Κυριακή 17 Αυγούστου 2025

Μπαζωμένο ρέμα και ένα περιβαλλοντικό έγκλημα στην εξέλιξη του.




μπαζωμένο ρέμα

Η ιστορία ξεκινάει από παλιά μιας και ήδη από το το 2009 με συνεχής επιχωματώσεις ο δήμος ανέβαινε εκατοστό το εκατοστό το ύψος της περιοχής και το ΠΑΚΟΕ με κείμενο το 2017 κατήγγελε την καταστροφική παρέμβαση στον υγρότοπο που είχε δημιουργηθεί εκεί με τις γνωστές τότε λίμνες .
Επίσης με προεδρικό διάταγμα έχει θεσμοθετηθεί το ρέμα του Καρκαλά το οποίο τροφοδοτείται και από από το μπαζωμένο ρέμα που βλέπετε στην φωτογραφία.
Ο Σύλλογος Περιβάλλοντος έχει κάνει πολλές φορές επεμβάσεις και προσφυγές με θέμα την προστασία της ζωής στον κάμπο χωρίς δυστυχώς να έχει εισακουστεί.
Η Περιφέρεια έχει δώσει άδεια για εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας οικοδομικών και άλλων υλικών αλλά δεν γνωρίζω μέχρι στιγμής αν υπάρχει χωροθέτηση για τέτοιου είδους εγκαταστάσεις  σε αυτό το σημείο.
Παρόλα αυτά, έστω και έτσι υπάρχουν πάρα πολλοί περιβαλλοντικοί όροι οι οποίοι ήδη καταπατούνται μιας και έγινε το αδιανόητο, δηλ να μπαζωθεί το ρέμα και το οποίο μας οδηγεί σε αυτή την ανάρτηση.
Δηλαδή όπως λέει και η νεολαία..ΚΑΠΟΥ ΟΠΑ ΡΕ ΠΑΙΔΙΑ!


μπαζωμένο ρέμα

μπαζωμένο ρέμα

μπαζωμένο ρέμα

ότι έχει απομείνει από την λιμνούλα



ολόκληρος λόφος στην όχθη που θα στρωθεί για να καλυφθεί εντελώς η λίμνη



το νερό στην λιμνούλα  κρυμμένο πίσω από τα βουνά από μπάζα



 σελ.56 

Στην περιοχή της Δημ. Ενότητας Καρύστου θεσμοθετημένοι 3 είναι οι υγρότοποι που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α του Π.Δ./12-6-2012 (ΦΕΚ 229/ΑΑΠ/16-6-2012). Πρόκειται για τους: - Η περιοχή του υγροτόπου στις εκβολές του ρέματος Καρκαλά - Η περιοχή του υγροτόπου στις εκβολές του ρέματος στη θέση όρμος Λιβάδι - Η περιοχή του υγροτόπου με ονομασία Έλος και εκβολή ποτάμι στον όρμο Πλατανιστού Στον οριοθετημένο χώρο των μικρών υγροτόπων ισχύουν οι διατάξεις του Π.Δ. της 12- 6-2012 (ΦΕΚ 229/ΑΑΠ/2012) για την «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν» και του Ν.3937/11 (ΦΕΚ 60/Α/2011) περί «Διατήρησης της βιοποικιλότητας». Οι περιοχές αυτές απεικονίζονται με μπλε έντονο χρώμα γεμίσματος. (Πηγή Geodata gov.gr) Επίσης έχουν καταγραφεί άλλοι 6 υγρότοποι οι οποίοι απεικονίζονται στα διαγράμματα που συνοδεύουν το παρόν και για τους οποίους προτείνεται το ίδιο καθεστώς προστασίας ως ανωτέρω. (Βλέπε και ΠΕΠ-V – Προστασία υγροτόπων)

