωα Ηλία Μαυρομιχάλη από Μανιάτες και Ευβοείς στα Στύρα Ευβοίας

 

Την Κυριακή, 7 Ιανουαρίου 2024, στα Στύρα της Νότιας Εύβοιας, με αφορμή τη συμπλήρωση 202 ετών από τον ηρωικό θάνατο του Ηλία Μαυρομιχάλη, στην περιοχή των ανεμόμυλων όπου βρίσκεται σήμερα και το μνημείο του, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στην οποία συμμετείχαν μέλη του Συλλόγου «Ένωση Απανταχού Μανιατών "Η Μάνη"»

Τα μέλη του Συλλόγου Απανταχού Μανιατών φορώντας παραδοσιακές ενδυμασίες της Μάνης και κρατώντας τα λάβαρά τους έφτασαν στην περιοχή του μνημείου με σχηματισμένη πεζοπόρα πομπή η οποία ξεκίνησε στις 11:00πμ από την πλατεία των Στύρων.

Στη συνέχεια οι Μανιάτες παρέλαβαν οστά του Ηλία Μαυρομιχάλη και άλλων πεσόντων της περιοχής κατά την ίδια περίοδο, που φυλάσσονται σε οστεοφυλάκιο στο εξωκκλήσι του προφήτη Ηλία που βρίσκεται δίπλα από το μνημείο και τα μετέφεραν στο σημείο του μνημείου όπου πραγματοποιήθηκε η επιμνημόσυνη δέηση η οποία τελέστηκε από τον εφημέριο Στύρων, πατέρα, Δημήτριο Κανέλλο.

Μετά το πέρας της δέησης ακολούθησαν ομιλίες από τον Δήμαρχο Καρύστου, Λευτέρη Ραβιόλο, την πρόεδρο της Ένωσης Απανταχού Μανιατών “H Mάνη”, Δήμητρα Κούβαρη και στη συνέχεια παρουσιάστηκε ένα αφιέρωμα στην ηρωική μορφή του Ηλία Μαυρομιχάλη από τις μαθήτριες και τους μαθητές του Γυμνασίου και Λυκειακών τάξεων Στύρων την επιμέλεια του οποίου είχε η καθηγήτρια, φιλόλογος, Ελένη Κοκόρη.

Επίσης, ποίημα για τον Ηλία Μαυρομιχάλη απαγγέλθηκε από έναν νεαρό Μανιάτη και ενεργό μέλος του Συλλόγου “H Mάνη”.

Στη συνέχεια έγιναν καταθέσεις στεφάνων με τη σειρά που πραγματοποιήθηκαν από:

Το στέλεχος της Ελληνικής Αστυνομίας, Αρχιφύλακα , Σπύρο Λυκούδη

Τον Λιμενάρχη Νέων Στύρων, Υποπλοίαρχο Λ.Σ., Ηλία Παπαδόπουλο

Τον Δήμαρχο Καρύστου, Λευτέρη Ραβιόλο

Τον Αντιπρόεδρο και μέλος της ομάδας κρούσης των Εθελοντών Δασοπυροσβεστών-Διασωστών Στύρων, Γιώργο Τούντα

Την πρόεδρο του Συλλόγου της Ένωσης Απανταχού Μανιατών “Η Μάνη”, Δήμητρα Κούβαρη

Μαθητές αντιπροσώπους του Γυμνασίου και Λυκειακών Τάξεων Στύρων

Από τον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Στύρων, Δημήτρη Τζώρτζη

Από τον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Νέων Στύρων, Νίκο Δρακόγιαννη

Στη συνέχεια ακούστηκε ο Εθνικός Ύμνος.

Επίσης, η πρόεδρος των Απανταχού Μανιατών, Δήμητρα Κούβαρη προσέφερε αναμνηστικά στον Δήμαρχο Καρύστου, Λευτέρη Ραβιόλο, στον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Στύρων, Δημήτρη Τζώρτζη καθώς και στον Διευθυντή του Γυμνασίου και Λυκειακών Τάξεων Στύρων, Γιάννη Ζάππα.

Αξίζει να σημειωθεί πως, στο τέλος της εκδήλωσης ο πρώην Δήμαρχος Στυρέων, Ναύαρχος ε.α. Π.Ν., Ζαχαρίας Λέκας θέλησε με ένα παλαιό ποίημα από τη λαϊκή μας παράδοση να τιμήσει τη μνήμη του μεγάλου ήρωα Ηλία Μαυρομιχάλη.

Τέλος στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης:

Η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Δήμου Καρύστου, Μαρία Βερούχη-Λεμονιά την οποία συνδέουν συναισθηματικοί δεσμοί με την περιοχή του μνημείου

Ο Αντιδήμαρχος Δ.Ε Στυρέων, Κώστας Σάκκας

Η Δημοτική Σύμβουλος μείζονος αντιπολίτευσης, Μαρία Φωτεινού

Ο πρώην Αντιδήμαρχος Δ.Ε. Στυρέων, Θεόδωρος (Δώρος) Τζώρτζης

Εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων της περιοχής και αρκετός κόσμος.

Τέλος, η διοργάνωση, η επικοινωνία και όλα όσα χρειάστηκαν για να πραγματοποιηθεί αυτή η εκδήλωση είχε ανατεθεί από τον Δήμαρχο Καρύστου, Λευτέρη Ραβιόλο, στον πρώην Αντιδήμαρχο Δ.Ε. Στυρέων, Θεόδωρο (Δώρο) Τζώρτζη.

Λόγος Δημάρχου Καρύστου, Λευτέρη Ραβιόλου:

Καλημέρα, Καλή Χρονιά σε όλους με πρώτο και πάνω απ’ όλα υγεία.

Καλωσορίζουμε σήμερα εδώ στα Στύρα την Ένωση Απανταχού Μανιατών, τα μέλη της, την πρόεδρο, την κυρία Δήμητρα Κούβαρη.

Σας ευχαριστούμε θερμά για την παρουσία σας εδώ σήμερα στην εκδήλωση προς τιμήν του ήρωα της Μάνης, Ηλία Μαυρομιχάλη που έπεσε εδώ στα Στύρα υπερασπίζοντας τον τόπο μας και την Ελλάδα.

Θέλω να γνωρίζετε ότι και ο Δήμος Καρύστου, οι δημότες και οι κάτοικοι είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτή τη θυσία για να είμαστε σήμερα εμείς ελεύθεροι.

Το ελάχιστο που μπορούμε να προσφέρουμε στη θυσία του Ηλία Μαυρομιχάλη είναι ο φόρος τιμής που αποδίδεται σήμερα.

Θέλω επίσης να γνωρίζεται πως πρόπερσι που εγκαινιάστηκε το νέο γήπεδο- αθλητικό στάδιο των Νέων Στύρων, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του έχουμε δώσει το όνομα Ηλίας Μαυρομιχάλης.

Έχουμε προγραμματίσει να ξεκινήσει από το Μάρτιο η ανάπλαση της περιοχής του μνημείου του Ηλία Μαυρομιχάλη.

Η σημερινή μέρα είναι μια μέρα που μπορεί να σημαδέψει την αρχή επικοινωνίας-φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των δύο Δήμων, Μάνης και Καρύστου καθώς επίσης και σύσφιξης των σχέσεων μεταξύ των Μανιατών και των κατοίκων του Δήμου Καρύστου και ειδικά της Δημοτικής Ενότητας Στυρέων.

Θέλω να ξέρετε πως αυτό καλλιεργηθεί μέσα από την ένωση και τη συνεργασία μεταξύ των δημοτών των δύο Δήμων (Μάνης και Καρύστου), την συνεργασία και επικοινωνία με τον Αντιδήμαρχο Δήμου Στυρέων, Κώστα Σάκκα, την Αντιδήμαρχο πολιτισμού, Μαρία Βερούχη.

Θέλω και πάλι να σας ευχαριστήσω και να σας ευχηθώ Χρόνια Πολλά και καλή Χρονιά.

 

Λόγος προέδρου συλλόγου απανταχού Μανιατών, Δήμητρας Κούβαρη:

Χρόνια Πολλά σε όλους Καλή Χρονιά να έχουμε.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε την Δημοτική Αρχή, τον κύριο Λευτέρη Ραβιόλο που ανταποκρίθηκε αμέσως σε αυτό που θέλαμε να γίνει κάθε χρόνο, τον κύριο Θεόδωρο Τζώρτζη που και αυτός βοήθησε πολύ, το Γυμνάσιο-Λύκειο των Στύρων, τον κύριο Ζάππα και την κυρία Κοκόρη και τους μαθητές φυσικά.

Είναι πολύ συγκινητικό πως θα συμμετάσχουν και οι νέες γενιές σε αυτή την εκδήλωση γιατί αυτός είναι και ο σκοπός, η θυσία όλων των ηρώων και φυσικά του Ηλία Μαυρομιχάλη πρέπει να περάσει από γενιά σε γενιά.

Σκοπός μας είναι να συσφίξουμε τις σχέσεις μας, κάναμε μια πολύ αρχή φέτος και χαιρόμαστε πολύ γι’ αυτό.

Επιβάλλεται να τιμούμε τους ήρωές μας και για να ανδρωθούν οι νέες γενιές αλλά και για να έχουμε ελπίδα για το μέλλον.

Οι ήρωες αποτελούν φωτεινά παραδείγματα και θα πρέπει να του έχουμε οδηγούς για το μέλλον μας.

Σας ευχαριστούμε πολύ για όλα

Ζήτω ο Ηλίας Μαυρομιχάλης

 

Ποίημα-απαγγελία πρώην Δημάρχου Στυρέων Ζαχαρία Λέκα

Στα Στύρα αναθάλλει η ελιά

Και η δάφνη όμως θάλλει

Να στεφανώνει ήρωες

Σαν τον Μαυρομιχάλη

Ο Ηλίας Μαυρομιχάλης ή Μπεζαντές-Ηλίας (1795 - 1822) ήταν αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και γόνος της ιστορικής οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων

Βιογραφικά στοιχεία Ηλία Μαυρομιχάλη

Γεννήθηκε στη Μάνη και ήταν ο πρωτότοκος γιος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και της Φωτεινής Δημητρακαράκου. Ο Ηλίας ήταν από τους πρώτους στην Πελοπόννησο που μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία. Εκπροσώπησε τους Πελοποννησίους στην προεπαναστατική συνέλευση των οπλαρχηγών στη Λευκάδα.

Με την έναρξη του Αγώνα έλαβε μέρος στην απελευθέρωση της Καλαμάτας όπου, ως επικεφαλής των Μανιατών, πέτυχε να ελευθερωθεί η πόλη χωρίς μάχη, στη μάχη του Βαλτετσίου Αρκαδίας (12-13 Μαΐου 1821) όπου διακρίθηκε μαζί, μαζί με τον θείο του Κυριακούλη, για τις στρατηγικές αρετές και την τόλμη του, συμμετείχε επίσης στην πολιορκία της Τρίπολης, στην πολιορκία του Ακροκορίνθου, στην πολιορκία της Ακρόπολης και σε μάχες στην Εύβοια, όπου στάλθηκε μαζί με το θείο του Κυριακούλη για να συνδράμει τον Καρύστου Νεόφυτο και τους οπλαρχηγούς Μαυροβουνιώτη και Κριεζώτη.

Όταν διορίστηκε αρχηγός των Όπλων της Αττικής, τον Νοέμβριο του 1821, ήταν φημισμένος ως ο πολέμαρχος με το δωρικό ύφος και την απολλώνια όψη. Έμεινε στην ιστορία ως ο «Νεραϊδογέννητος» οπλαρχηγός. Την εξαιρετική ομορφιά του, κατά τη λαϊκή παράδοση, την όφειλε στη γιαγιά του - η οποία ήταν κόρη του Δόγη της Βενετίας, Φραγκίσκου Μοροζίνι.

Ο παππούς του, Γιωργάκης Μαυρομιχάλης, την είχε βρει αναίσθητη στους βράχους της Μάνης, αφημένη εκεί, από ένα πειρατικό πλοίο με το οποίο την είχε φυγαδεύσει ο πατέρας της, διότι κινδύνευε από τη μητριά της. Ο νεανικός ενθουσιασμός, η γενναιότητα και η φιλοτιμία που χαρακτήριζαν τον Ηλία Μαυρομιχάλη, πληρώθηκαν με την ίδια του τη ζωή.

Ο θάνατός του προκάλεσε βαθιά θλίψη στερώντας από την Επανάσταση έναν πολύ σημαντικό αρχηγό, προικισμένο συνάμα με εξαιρετικές διπλωματικές ικανότητες, μόλις στα 26 του χρόνια.

Ο Ιωάννης Φιλήμων γράφει: «εάν η Δωρίς απώλεσεν τον Αθανάσιον Διάκον αυτής, απώλεσε και η Λακωνία τον Ηλίαν Μαυρομιχάλην αυτής».

 

Θάνατος στη μάχη

Ο επίσκοπος Καρύστου, Νεόφυτος, ταξίδευε στην Πελοπόννησο και στις Κυκλάδες συγκεντρώνοντας χρήματα, εφόδια και άνδρες -τους οποίους πλήρωνε από την προσωπική του περιουσία- με στόχο την κατάληψη του Κοκκινόκαστρου, του κάστρου της Καρύστου. Λίγο πριν ξεσπάσει η επανάσταση στην Εύβοια, στρατολόγησε περίπου 400 νησιώτες (από Άνδρο και Τήνο), καθώς και Ευβοιώτες. Στις 5 Ιανουαρίου 1822, ο Ηλίας Μαυρομιχάλης δέχτηκε πρόσκληση από τον Νεόφυτο και μετέβη στην Εύβοια, μαζί με τον θείο του Κυριακούλη και τον Ηλία Σαλαφατίνο, για να βοηθήσουν τους επαναστατημένους Έλληνες εκεί.

Ο Ηλίας Μαυρομιχάλης επικεφαλής 600 Μανιατών (κατ’ άλλους 400 Μανιάτες και 50 από τα Κούντουρα, μια κωμόπολη της Μεγαρίδας), αποβιβάστηκε στο Αλιβέρι και τέθηκε επικεφαλής των ελληνικών δυνάμεων για την απελευθέρωση της Καρύστου και της νότιας Εύβοιας. Εκεί ενώθηκε με τις ηγετικές μορφές της περιοχής, τον Βάσσο Μαυροβουνιώτη, τον Νικόλαο Κριεζιώτη και τον Αγγελή Γοβγίνα.