   ......
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΠΡΟΣ:
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ
ΥΔΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Π. Ε. ΕΥΒΟΙΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΠΕΡΟΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ 
ΜΕΡΙΚΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ!
Δ.1.2 Να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη ροή των επιφανειακών υδάτων της
περιοχής (και ειδικότερα των όμβριων) με την κατασκευή όλων των απαιτούμενων
τεχνικών έργων, ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα πλημμυρών.
Β.1.12 Απαγορεύεται το μπάζωμα οποιουδήποτε ποταμού, χειμάρρου, ρέματος ή
υγροβιότοπου.
Β.1.7 Να εξασφαλιστεί η αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής περιμετρικά
της έκτασης ανάπτυξης του έργου ή της δραστηριότητας και να ληφθούν όλα τα
απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή διαβρώσεων και εκπλύσεων υλικών.
◦Β.1.15 Η τυχόν αποψίλωση βλάστησης να περιοριστεί στον ελάχιστο απαιτούμενο
βαθμό. Η αφαιρούμενη φυτική γη να διαφυλαχτεί κατάλληλα ώστε να χρησιμοποιηθεί
στις φυτοτεχνικές εργασίες. Η τυχόν υλοτόμηση δασικών δένδρων και θάμνων καθώς
και η τυχόν διάθεση των υλικών που θα προκύψουν, να γίνει σύμφωνα με τις διατάξεις
της κείμενης δασικής νομοθεσίας.
Δ.1.2 Να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη ροή των επιφανειακών υδάτων της
περιοχής (και ειδικότερα των όμβριων) με την κατασκευή όλων των απαιτούμενων
τεχνικών έργων, ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα πλημμυρών.
◦ Δ.1.3 Απαγορεύεται η διάθεση των τυχόν πλεοναζόντων υλικών σε σημεία του
υδρογραφικού δικτύου, σε θάλασσα ή στην παράκτια ζώνη και στους χώρους
ανεξέλεγκτης διάθεσης των απορριμμάτων των παρακείμενων περιοχών.

ΤΙ ΥΛΙΚΑ ΘΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ
17. ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΙΣ (ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑI ΧΩΜΑ
ΕΚΣΚΑΦΗΣ ΑΠΟ ΜΟΛΥΣΜΕΝΕΣ ΤΟΠΟΘEΣΙEΣ)
1701 σκυρόδεμα, τούβλα, πλακάκια και κεραμικά
170101 σκυρόδεμα
170102 τούβλα
170103 πλακάκια και κεραμικά
170107 μείγμα σκυρoδέματoς, τούβλων, πλακακίων και κεραμικών εκτός εκείνων που
περιλαμβάνονται στο σημείο 17 01 06
1702 ξύλο, γυαλί και πλαστικό
170201 ξύλo
170202 γυαλί
170203 πλαστικό
1703 μείγματα ασφάλτου και ορυκτής πίσσας, λιθανθρακόπισσα και προϊόντα πίσσας
170302 μείγματα ορυκτής ασφάλτου εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στο σημείο 17 03 01
1704 μέταλλα (περιλαμβανομένων και των κραμάτων τους)
170401 χαλκός, μπρούντζος, ορείχαλκος
170402 αλουμίνιο
170403 μόλυβδος
170404 ψευδάργυρος
170405 σίδηρος και χάλυβας
170406 κασσίτερος
170407 ανάμεικτα μέταλλα
170411 καλώδια εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στο σημείο 17 04 10
1705 χώματα (περιλαμβανομένων χωμάτων εκσκαφής από μολυσμένες
τοποθεσίες),πέτρες, και μπάζα εκσκαφών
170504 χώματα και πέτρες άλλα από τα αναφερόμενα στο σημείο 17 05 03
170506 μπάζα εκσκαφών άλλα από τα αναφερόμενα στο σημείο 17 05 05
170508 έρμα σιδηροτροχιών εκτός εκείνου που περιλαμβάνεται στο σημείο 17 05 07
1706 μονωτικά υλικά και υλικά δομικών κατασκευών που περιέχουν αμίαντο
170604 μονωτικά υλικά εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στα σημεία 17 06 01 και 17 06 03
1708 υλικά δομικών κατασκευών με βάση τον γύψο






ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ – ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΠΡΟΣΦΥΓΗ
(άρθρο 150 ΚΕΔΕ)
του Σωματείου με την επωνυμία “Σύλλογος για την Προστασία του Περιβάλλοντος της Νότιας Καρυστίας, 
Σ.Π.ΠΕ.Ν.Κ.” με έδρα την Κάρυστο Εύβοιας, νομίμως εκπροσωπούμενου από του Προέδρου του