Η είδηση για την άφιξη των Μανιατών ανησύχησε τον Ομέρ μπέη, τον πανίσχυρο μπέη της Καρύστου, ο οποίος θέλησε να επιτεθεί αμέσως κατά των Ελλήνων, στο Αλιβέρι, προτού εκείνοι επιχειρήσουν κάθοδο προς την Κάρυστο. Για τον λόγο αυτόν ενίσχυσε τα Στύρα, που ήταν πέρασμα για τις ελληνικές δυνάμεις. Μόλις ο Ηλίας Μαυρομιχάλης πληροφορήθηκε την κίνηση αυτή κινήθηκε εναντίον των Τούρκων και κατόρθωσε να τους νικήσει στη θέση Άγιος Βασίλειος και στη συνέχεια να πολιορκήσει τα Στύρα.

Οι Τούρκοι άφησαν στο πεδίο της μάχης 27 νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Τα πράγματα όμως πήραν άλλη τροπή αργότερα, όταν ο Ομέρ έσπευσε με 300 πεζούς και ιππείς στα Στύρα. Πέρασε σχεδόν ανενόχλητος από τη θέση Διακόφτι (νότια των Στύρων), το μόνο πέρασμα που θα μπορούσαν να τον αναχαιτίσουν οι Έλληνες. Με τον ελιγμό του Ομέρ, οι ελληνικές δυνάμεις που πολιορκούσαν τα Στύρα βρέθηκαν περικυκλωμένες.

Ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, μαζί με τους Μαυροβουνιώτη και Κόττα, έσπευσαν στην περιοχή αλλά δεν κατάφεραν να εμποδίσουν τους άνδρες του Ομέρ. Διασκορπίστηκαν από το ιππικό του και δεν μπόρεσαν να προσφέρουν βοήθεια στον Ηλία.

Ο Δημήτρης Φωτιάδης γράφει ότι οι πολεμιστές του Ηλία Μαυρομιχάλη ήταν διασκορπισμένοι, άλλοι είχαν μεθύσει και άλλοι βρίσκονταν στην παραλία μεταφέροντας λάφυρα στα πλοία. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ο Μαυρομιχάλης να μείνει μόνος με 60 περίπου Μανιάτες.

Αναθάρρησαν και οι Τούρκοι που ήταν εγκλωβισμένοι στα σπίτια των Στύρων και βγήκαν για να πολεμήσουν. Οι περισσότεροι Μανιάτες, βλέποντας ότι έχουν περικυκλωθεί και ότι ο αγώνας ήταν μάταιος, εγκατέλειψαν το πεδίο μάχης. Ο Μαυρομιχάλης, παρά την προτροπή του Κριεζώτη να υποχωρήσουν και να δώσουν άλλη ημέρα τη μάχη, θεώρησε αδιανόητο να λιποψυχήσει. Παρόλο που έβλεπε τον θανάσιμο κίνδυνο, θεωρούσε ταπείνωση την υποχώρηση.

Ο Ηλίας κλείστηκε με άλλους επτά συντρόφους του σε έναν ερειπωμένο ανεμόμυλο των Στύρων, όπου αποφάσισε να αντιτάξει άμυνα μέχρις εσχάτων. Πολέμησαν μέχρι που εξαντλήθηκαν τα πυρομαχικά τους και σκοτώθηκαν ηρωικά στη μάχη αυτή, στα Στύρα Ευβοίας στις 12 Ιανουαρίου του 1822, στη θέση Κοκκινόμυλος.

Κατά τον Ι. Φιλήμωνα και άλλους Έλληνες ιστοριογράφους, οι έγκλειστοι έσυραν τα σπαθιά και έκαναν ηρωική έξοδο όπου σκοτώθηκαν όλοι. Κατά τον Γάλλο εθελοντή Maxime Raubaud, ο οποίος έμαθε τα νέα λίγες μέρες αργότερα στην Τήνο, ο Μαυρομιχάλης και οι λίγοι άνδρες του (μεταξύ των οποίων και ένας Τηνιακός) αλληλοσκοτώθηκαν για να μη πέσουν ζωντανοί στα χέρια των Τούρκων, παρ' ότι οι τελευταίοι εγγυήθηκαν τη ζωή τους. Κατά τον Raybaud, «αυτό το μικρό καταφύγιο [ο μύλος] έγινε θέατρο μιας πεισματικής μάχης και ενός θανάτου αντάξιου των ενδόξων αρχαίων παραδόσεων».

Το κεφάλι του κόπηκε και στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Ο θάνατός του αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για την Επανάσταση, καθότι ήταν άνθρωπος με μεγάλες αρχηγικές ικανότητες και γενναιοφροσύνη.

Γράφει ο Ιωάννης Φιλήμων για τον Ηλία Μαυρομιχάλη: «…Ωραιότης ελληνική και πλήρης, πρόσωπον ροδόχρουν, χαρακτήρ εύχαρις, ανάστημα μεσαίον και βήμα ανδρικόν• φρόνησις δε και καρδία γενναία, πατριωτισμός και φιλοτιμία απεριόριστος, χείρες αγναί και προαιρέσεις μεγαλοπραγμοσύνης, ιδού ο τοις πάσιν υπέρτατος Ηλίας, ο πρωταγωνιστής της γενικής μάχης του Βαλτετσίου και το θύμα μίας γωνίας της Εύβοιας…»

Τις ημέρες που η Ελλάδα γιόρταζε το πρώτο Σύνταγμά της, τον Ιανουάριο του 1822, η οικογένεια Μαυρομιχάλη έχανε τον διάδοχο του Πετρόμπεη. Τη δυσάρεστη είδηση ανέλαβε να μεταφέρει στον Πετρόμπεη ο ίδιος ο Δημήτριος Υψηλάντης: «Μπέη μου, εσύ είσαι Σπαρτιάτης. Οι πρόγονοί σου ήταν τόσο γενναίοι που χαίρονταν και ένιωθαν περήφανοι όταν μάθαιναν ότι τα παιδιά τους σκοτώθηκαν στη μάχη».

Ο Πετρόμπεης κατάλαβε αμέσως… «Σκοτώθηκε ο Ηλίας μου;» Και είπε σε αυτούς που ήρθαν να του συμπαρασταθούν: «Μη με λυπάστε. Ο γιος μου ήταν στρατιώτης. Έκανε το χρέος του προς την πατρίδα».

Πλήρες φωτορεπορταζ από την εκδήλωση:

 Kostas Karatzas 8/1/24

styranews.gr

“Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο: Κίνδυνοι και πρόληψη” ΠΡΟΣΟΧΗ! ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ!

 

“Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο: Κίνδυνοι και πρόληψη”

Ύστερα από πρόσκληση του Δημοτικού Σχολείου Μαρμαρίου προς τη Δ/νση Αστυνομίας Ευβοίας – Α.Τ. Καρύστου και την Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Ευβοίας και σύμφωνα με τις ανάγκες της εκπαιδευτικής κοινότητας και των γονιών θα πραγματοποιηθεί διήμερη ενημέρωση μαθητών/τριών και γονιών του δήμου μας με θέμα:

“Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο: Κίνδυνοι και πρόληψη”

Το διαδίκτυο αποτελεί έναν πολύτιμο πόρο για πληροφορίες, επικοινωνία και ψυχαγωγία, αλλά ταυτόχρονα κουβαλά και πολλούς κινδύνους που πρέπει να αντιμετωπίσουμε με προσοχή και ευαισθησία. Ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους, πέρα από μέσο επικοινωνίας, διδασκαλίας και μάθησης, αποτελεί και πηγή πολύ σοβαρών κινδύνων που αυξάνονται πια γεωμετρικά.

Οι ενημερωτικές εκπαιδευτικές ημερίδες θα διεξαχθούν σε συνεργασία με το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας και την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, με τη συμπαράσταση του Δήμου Καρύστου, το διήμερο 10 και 11 Ιανουαρίου 2024 και θα πραγματοποιηθούν στις σχολικές μονάδες της Καρύστου ως εξής:

• Τετάρτη 10-01-2024

Στην αίθουσα εκδηλώσεων του 2ου Δημοτικού Σχολείου Καρύστου για τις σχολικές τάξεις της Ε΄ και ΣΤ΄ του 1ου Δημοτικού Καρύστου, του 2ου Δημοτικού Σχολείου Καρύστου και του Δημοτικού Σχολείου Μαρμαρίου, κατά τις ώρες 10:15 -12:30.

• Πέμπτη 11-01-2024

Στην αίθουσα εκδηλώσεων του Γυμνασίου Καρύστου με την συμμετοχή και του Γυμνασίου Μαρμαρίου, κατά τις ώρες 10:00 -11:30.

Στην αίθουσα του «Γιοκάλειου» Πνευματικού Κέντρου, για το Γ.Ε.Λ. Καρύστου και το Ε.Π.Α.Λ. Καρύστου, κατά τις ώρες 12:00-14:00.

Για τους γονείς

Την Τετάρτη 10-01-2024 και ώρα 17:15 – 19:30 στο «Γιοκάλειο» Πνευματικό Κέντρο θα πραγματοποιηθεί ενημέρωση γονέων για την ασφαλή πλοήγηση παιδιών και εφήβων στο διαδίκτυο, τους πιθανούς κινδύνους που ελλοχεύουν, την πρόληψη και τις πρακτικές αντιμετώπισης.

Είσοδος ελεύθερη

Οι ημερίδες θα πραγματοποιηθούν από εξειδικευμένους Αξιωματικούς της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας

• Μετά την πραγματοποίηση της ενημέρωσης οι μαθητές/τριες μπορούν να τεστάρουν τις γνώσεις που απέκτησαν στην Ακαδημία Ψηφιακών Δεξιοτήτων της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.

Συγκεκριμένα, η Υπηρεσία σε συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο έχει αναπτύξει τα ακόλουθα παιχνίδια:

Ακαδημία Ψηφιακών Δεξιοτήτων – Παιχνίδι Επαυξημένης Πραγματικότητας για μαθητές ηλικίας 8-12 ετών (https://www.cyberkid.gov.gr/ar-game/)

Ακαδημία Ψηφιακών Δεξιοτήτων – Παιχνίδι Εικονικής Πραγματικότητας για μαθητές ηλικίας 13-18 ετών (https://www.cyberkid.gov.gr/vr-game/)

Σκέψεις σε 3 παλιές φωτογραφίες.

Το γεφύρι αυτό ήταν στο Παραδίσι και την ανέρτησε ένας κάτοικος γεμάτος θλίψη για την εξαφάνιση του. Πράγματι, πόσο θλιβερό να έχουν καταστραφεί τόσα και τόσα γεφύρια που τόσο όμορφα ένωναν τις όχθες των ποταμών.. Ένα έγκλημα καταστροφής πολιτισμού και ιστορίας. Ισοπέδωσης της ζωής της υπαίθρου, τι κρίμα..

Πάλι από το φέις, φίλος ανέρτησε την φωτογραφία. Άγνωστη η χρονολογία αλλά μας δείχνει καθαρά το τότε, το πριν, το όταν υπήρχε περιθώριο για να γίνουν όλα όμορφα ..δυστυχώς η πολιτεία στερείται αισθητικής και λογικής..

οι 2 είναι του  DJ WALLACE
 

Σημαντική εκδήλωση στα Στύρα στο μνημείο "Μαυρομιχάλη"

 

• Θα παρευρίσκονται εκπρόσωποι του Σύλλογου Ένωση Απανταχού Μανιατών "Η Μάνη ".

• Το Γυμνάσιο ΛΤ Στύρων θα δώσει επίσημο παρόν στην εκδήλωση όπου ομάδα μαθητών θα παρουσιάσει ένα αφιέρωμα στην ηρωϊκή μορφή του Ηλία Μαυρομιχάλη.

• Στις 11:00 το πρωί, από την πλατεία Άνω Στύρων, θα ξεκινήσει πεζοπόρα πομπή προς το μνημείο "Μαυρομιχάλη".

Μάχη στα Στύρα τον Αύγουστο του 1821. Αρχηγός Νεόφυτος. 3 Videos με αφήγηση τα κείμενα των επαναστατικών κινήσεων στην Ν.Καρυστία.

 

Μάχη στα Στύρα τον Αύγουστο του 1821. Αρχηγός Νεόφυτος.

Ο Καρυστινός επίσκοπος Νεόφυτος, μυημένος στα πράγματα της Φιλικής Εταιρίας, επίτηδες απομακρύνθηκε στο Άγιο Όρος από τον Γενάρη. Και από εκεί πήγε σαν απόστολος στην Ιωνία και την Σάμο όπου και καθυστέρησε μιας και περίμενε την έναρξη της Επανάστασης. Μετά πήγε στην Άνδρο και την Τήνο όπου στρατολόγησε περίπου 400 νησιώτες και μερικούς παρεπιδήμους Ευβοείς  μετά από συνεννόηση με τον Δημήτριο Υψηλάντη και των Κυμαίων, όπως εκστρατεύσει κατά των Τούρκων της Καρύστου.

Πολλές εκδοχές υπάρχουν για αυτήν την εκστρατεία (σελ.246-247),αλλά εγώ θα γράψω ότι έμαθα σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες , κυρίως σε του παρόντος Στυρέως  Άγγελου Κεντιστού.

Ο Νεόφυτος αφού επιβίβασε τον στρατό στο Γαύριο από πλοιάριο υδραικής ημιολίας, συνέχισε και αποβιβάστηκε στο Κισσούριο. Άλλος γράφει ότι από την Τήνο πήγε στην Ερέτρια  όπου και ναύλωσε αντί για 16 χιλιάδες γρόσια, την ημιολία του Υδραίου πλοιάρχου Γεωργίου Γ.Νέγκα. Και ο μεν στρατός αφού ανέβηκε κατέλαβε στα Στύρα, ο δε αρχηγός Νεόφυτος έχοντας φροντίσει να έλθουν 500 περίπου από τα χωριά της Κύμης, πάει στο πύργο (Μπούρτζι) της Χαλκίδας για να παρατηρήσει τις κινήσεις των Τούρκων. Αυτόν τον χρόνο η Κάρυστος ήταν αφύλακτη και χωρίς στρατιώτες μιας και ο Ομέρ είχε πάει στην Αθήνα. Ο Φρούραρχος της Καρύστου επειδή φοβόταν ότι θα ερχόταν ο Νεόφυτος , ειδοποίησε τον Ομέρ  και εκείνος αμέσως επέστρεψε με 300 εφίππους μέσω Χαλκίδας. , αφού ξεκουράστηκαν για λίγο άλλοι μέσω της γέφυρας και άλλοι με βάρκες, προχώρησαν προς την Κάρυστο.

Αφού τα είδε αυτά ο Νεόφυτος επέστρεψε δια θαλάσσης στα Στύρα την ημέρα της 10^ης  Αυγούστου και γνωστοποίησε ότι ο Ομέρ επρόκειτο να έρθει γρήγορα. Το βράδυ, προσκάλεσε τον στρατό στο Κισσούριο για να διακόψουν τον δρόμο του εχθρού από το μέρος της στεριάς, ο δε αρχηγός να βοηθά από τα πλοία. Την νύχτα πήγαν στο πλοίο του αρχηγού οι Στυρείς Άγγελος Κεντιστός και Θεόδωρος Καζάνης με την γυναίκα του. Και οι δυο ήταν ντόπιοι και γνώριζαν τον τόπο καλά και έτσι τους έστειλε να οδηγήσουν τον στρατό κατάλληλα.