ΚΑΤΑ
του Δήμου Καρύστου, νομίμως εκπροσωπούμενου από το Δήμαρχό του


ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΥΡΩΣΗ
της με αριθμό 112/2023 Απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου του ανωτέρω Δήμου με θέμα:
«Απόφαση – Πρόταση του Δημοτικού Συμβουλίου προς την ΔΙΠΑ του ΥΠΕΝ σχετικά με την ΣΜΠΕ και το ΓΠΣ 
Δημοτικής Ενότητας Καρύστου (ρέμα Ρηγιάς)» (ΑΔΑ: 6661ΩΕΦ-ΓΕ2)

***

Με την προσβαλλόμενη πράξη το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Καρύστου αποφάσισε «(α) να διορθωθεί 
άμεσα το σφάλμα της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και του Πολεοδομικού Σχεδιασμού, 
που υποβαθμίζει πλήρως την δυτική πλευρά της παραλίας Καρύστου σε άνευ ουδενός λόγου υδροβιότοπο, 
εκμηδενίζοντας το δυναμικό τουριστικής ανάπτυξης της. Να τροποποιηθεί ο σχετικός χαρακτηρισμός και 
να χαρακτηριστούν οι ως άνω εκτάσεις ως ζώνες τουρισμού (ΠΠΔ-ΤΑ), πλην μιας ζώνης πλάτους 20-30m 
κατά μήκος του ρέματος Ρηγιάς και (β) να γίνει χωροθέτηση και διευθέτηση του ρέματος της Ρηγιάς, 
ώστε να λυθεί το ανωτέρω πρόβλημα εσφαλμένου χαρακτηρισμού όλης της έκτασης, και ταυτόχρονα να 
εξασφαλισθεί η αντιπλημμυρική προστασία της ευρύτερης περιοχής του κάμπου Καρύστου.»

Με την παρούσα προσφυγή και με προφανές, άμεσο και ενεστώς έννομο συμφέρον ζητούμε την ακύρωση της 
ανωτέρω απόφασης ως παράνομης για τους λόγους που θα αναπτυχθούν πιο κάτω. Το έννομό μας συμφέρον 
εδράζεται στο γεγονός ότι καταστατικός μας σκοπός είναι η προστασία του περιβάλλοντος της Νότιας 
Καρυστίας, καθώς και η ανάδειξη και προβολή του ιδιαίτερου χαρακτήρα και του φυσικού της κάλλους 
στα πλαίσια της προσπάθειας για την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής, αφού απαρέγκλιτη πεποίθηση των 
μελών είναι ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι απόλυτα συνυφασμένη με την οικονομική πρόοδο 
και την συνολική ευημερία όλων των κατοίκων της περιοχής.

Οι λόγοι για τους οποίους η προσβαλλόμενη πράξη είναι παράνομη και πρέπει να ακυρωθεί είναι οι πιο 
κάτω:

Σύμφωνα με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΓΠΣ) 
Καρύστου, η οποία ετέθη σε διαβούλευση την 1η Μαρτίου 2023, και της οποίας ο Δήμος Καρύστου είναι η 
Αρχή Σχεδιασμού, οι μελετητές χαρακτήρισαν μία περιοχή 314 στρεμμάτων δυτικά της πόλης της Καρύστου 
ως «Περιοχή Ήπιας Προστασίας» (Κατηγορία Γ). Εντός της περιοχής αυτής βρίσκονται 2 μικροί 
υγροβιότοποι: Η εκβολή του ποταμού Καρκαλά και η εκβολή του ποταμού Ρηγιάς. Τα ποτάμια αυτά σχημάτιζαν τα όρια ενός εκτενούς έλους στον
κάμπο Καρύστου, το οποίο στραγγίζεται με σκοπό την γεωργική του εκμετάλλευση. Σήμερα παραμένουν 
μόνο τμήματα τους έλους εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου παράλληλα με τη θάλασσα που διασχίζει τα 
δύο ποτάμια. Και οι δύο αυτοί υγροβιότοποι έχουν καταγραφεί από τη WWF – Ελλάς στο πλαίσιο του 
Προγράμματος Καταγραφής των Νησιωτικών Υγροβιότοπων της Ελλάδας. Ο ένας δε από αυτούς, η εκβολή του 
ποταμού Καρκαλά, συμπεριλαμβάνεται στους Υγροβιοτόπους του Π.Δ. της 12-6-2012 (ΦΕΚ 229/ΑΑΠ/2012) 
για την «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την 
προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν». Συγκεκριμένα, 
πρόκειται για τον Υγροβιότοπο με κωδική ονομασία Υ242EUB045. Ο υγρότοπος της Καρύστου έχει 
αναγνωριστεί ως μια, από τις σημαντικές περιοχές για την προστασία της Φύσης στην Ελλάδα σύμφωνα με 
την απογραφή Corine - Biotopes Project της Ενωμένης Ευρώπης (1991). Η περιοχή είναι σημαντική για 
την μεταναστευτική ορνιθοπανίδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης στο νοτιότερο άκρο της Εύβοιας. 
Έχουν καταγραφεί 188 είδη πτηνών και από αυτά 51 είδη έχουν καταγραφεί αποκλειστικά στον υγρότοπο 
και πουθενά αλλού στην ευρύτερη περιοχή της Νότιας Καρυστίας. Συνολικά 48 είδη πτηνών που 
καταγράφηκαν στον Κάμπο της Καρύστου αναφέρονται ως αυστηρά προστατευόμενα είδη στον κατάλογο του 
Παραρτήματος Ι της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ. Μεγάλη αξία για την βιοποικιλότητα έχει η ύπαρξη γλυκού 
νερού όλον τον χρόνο. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία οικοτόπων με είδη χλωρίδας που δεν έχουν μεγάλη 
εξάπλωση σε άλλες περιοχές και απουσιάζουν από τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου. Περαιτέρω εδώ 
σώζεται ένας από τους τελευταίους εναπομείναντες πληθυσμούς ενυδρίδας (Lutra lutra) στη Νότια, 
Εύβοια.

Σημειώνεται ότι ο υγροβιότοπος της εκβολής του ποταμού Ρηγιάς δεν συμπεριελήφθη στους υγροβιοτόπους 
που προστατεύονται από αυτό το Προεδρικό Διάταγμα, έχει όμως κι αυτός τον κωδικό Υ242EUB044 στους 
καταλόγους του WWF-Ελλάς. Για τον ποταμό της Ρηγιάς οι μελετητές ζητούν την ισχυρή του προστασία 
(Κατηγορία Β).

Ο Δήμος Καρύστου με την απόφασή του παρανομεί διττώς:

Αφενός ζητά από τους μελετητές την κατάργηση της περιοχής ήπιας προστασίας του κάμπου Καρύστου άνευ ετέρου, καίτοι εντός αυτού βρίσκεται θεσμικά προστατευμένος υγροβιότοπος – ο οποίος καταγράφεται από τους μελετητές ως προστατευόμενος στη ΣΜΠΕ (η εκβολή του ποταμού Καρκαλά) που – προφανώς – δεν 
μπορεί να «καταργηθεί», και αφετέρου ζητά τη «διευθέτηση» του
«ρέματος της Ρηγιάς» καίτοι αυτό καταλήγει σε υγροβιότοπο (μη θεσμικά προστατευμένο μεν, αλλά υπαρκτό και καταγεγραμμένο) και επομένως θα πρέπει να διατηρηθεί η φυσική οικολογική του παροχή έτσι ώστε να επιτελέσει όλες τις λειτουργίες του, τόσο αυτές που σχετίζονται με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας που υποστηρίζει, όσο και τις λειτουργίες του αναφορικά με την αντιπλημμυρική προστασία του κάμπου.

ΚΑΤΟΠΙΝ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ ΖΗΤΟΥΜΕ

την ακύρωση της με αριθμό 112/2023 Απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου του ανωτέρω Δήμου με θέμα: 
«Απόφαση – Πρόταση του Δημοτικού Συμβουλίου προς την ΔΙΠΑ του ΥΠΕΝ σχετικά με την ΣΜΠΕ και το ΓΠΣ 
Δημοτικής Ενότητας Καρύστου (ρέμα Ρηγιάς)» (ΑΔΑ: 6661ΩΕΦ-ΓΕ2).