Αλλά αυτοί δεν πρόλαβαν, και ούτε ακούστηκαν οι συμβουλές τους.  Αντί για αυτό, κάλεσε τους Βάσο και Ράντο Μαυροβουνίους, οι οποίοι ήταν σε κάποιο κοντινό λόφο,  για να διοικήσουν τον άπειρο στρατό.

Αυτοί όμως αρνήθηκαν και κατά μερικούς έφυγαν με τη μάχη της Καστροβαλά στην Επισκοπή και σε άλλα χωριά. Κατά την διαβεβαίωση του αυτόπτου μάρτυρα Κεντιστού και οι 500 ντόπιοι και όσοι ήρθαν να βοηθήσουν  εξαφανίστηκαν και διασκορπίστηκαν από την παραλία αφήνοντας αβοήθητους τους υπόλοιπους Έλληνες  και γινόμενοι κατά ένα μέρος αίτιοι για την επόμενη σφαγή .

Οι δε Τούρκοι υπό τον Ομέρ, παρά τους υπολογισμούς του Νεόφυτου δεν έφτασαν μέρα αλλά πάρα πολύ πρωί και ήταν ακόμα σκοτάδι όταν ενώθηκαν με τους Τούρκους που ερχόντουσαν από την Κάρυστο. Όλοι αυτοί βρήκαν απροετοίμαστους τους Έλληνες στα παράλια, χωρίς αρχηγό και οχυρώματα, και έτσι όρμησαν ξαφνικά έφιπποι και πεζοί.  Φωνάζοντας, με γυμνά τα ξίφη, έκοβαν, καταδίωκαν και σκότωναν . Οι Έλληνες έτρεξαν να σωθούν προς τα πλοία αλλά μιας και ήταν ακόμα νύχτα από την μια , και από την άλλη έπεσαν σε ένα ρυάκι που βέβαια αγνοούσαν την ύπαρξη του. Μόνο δυο Στυρείς ήξεραν και έδειξαν το πέρασμα για τα παράλια ενώ πάρα πολλοί σκοτώθηκαν εκεί. Οι Τούρκοι, έτρεξαν να προλάβουν τους Έλληνες στο ρυάκι και τους πρόφτασαν στην παραλία όπου με αγωνία προσπαθούσαν να φτάσουν στα πλοία. Οι Τούρκοι όρμησαν και τους σκότωναν  ακόμα και μέσα στην θάλασσα. Ο Νεόφυτος βλέποντας όλα αυτά από το πλοίο, αρχίζει να τηλεβολεί για να απομακρυνθούν οι Τούρκοι , σκοτώνοντας όμως αδιακρίτως . Εκείνη την ώρα φύσαγε δυνατός νοτιάς και τα ίδια τα πλοία κινδύνευαν να βυθιστούν , και έτσι δεν μπορούσαν να ωφελήσουν σε τίποτα τους αβοήθητους στην στεριά.

Βλέποντας ότι δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα, μετά την προτροπή των δύο Στυρέων και ενός στρατιώτη με το όνομα Γεώργιο, άρχισαν να υποχωρούν πυροβολώντας προς το παράλιο άκρο Κάστιζα από όπου και απέπλευσαν προς τους Φούρνους Γαυρίου στην Άνδρο.

Αυτό υπήρξε το τέλος στης μάχης στα Στύρα και έφερε πολύ μεγάλη φθορά στον αγώνα γιατί σκοτώθηκαν, πνίγηκαν και πληγώθηκαν 80 η 90 και όχι 30 όπως αναφέρει ο Τρικούπης. Από τους Τούρκους σκοτώθηκαν 9 και πληγώθηκε μόνο ένας στην κάτω σιαγώνα ο επίσημος Καρύστιος Μαχμούτ Λιούγκας.

Αυτός συνεπλάκη με τον στρατιώτη Γεώργιο που αναφέραμε πιο πάνω τον οποίο τραυμάτισε θανάσιμα. Ο Λιούγκας του έλεγε να παραδώσει τα όπλα αλλά ο Γεώργιος αν και ψυχοραγούσε, του απάντησε ΕΛΘΕ ΛΑΒΕΙΝ και τον πυροβόλησε στο στόμα και του έκοψε την γλώσσα, όπως ο ίδιος ο Τούρκος μαρτυρεί αφού επέζησε.

Όλοι κατέκριναν τον Επίσκοπο ως αίτιο της καταστροφής γιατί ήταν άπειρος και έμεινε στο πλοίο μόνο φωνάζοντας και ότι με το μύρο ζωογονεί τους νεκρούς και γιατρεύει τους τραυματίες.

Οι Στυρείς μέχρι τότε, ήταν αμέτοχοι του αγώνα συλλογιζόμενοι τις συνέπειες μιας και έμεναν τόσο κοντά των έμπειρων στις μάχες Τούρκων της Καρύστου. Ο δε Ομέρ, μετά την μάχη ανέβηκε στο χωριό και καταφόβισε τον κόσμο, ανασκολόπισε τον Δημήτριο Καζάνη και Δημήτριο Κεντιστό γιατί οι γιοί τους πήγαν με τους επαναστάτες και οι πρώτοι όμηροι δραπέτευσαν από την Κάρυστο.

Η δε ανασκολόπιση έγινε με αυτόν τον τρόπο.

«Δήσαντες αυτούς οι βάρβαροι επί σάγματος, διέπειρον πάσσαλον από της έδρας μέχρι του αυχένος , και έστησαν τα σώματα ημιόρθια. Τούτων δε ο Κεντιστός εξελθών του σκόλοπος την νύχτα, απεχώρησε μικρόν και εκρύφθη εν σχοίνω και τη επιούση ύβριζε τους παρερχόμενους Τούρκους ων τις τέλος δια πυροβολήματος απήλλαξεν αυτόν των βασάνων.»

Στην μάχη αυτή έπεσε μαχόμενος και ο Μιχαήλ Λεπουραίος. Αυτός ήταν ιπποκόμος του Ομέρ αλλά δραπέτευσε στην Άνδρο και ακολούθησε τον Νεόφυτο στα Στύρα. Πάνω στο πτώμα του βρέθηκε επιστολή κάποιου διδασκάλου χωρίς να αναφέρεται το όνομα του, ο οποίος  καλούσε τον Νεόφυτο να έρθει στην Κάρυστο και να παραδώσει το Φρούριο. Και μεν στα Στύρα υπήρχε υπήρχε δάσκαλος ο γαμπρός του επισκόπου Αναγνώστης Διοκσουρίδης , αλλά και στην Κάρυστο  κατοικούσε  ο Χίος  αποδιάκονος  Νικηφόρος Παπαζής. Αυτός υπήρξε γραμματέας του τοπάρχου της Μαγνησίας Καραοσμάνογλου. Μετά, προσελήφθη από την Σμύρνη ο διδάσκαλος   Λασκαράκης από τον πρόκριτο  Χατζή Κωσταντίνου, ο οποίος έγινε μετά γραμματέας του διοικητή Ομέρ. Ο Δασκαλάκης απέκτησε μεγάλη δύναμη μιας και ήταν ιδιαίτερα ευφυής.

Όσο αφορά την συγκεκριμένη επιστολή υπάρχουν δύο γνώμες.  Οι μεν έλεγαν ότι ανήκε στον Διοσκουρίδη, οι δε ότι ανήκε στον Δασκαλάκη και πλαστογραφήθηκε από μερικούς Καρυστινούς  που τον μισούσαν και ήθελαν να τον εξολοθρεύσουν, το οποίο είναι και το πιο πιθανόν λόγω της εξής περίστασης.

Εκείνες τις ημέρες κατά τις οποίες ο Δασκαλάκης είχε την εύνοια των Τούρκων , έβαλε μια γυναίκα μέσα στην νύχτα να φωνάζει δημόσια μέσα στο Φρούριο ότι κάτω στους Μύλους οι Χριστιανοί έφυγαν. Οι Τούρκοι τότε εξαγριώθηκαν και αμέσως κατέβηκαν πάνοπλοι να τους σφάξουν σαν αποστάτες. Και αυτό σίγουρα θα γινόταν αν η Αρχή τους δεν τους καθησύχαζε και έλεγε ότι θα κάνει έρευνα για το κατά πόσο αυτό ήταν αλήθεια. Αφού κατέβηκαν στα σπίτια των Χριστιανών, τους βρήκαν όλους στα σπίτια τους και οι Τούρκοι διαλύθηκαν όταν είδαν ότι δεν υπήρχε λόγος ανησυχίας.

Η Αρχή του Κάστρου έστειλε τότε επιστολή εξιστορώντας τα γεγονότα για να ενημερώσει τον Ομέρ  ο οποίος ήταν όπως είπαμε στα Στύρα.

Ο Ομέρ θεώρησε ότι ο θάνατος πλησίαζε είτε από το συγκεκριμένο περιστατικό, είτε από την επιστολή που είχε ανακαλυφθεί και θεώρησε τον Δασκαλάκη ένοχο. Έστειλε στην Κάρυστο έναν Τούρκο με το όνομα Φακή. Αυτός συνέλαβε τον δάσκαλο ξαφνικά μέσα στο Διοικητήριο  όπου εργαζόταν σαν γραμματέας και τον αποκεφάλισε  έξω από την πόλη προς τα δυτικά κοντά στην εκκλησίας της Αγίας Αικατερίνης.

Την άλλη μέρα, αφού ο Ομέρ επέστρεψε από τα Στύρα πάτησε το πτώμα του με το άλογο για να ατιμώσει το πτώμα του δασκάλου. Την επομένη όμως κατάλαβε ότι άδικα σκότωσε τον άνθρωπο, μετάνιωσε και διέταξε την ταφή του σώματος, όπως λέγεται.

Εκείνο τον καιρό, οι Τούρκοι επιτηρούσαν αυστηρά τους Χριστιανούς για να μην αποστατήσουν και πολλές φορές την νύχτα έκαναν περιπολία στους οικισμούς και στα χωριά.

Μετά την μάχη των Στύρων, οι κάτοικοι της Καρυστίας βρέθηκαν σε αμηχανία και αποφάσισαν να ζητήσουν από τον γενικό αρχηγό της Εύβοιας τον Γοβιό, να αναλάβει την διεύθυνση των πολεμικών επιχειρήσεων  και αν ήταν δυνατόν να ορίσει αρχηγό τον Νικόλαο Κριεζώτη μιας και είχε αναδειχθεί ο πιο ικανός για να αναλάβει την αρχηγία των επιχειρήσεων.

Ο Γοβιός δέχθηκε το αίτημα και ο Κριεζώτης παίρνει εντολή και φτάνει στην επαρχία Καρυστίας  όπου ενώθηκε με τις δυνάμεις του Βάσσου και του Ράντου και άρχισαν να συγκεντρώνουν πολεμιστές.

Εκείνο τον καιρό  ο Μαχμούτ Ξυνός, έμενε στα μέρη της Αυλώνας και των Κοτυλαίων και καταπίεζε τους κατοίκους. Ο Κριεζώτης με 100 στρατιώτες περνά την νύχτα και προς το χάραμα φτάνει στις Πετριές  και πολιορκεί τον Ξυνό μέσα στο σπίτι που έμενε. Μέσα στο σπίτι ήταν πέντε Τούρκοι και οι Έλληνες τους κάλεσαν να παραδοθούν. Αυτοί αρνήθηκαν και τότε ο Κριεζώτης σπάζει την πόρτα  και βάζει φωτιά. Οι Τούρκοι βλέποντας τις φλόγες να ανεβαίνουν μέχρι το ταβάνι, ανοίγουν το παράθυρο και άρχισαν να πυροβολούν. Αφού όμως σκοτώθηκε ένας Τούρκος, οι υπόλοιποι μαζί με τον Ξυνό ρίχνουν τα όπλα και παραδίδονται στις 20 Σεπτέμβρη του 1821. Μετά, οι Έλληνες με τους αιχμαλώτους πάνε στην Κύμη και ο μεν Ξυνός  μεταφέρθηκε στην Σκύρο όπου και αφέθηκε ελεύθερος μετά την καταβολή τριών χιλιάδων γροσίων.

Ο Ομέρ έμαθε το πάθημα του Ξυνού και την αύξηση των επαναστατών οι οποίοι γυρνούσαν στα χωριά και μάζευαν κόσμο. Έτσι, κάνει εκστρατεία με 300 άνδρες από την Κάρυστο προς την Κύμη στις αρχές του Οκτώβρη. Να σημειώσουμε εδώ ότι ο Κριεζώτης και ο Βάσος μην έχοντας αρκετές δυνάμεις, πήγαν στο Κοτύλαιο Όρος. Ο Ομέρ,  μπαίνει στην πόλη ανενόχλητος και πυρπολεί τα σπίτια αδιακρίτως. Το ίδιο έκανε και στην Καστροβαλά και σε άλλα χωριά, λαφυραγωγώντας , αιχμαλωτίζοντας τον κόσμο και αρπάζοντας τους τα λάδια αναγκάζοντας τους ίδιους να τα κουβαλήσουν έτσι ώστε να τα αποθηκεύσουν στα Στύρα. Οι υπόλοιποι κάτοικοι κατέφυγαν στα βουνά  και άλλοι πήγαν στην Σκύρο και άλλοι στην κοντινή νησίδα Χηλή. Αλλά και κει τα βάσανα τους δεν είχαν τελειωμό. Μερικοί Τούρκοι τους ακολούθησαν και τους λαφυραγώγησαν τα υπόλοιπα πενιχρά υπάρχοντα τους και αιχμαλώτισαν 70 γυναίκες και επέστρεψαν στην Κύμη. Από εκεί ο Ομέρ,  πήγε στο Αυλωνάρι  όπου ελευθέρωσε εξήντα πέντε Τουρκάλες . Αφού έμεινε εκεί περίπου ένα μήνα επέστρεψε στην Κάρυστο μέσω Στύρων στα μέσα του Νοέμβρη.

Εκείνο τον χρόνο και ο διάκονος του επίσκοπου Νεόφυτου Γεννάδιος Ευσταθίου από το χωριό Μαυροπούλου, δεν πέρασε και λίγα στην Κάρυστο.