Κάρυστος, 29/06/2023 Το προσφεύγον σωματείο






Πέμπτη 14 Αυγούστου 2025

"Τα δύο νούμερα στο καφενείο" Χρονογράφημα εξαιρετικά αφιερωμένο.

 



Ωραίο το βράδυ, ο αέρας στο ένα, ίσα ίσα να δροσίζει, ένα φεγγάρι στρογγυλό σαν  κεφαλογραβιέρα στον ουρανό. Οι δύο άντρες στα 60αντα τους πλησιάζουν αργά αργά το καφενείο και σαν πασάδες στον οντά τους, τραβάνε δυο καρέκλες από τις έξι που είχε το τραπέζι, τις γυρίζουν προς τις  βάρκες και αράζουν τα χρόνια τους με τα βεβαρυμένα κιλά τους φαρδιά πλατιά παίζοντας το κομπολόι τους και χαζεύοντας τον κόσμο που περνούσε στην βόλτα του.

Κουνιούνται οι βάρκες στο λιμάνι? Κουνιούνται. Το πιστοποίησε ο ένας ενώ ο άλλος γύρισε και φώναξε δυνατά.."Παιδί!!" Το παιδί, ετών 55 πλησίασε γρήγορα και το μπλοκάκι στο χέρι. 

"Καλησπέρα σας! Καλώς ήρθατε.Τι θα πάρετε?" 

"Πιάσε δυο ουζάκια περιποιημένα και βλέπουμε"

"Περιμένετε άλλους?" Ρώτησε το παιδί ετών 55 κοιτώντας ερευνητικά τριγύρω.

"Όχι, εμείς είμαστε, οι δύο" Απάντησε ενοχλημένος ο νούμερο δύο ενώ κτύπησε τις χάντρες άλλη μια γύρα δυνατά .

"Ξέρετε" είπε διστακτικά το παιδί..."Επειδή το τραπέζι είναι για έξι άτομα, θα είχατε την καλοσύνη να κάτσετε σε αυτό που είναι για δύο?"

Ο Νούμερο ένα, γύρισε και κοίταξε το τραπέζι που βρισκόταν ακριβώς από πίσω...Του κακοφάνηκε να αλλάξει από την πρώτη σειρά γιατί άλλωστε, πως θα έβλεπε αν οι βάρκες εξακολουθούσαν να κουνιούνται και σε περίπτωση που θα γινόταν, πως ήταν δυνατόν να το έχανε...Άσε που είχε καγκελάκι κατάλληλο να απλώνεις τα πόδια και να ξεκουράζεις το ένα κωλομέρι όταν πιανόταν από την καρέκλα..

"Εμείς κάτσαμε εδώ..δικαίωμα μας είναι να κάτσουμε όπου θέλουμε..άντε φέρε τα ούζα τώρα"

Συνέχισα το νούμερο δύο κοιτώντας ειρωνικά τον σερβιτόρο ... ' Θα κάτσετε πολύ?" τους ρώτησε στο τέλος...

"Χωροφύλακα σε βάλαμε άνθρωπε μου? Άντε κάνε μας την χάρη!

"Μα τι λέτε κύριε? Έχετε πάει ποτέ πάρα έξω στην Ευρώπη να δείτε πως τους οδηγούν στα  τραπέζια ανάλογα τον αριθμό τους? Και δεν κάθονται με τις ώρες όπως εδώ! Τελειώνουν και μαζεύουν το τραπέζι.. Εδώ είναι για έξι άτομα, σας το είπα..μην με φέρνετε σε δύσκολη θέση..δεν μπορούμε να χάνουμε τις παρέες επειδή εσείς θέλετε να κοιτάτε κατάματα τις βάρκες.."