Μετά την απομάκρυνση του γαμπρού του Διοσκουρίδη, έστειλε από την Σάμο τον διάκονο  Γενάδειο, ο οποίος έφτασε την βδομάδα της Διακαινησίμου. Οι Τούρκοι εξ αιτίας των φημών για την άφιξη του, τον κάλεσαν στην Κάρυστο για να τον ανακρίνουν. Τον ανακρίνει λοιπόν ο Ομέρ για τον Επίσκοπο, για την Φιλική Εταιρία. Στην αρχή τον άφησαν ελεύθερο αλλά με επιτήρηση, μετά όμως τον έριξαν στα δεσμά με αλυσίδα στον λαιμό και δεμένα ξύλα στα πόδια. Τον Οκτώβρη μαζί με άλλους οχτώ Χριστιανούς τους πέταξαν στο Μπούρτζι στην παραλία. «Εν αθύρω και σκοτεινώ πύργο του Ενετικού φρουρίου». Εκεί ζώντας άθλια απεφάσισαν Ελευθερία η θάνατο και αφού έλαβαν μέσα στο ψωμί βελόνες και κλωστές από έναν φιλάνθρωπο Καρυστινό, τον Σπυρίδωνα Πολυχρονίου, έκοψαν τα ρούχα τους και τα έκαναν σαν σχοινιά. Αφού τα έδεσαν μεταξύ τους, έκαψαν μέρος της οροφής με τον λύχνο, ανέβηκαν πάνω και μετά κατέβηκαν μέσω της θυρίδας του τηλεβόλου  την 29η Νοεμβρίου του 1821 , νύχτα ραμαζανιού , και μέσα από το «ατείχιστον της πόλεως», διέφυγαν προς τα Στύρα μετά από κάθειρξη σαράντα ημερών.

 Ο δε Γενάδειος κρύφθηκε στο Νημποριό  όπου ζούσε στο δάσος τρώγοντας μύρτα και κομάρους και αφού περπατούσε από νύχτα σε νύχτα έφτασε στην Ερέτρια  όπου ήταν ο Νεόφυτος και μετά την ανεξαρτησία έγινε ηγούμενος Καρυών της Επαρχίας Καρυστίας.

Συνοπτικά λοιπόν έτσι είχαν τα πράγματα στην Εύβοια σε όλο τον πρώτο χρόνο της Επανάστασης όπου σχεδόν όλοι οι κάτοικοι επαναστάτησαν και υπό τους αρχηγούς Βερούση, Γοβιό και Νεόφυτο, συγκρότησαν έξι μάχες  και μερικές αψιμαχίες. Κλείνοντας τους Τούρκους στα φρούρια Χαλκίδας και Καρύστου διατήρησαν την επανάσταση με ίδιες δυνάμεις χορηγώντας όχι μόνο τρόφιμα αλλά και μισθούς.  Και μπορεί στις μάχες Βρωμούσης, Βατόντος και Στύρων να έχασαν λόγω κυρίως απειρίας αρχηγών και στρατιωτών, στις άλλες όμως τρείς  των Βρυσακίων αναδεικνύονται νικητές και νικούν τους Τούρκους Χαλκίδας και Καρύστου και τον ίδιο τον Ομέρ Βριώνη. Τον χρόνο λοιπόν αυτό, ισόπαλοι οι Έλληνες με τους βάρβαρους μιας και οι δυο και νίκησαν και νικήθηκαν, αλλά οι μεν Έλληνες ήταν άπειροι και χωρίς όπλα, εφόδια και οδηγίες, οι δε Τούρκοι σε όλα ήταν καλύτερα εφοδιασμένοι και εξασκημένοι, και φοβερότεροι όλων , οι Καρυστινοί Τούρκοι.

 

 

Κάλαντα Καρύστου των Φώτων- Το έθιμο του κοτομαζώματος.

 τα κάλαντα σήμερα το πρωί!

Ευχαριστώ τον Γιάννη Κιούκη, την Ρούλα Γκρίφιζα και τον Γιάννη Γεωργίου για τα βίντεο . Ο Επαγγελματοβιοτεχνικός Σύνδεσμος ανέλαβε και φέτος όπως και πέρισυ το έθιμο. Μέλος του Συνδέσμου είναι και ο γιος του Γιώργου Κουκουράκη, Βαγγέλης. Πολλά συγχαρητήρια!

Το τελευταίο βίντεο είναι από το Κοτοφάγωμα του 2023 στην Φαντασία σε διοργάνωση του Επαγγελματοβιοτεχνικού Συνδέσμου.

Κάλαντα Καρύστου των Φώτων.

 

Σήμερα είναι του Φωτού π` αγιάζουν οι παπάδες 

και μες τα σπίτια μπαίνουνε και λεν τον Ιορδάνη, 

βοήθεια να έχουμε τον Άγιο Ιωάννη….»

Μέλι και γάλα στο γιαλό ναρθούν τα καϊκάκια, 

ναρθεί και μένα ο γιόκας μου με τα παλικαράκια».

Το βλέπεις κείνο το βουνό που βασιλεύει τα` άστρο, 

εκεί κοιμάται ο γιόκας μου μες το μεγάλο κάστρο. 

Ποιος είναι άξιος και καλός να πα να τον ξυπνήσει, 

Κι` αν έχεις γιο στα γράμματα και γιο εις το ψαλτήρι 

να ευχηθούμε όλοι μας να βάλει πετραχήλι 

Κυρά ψιλή κυρά λιγνή κυρά καμπανοφρύδα,

κυρά μου τα παιδάκια σου θεός να στα χαρίζει , 

να τα παντρέψεις με καλό και με ταπεινοσύνη.

Αν έχεις κόρη όμορφη βάλτη να μας κεράσει 

να ευχηθούμε όλοι μας να ζήσει να γεράσει. 

Η δώστε μας τον κόκορα ή δώστε μας την κότα 

ή δώστε ότι θέλετε να πάμε σ` άλλη πόρτα. 

Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε,

αλλά σας αγαπούσαμε και ήλθαμε να τα πούμε. 

Από το 2008 το άρθρο μας θυμίζει εξηγεί το έθιμο και τόσα χρόνια μετά ακόμα τουλάχιστον μέχρι και το 2023 έγινε παρά του ότι πολλά άλλαξαν και οι άνθρωποι που το στήριζαν ακολούθησαν την πορεία του χρόνου.

Θυμάμαι εκείνη την εποχή με κάποια νοσταλγία γιατί ελπίζαμε σε μια συμμετοχή των νέων, σε μια γενική ελπιδοφόρα συναίνεση που φέρνει τους ανθρώπους κοντά και δίνει χαρά και μια συγκινητική και συγκινησιακή επαφή με τις ρίζες. Παρόλα αυτά, οι νέοι μας φεύγουν και από όσους μένουν, λίγοι είναι όσοι έχουν αγάπη για την παράδοση και όρεξη να την συνεχίσουν. Η κοινωνία μας δεν είναι πια σε μεγάλο βαθμό αγροτική και η δυσκολία είναι προφανής.  Λένε, "Ουδείς αναντικατάστατος" αλλά κάθε μέρα βλέπουμε ότι αυτό δεν ισχύει . Παρόλα αυτά, οι προσπάθειες που έγιναν πέρισυ συνεχίστηκαν και φέτος 

Σήμερα το πρωί, όμως, μάζεψαν κότες και είπαν με όργανα τα κάλαντα στην αγορά. Είναι και αυτό μια σπίθα που κρατά ζωντανή την παράδοση μέχρι να φουντώσει πάλι!