"Είσαι αναιδέστατος αλλά άντε, μέρα που είναι ..θα δώσω τόπο στην οργή..είπε ο νούμερο δύο..θα κάτσουμε και αν δούμε ότι γεμίζουν όλα τα μεγάλα και δεν έχεις άλλο θα σηκωθούμε να κάτσουμε όπου μας βάλεις..άντε τώρα για τα ούζα" Κρακ το κομπολόι στο χέρι του νούμερου ένα, κρακ και στο στυλό στο χέρι του σερβιτόρου που κόντευε να το σπάσει για να μην τους φωνάξει καμιά βαριά κουβέντα η να μην τους στείλει πιο κοντά στο λιμάνι με τις βάρκες παρέα.



Πήγε μέσα και γύρισε με τον δίσκο γεμάτο.. Νερό, παγάκια,ψωμάκι, πιατάκια, ουζάκι, μεζεδάκι. "Ορίστε οι αποδείξεις σας, κρατείστε τις  μέχρι να πληρώσετε παρακαλώ"

"Καλά καλά,,στω...." από το ευχαριστώ είπε βαριεστημένα ο νούμερο ένα.."Τους έχουν βάλει τα δυο πόδια στο ένα παπούτσι.. έτσι να μάθουνε που είχανε τόσα χρόνια λάσκα..Α ρε Κούλη είσαι μεγάλος!"

"'Έτσι έτσι" συμπλήρωσε ο νούμερο δύο και άρχισε να νερώνει το ουζάκι, παγάκι κρακ στο ποτήρι, άντε γειά μας, κρακ το τσούγκρισμα, αααχ..αναστεναγμός ευχαρίστησης, άντε καλό καλοκαίρι ευχή πάλι κρακ το τσούγκρισμα, κάρφωμα τον μεζέ... άπλωμα στην καρέκλα, τα πόδια στο κάγκελο, το χέρι υψωμένο  και πάλι.."Παιδίιιιιι" 

Το παιδί ξανά τρέχει γρήγορα κοντά στο τραπέζι.." Παρακαλώ" Ο νούμερο δύο τρίβει τις παλάμες.."Δεν μας φέρνεις και μια κεφτέδες "  Στο νούμερο ένα ανοίγει η όρεξη περισσότερο.."Δεν φέρνεις και μια σαλατούλα, έτσι περιποιημένη?" 

"Να σας φέρω βεβαίως.. κάτι άλλο?" 

"'Οχι όχι είμαστε εντάξει" απάντησαν και τα δύο νούμερα μαζί  και ενώ ο σερβιτόρος πήγαινε στο εσωτερικό στο τραπέζι έπεσαν με άλλο ένα κρακ τα παγάκια και άντε στην υγεία μας.

Ήρθε η σαλατούλα , ήρθαν τα κεφτεδάκια, έγιναν οι αναλύσεις για την πολιτική για τον καιρό που μας γ@μισε φέτος, "Μη λες τέτοια λόγια βρε πάνω που τρώμε" είπε το νούμερο ένα, "Ναι !Μη σου κοπεί η όρεξη" απάντησε ειρωνικά το νούμερο δύο και κατάπιε άλλον έναν κεφτέ. Μίλησαν για τις φωτιές και κατέστρωσαν σχέδιο για το πως θα βελτιωθεί η πυρόσβεση.."Θα βάλουν ανεμογεννήτριες' είπε ο νούμερο ένα, " Έχει τρελλαθεί  ο κόσμος,δεν βλέπεις τι γίνεται με τους εμπρηστές? " συμπλήρωσε ο νούμερο δύο... Μέχρι να αναλύσουν την πορεία της Χαμάς στην Γάζα είχαν τελειώσει την σαλάτα , το ψωμί,  τους κεφτέδες, τον μεζέ από τα ούζα, είχαν ζητήσει νέα παγάκια και νερό, και είχαν αλλάξει πλευρά στην καρέκλα γιατί είχαν περάσει ήδη δύο ώρες και όσο να πεις, πιάνεσαι τόση ώρα στην καρέκλα.

Ο κόσμος γύρω στα τραπέζια άλλαζε, άλλοτε μεγάλες παρέες, άλλωτε οικογένειες με μικρά παιδιά, άλλωτε ήσυχα ζευγαράκια, άλλωτε αλλοδαποί τουρίστες, μια ανθρωπογεωγραφία του καλοκαιριού στο καφενείο με φόντο τις βάρκες που κουνιούνται ενώ το νούμερο ένα και το νούμερο δύο να τις προσέχουν σχολαστικά μην και σταματήσουν.