φωτο από το 2014 από το διαδίκτυο

Επισκεφτείτε την Κάρυστο Ζήστε από κοντά την μαγεία του Κοτοφαγώματος   Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος στην Κάρυστο, διαδραματίζεται το έθιμο του Κοτοφαγώματος. Φέτος το ΚΟΤΟΦΑΓΩΜΑ θα γίνει στις 28 Ιανουαρίου στο κέντρο "ΦΑΝΤΑΣΙΑ". Ας είμαστε όλοι εκεί. Τι είναι όμως το Κοτοφάγωμα και το Κοτομάζωμα; Πόσο παλιά βρίσκονται οι ρίζες του; Από πού αντλεί την μοναδικότητα του; Ο πρόεδρος του Συλλόγου «ΚΑΣΤΕΛΛΟ ΡΟΣΣΟ», κ. Ιωάννης Τσέλλος με εξαιρετικό τρόπο, μας κατευθύνει σε ένα ταξίδι ιστορίας, παράδοσης και εθίμων, που έχουν ως αναφορά την Κάρυστο. Από τα παλιά τα  χρόνια τη παραμονή των  Φώτων  στην Κάρυστο, στα χωριά της Γούρνας και στον γυαλό της Καρύστου, είχε καθιερωθεί σαν έθιμο να λένε οι καλαντάρηδες, πού έβγαιναν με τα όργανα ,  τα  ειδικά τοπικά παραδοσιακά κάλαντα των Φώτων,  «Σήμερα είναι του Φωτού π` αγιάζουν οι παπάδες και μες τα σπίτια μπαίνουνε και λεν τον Ιορδάνη,  βοήθεια να έχουμε τον Άγιο Ιωάννη..» και να παίρνουνε φιλέματα από τους νοικοκυραίους, πρώτα και κύρια, κότες ζωντανές και επί πλέον ότι καλούδια είχε φτιάξει η κάθε νοικοκυρά, διαμορφώνοντας ανάλογα στιχάκια που είχαν σχέση με το κοτομάζωμα. Τα ειδικά αυτά τοπικά κάλαντα των Φώτων που ακούγονταν μόνο στην περιοχή της Καρύστου , είχαν πολλά στιχάκια που  ταίριαζαν σε πολλές διαφορετικές περιπτώσεις καταστάσεων και γεγονότων που υπήρχαν σε κάθε σπίτι. Άλλοτε έδιναν ευχές να γυρίσουν πίσω οι ναυτικοί και οι ξενιτεμένοι , τραγουδώντας «Μέλι και γάλα στο γιαλό  ναρθούν τα καϊκάκια, ναρθεί και μένα  ο γιόκας μου με τα παλικαράκια».  Άλλοτε  να τους θυμηθούν οι ξενιτεμένοι, που είχαν καιρό να στείλουν ειδήσεις, τραγουδώντας «Το βλέπεις κείνο το βουνό που βασιλεύει τα` άστρο, εκεί κοιμάται ο γιόκας μου μες το μεγάλο κάστρο». «Ποιος είναι άξιος και  καλός να πα να  τον ξυπνήσει», άλλοτε έδιναν ευχές  για τα παιδιά του σπιτιού τραγουδώντας «Κι` αν έχεις γιο στα γράμματα και γιο εις το ψαλτήρι να ευχηθούμε όλοι μας να βάλει πετραχήλι» και άλλοτε καλόπιαναν την κυρά του σπιτιού  τραγουδώντας «Κυρά ψιλή κυρά λιγνή κυρά καμπανοφρύδα,κυρά μου τα παιδάκια σου θεός να στα χαρίζει , να τα παντρέψεις με καλό και με ταπεινοσύνη». Άλλες φορές πάλι, παίνευαν τις κόρες του σπιτιού τραγουδώντας «αν έχεις κόρη όμορφη βάλτη να μας κεράσει να ευχηθούμε όλοι μας να ζήσει να γεράσει». Έτσι, συνεχίζοντας με ευχές ανάλογες με τα  ιδιαίτερα  συμβάντα του κάθε σπιτιού, που επισκέπτονταν,   τραγουδούσαν τα ανάλογα στιχάκια και κατέληγαν πάντοτε με την προτροπή προς τους νοικοκυραίους «Η δώστε μας τον κόκορα ή δώστε μας την κότα  ή δώστε ότι θέλετε να πάμε σ` άλλη πόρτα». Υπενθυμίζοντας πάντοτε ότι «εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε ,αλλά σας αγαπούσαμε και ήλθαμε να τα πούμε». Έτσι γινόταν ΤΟ ΚΟΤΟΜΑΖΩΜΑ. Τις  κότες που μάζευαν οι καλαντάρηδες,  τις έτρωγαν μαζί με αυτούς που τις έδιναν   και τους φίλους και τους συντοπίτες , αργότερα σε μεγάλο γλέντι που ονομαζόταν ΤΟ ΚΟΤΟΦΑΓΩΜΑ. Το έθιμο γινόταν στην περιοχή  της Καρύστου μέχρι πριν από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ,αλλά   στην συνέχεια έπαψε να  γίνεται , μέσα στον γενικό εκφυλισμό των εθίμων που  προέκυψε και την αρνητική τάση  κατά των περισσότερων εθίμων, που έφεραν οι μοντέρνοι καιροί .     Περί το 1968, ο Γιώργος Κουκουράκης , ένας Καρυστινός , με Κρητικές ρίζες , με πάθος για τον τόπο και τις παραδόσεις του , με την επιθυμία να διατηρηθούν τα έθιμα του τόπου και να προβάλλονται κάθε χρόνο, έτσι ώστε μαζί τους να προβάλλεται και ο  όμορφος και ιστορικός τόπος   της Καρύστου,  με μεγάλη, είναι αλήθεια, προσπάθεια, κατάφερε να μαζέψει  τα στιχάκια που ακούγονται στα κάλαντα των Φώτων, από παππούδες, που τα θυμόντουσαν   ακόμη   και με επιμονή και όρεξη  άρχισε και συνέχισε  από τότε να πραγματοποιεί το έθιμο.    Πριν από 20  χρόνια ιδρύθηκε ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος της περιοχής  Γραμπιά Καρύστου ΚΑΣΤΕΛΛΟ ΡΟΣΣΟ , που δραστηριοποιήθηκε σε πολιτιστικά έργα  προβολής της παράδοσης της περιοχής. Μετά από πρόταση του Γιώργου Κουκουράκη, ο σύλλογος μας  ανέλαβε  από τότε και συνεχίζει μέχρι σήμερα, μαζί με τον Γιώργο Κουκουράκη, να  διοργανώνει τα  τοπικά παραδοσιακά κάλαντα των Φώτων και να  κάνει  ΤΟ ΚΟΤΟΜΑΖΩΜΑ, καθιερώνοντας σαν ημέρα για ΤΟ  ΚΟΤΟΦΑΓΩΜΑ  το τελευταίο Σάββατο του Γενάρη κάθε χρονιάς,  προσθέτοντας και το τελευταίο στιχάκι, στα κάλαντα  που λέει ότι «Το τελευταίο Σάββατο πάντοτε του Γενάρη είναι το κοτοφάγωμα και πάρτε το χαμπάρι» προσκαλώντας έτσι με αυτόν τον τρόπο κάθε  κάτοικο και φίλο  της Καρύστου , κάθε φίλο του εθίμου και των παραδόσεων και κάθε μέλος και φίλο του συλλόγου ΚΑΣΤΕΛΛΟ ΡΟΣΣΟ  στο μεγάλο γλέντι για ΤΟ  ΚΟΤΟΦΑΓΩΜΑ,  που   είναι αλήθεια ότι προσελκύει κάθε χρόνο πολύ κόσμο,  να χορέψει και να γλεντήσει με παραδοσιακή κομπανία μέχρι πρωίας στην Κάρυστο.

© Copyright 2008, Δήμος Καρύστου