Είχαν φτάσει στην πολιτική του Τραμπ και την συνάντηση στην Αλάσκα με τον Πούτιν και εκεί που ήταν έτοιμοι να αναλύσουν το πως θα μοιραστεί η Ουκρανία, ο σερβιτόρος τους πλησίασε και τους είπε, "Να φέρω τον λογαριασμό?"

Τα δύο νούμερα γύρισαν και τον κοίταξαν ενοχλημένα..."Καλά καλά..μάζεψε τα χαρτάκια το νούμερο ένα και άρχισε να τα κοιτάει προσεχτικά.."Τι είναι το 0,50?" 

"Το ψωμάκι" του απάντησε ο σερβιτόρος.

"Τι! Χρεώνεται το ψωμί?" Άνοιξε έκπληκτος ο νούμερο ένα , και το άνοιξε τόσο πολύ που φάνηκε το παλιό ανθρακί σφράγισμα στην οδοντοστοιχία.

" Το αγοράζουμε κύριε..δεν μας το χαρίζει κανείς" απάντησε αμήχανα ο σερβιτόρος..

"ΑΑΑ, καλά και αυτό τι είναι? Οκτώ ευρώ...οι κεφτέδες οχτώ ευρώ? Πας καλά?" διαμαρτυρήθηκε έντονα ο νούμερο δύο με μια αγανάκτηση που θα έκανε τις βάρκες να κουνιούνται πιο θυμωμένα πέρα δώθε, πέρα δώθε στο λιμάνι.

 Ο σερβιτόρος κοκκίνησε, ίδρωσε, σκούπισε το μέτωπο με την ανάστροφη του χεριού του, κοίταξε γύρω του απελπισμένα για βοήθεια, αλλά είναι η μοίρα των σερβιτόρων να μην έρχεται ποτέ η βοήθεια από πουθενά όταν τα νούμερα τους την πέφτουν συντονισμένα.

"Πως θα πληρώσετε? " Κατάφερε να ψελλίσει στο τέλος.."Μετρητά? Με iris? Με κάρτα?"

Το νούμερο ένα κοίταξε ερευνητικά το νούμερο δύο. Αφού αναμετρήθηκαν λίγα δευτερόλεπτα με τα μάτια, αποφάσισαν ταυτόχρονα να πληρώσουν μισά μισά.

Και δως του τα χαρτάκια να πηγαίνουν από χέρι σε χέρι, και νάσου οι προσθέσεις και οι διαιρέσεις μέχρι πια που έβγαλαν λογαριασμό και θριαβευτικά είπε ο νούμερο ένα. "Εγώ θα πληρώσω μετρητά' 

Και με αποφασιστικότητα αλλά και κάποια επίδειξη άνοιξε το δερμάτινο πορτοφόλι και έβγαλε ένα πενηντάρικο..

"Βλέπω αντέχει ακόμα η σύνταξη" του είπε ειρωνικά ο νούμερο δύο...για να δούμε η κάρτα θα περάσει?

"Πάμε μέσα να βάλετε και το πιν σας" είπε ο σερβιτόρος..

"Το πιν... αααα, δεν το θυμάμαι!"

Το νούμερο ένα γέλασε δυνατά, το νούμερο δύο ένιωσε άσχημα, το νούμερο δύο δεν είχε ψιλά μαζί του, δεν το είχε σκεφθεί όταν παράγγειλε τα κεφτεδάκια, το νούμερο δύο πίστευε ότι το νούμερο ένα θα θυμόταν ότι τον είχε κεράσει πριν μια βδομάδα και θα ήθελε να τον κεράσει με την σειρά του, αλλά, το νούμερο δυο δεν είχε υπολογίσει ότι η σύνταξη δεν είχε μπει ακόμα και αυτό ήταν το τελευταίο πενηντάρικο για τις επόμενες 10 μέρες, Το νούμερο ένα κοίταξε αμήχανα το νούμερο ένα και με απαξίωση τον σερβιτότο..

"Καλά αδελφέ πως κάνεις έτσι..θα σε πληρώσω' 'Εψαξε τις τσέπες του νευρικά μέχρι που βρήκε το χαρτάκι που έψαχνε...

"Να, εδώ το έχω γιατί όλο το ξεχνάω ...Πάμε να σε πληρώσω" Το σωτήριο χαρτάκι με το πιν κόντευε να λιώσει από το σφίξιμο αλλά ευτυχώς όταν βγήκε από το εσωτερικό ήταν ακόμα σώο.

"Πάμε?" Είπε το νούμερο ένα,

"Πάμε" Απάντησε το νούμερο δύο..

Σηκώθηκαν , έστρωσαν τα ρούχα τους, έριξαν μια τελευταία ματιά στο τραπέζι.... και σαν να θυμήθηκαν τον πρώτο τους διάλογο με τον σερβιτόρο για το τραπέζι, γυρίζει ο νούμερο δύο και του λέει , " Αν ξανέρθουμε να μας χέσεις" και χαμογέλασε χαιρέκακα... Τότε ο σερβιτόρος δεν άντεξε άλλο και του απάντησε.." Δεν θα σας χέσω"

"Αλλά τι?" συνέχισε ο νούμερο ένα

"Θα σας ξεχέσω...βρε άντε να δεις να κουνιούνται οι βάρκες στο λιμάνι που με πρήξατε.. να μην ξαναπατήσετε" τους απάντησε θυμωμένα και με υψωμένη την φωνή που έκανε τους περαστικούς να γυρίσουν το κεφάλι για να δουν τι συμβαίνει...

Τα δύο νούμερα, έσκυψαν το κεφάλι και έφυγαν γρήγορα μακριά, ενώ οι βαρκούλες λικνιζόντουσαν στο λιμάνι, το αεράκι φυσούσε δροσερό και ένα φεγγάρι σαν κεφαλογραβιέρα φώτιζε τον ουρανό.

Τετάρτη 13 Αυγούστου 2025

Ιστορία της Δασικής Υπηρεσίας (2016)- Ένα άρθρο που μας δείχνει γιατί φτάσαμε στο απερίγραπτο σήμερα.

 





Η Δασική Υπηρεσία, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα

Το άρθρο του Ιωάννη Κέκερη με θέμα: «Η Δασική Υπηρεσία, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα» δημοσιεύεται στο τεύχος 2/2016 του περιοδικού «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ».

—————  • ♦ —————

Η Δασική Υπηρεσία, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα 

ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΚΕΚΕΡΗΣ, Δασοπόνος

.

«… καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν,
καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατονταπλασίονα
… τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες
ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαντες τὸν λόγον
κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ».

(από την παραβολή του σπορέως
Λουκ. η ́ 8,15)

 

Στο παρόν άρθρο[1] αποτυπώνεται η μακρόχρονη πορεία της Δασικής Υπηρεσίας στη χώρα μας, μιας υπηρεσίας που ιστορικά έχει να επιδείξει ένα σπουδαίο και κοπιώδες -ενίοτε δε τιτάνιο- έργο για το ελληνικό δάσος και τη φύση και την οποία κόσμησαν και ανέδειξαν κατά καιρούς, σε πείσμα κάθε λογής δυσχερειών και αντιξοοτήτων, λαμπρές προσωπικότητες και φωτεινά παραδείγματα υπαλλήλων της που υπηρέτησαν άοκνα τους θεσμούς της, νοηματοδότησαν ξεχωριστά τους σκοπούς της και χάραξαν με τη ζωή, τη δράση και το έργο τους νέους δρόμους και προοπτικές στην εν γένει αποστολή της.

Ανάμεσα τους, ο κ. Ιωάννης Κέκερης, ένας δασοπόνος που ανέκαθεν υπηρέτησε τον κλάδο με υποδειγματική αφοσίωση και ανιδιοτελή αγάπη για την υπηρεσία και το έργο της, ο άνθρωπος της σπάνιας πείρας, της γνήσιας αίσθησης της ευθύνης και του καθήκοντος, της προσφοράς, του ήθους, της αρετής. Ο λόγος του, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, έχει ξεχωριστό βάρος κι η κάθε συμβουλή του μοιάζει με ευεργεσία. Γιατί δεν είναι μόνον η ιδιαίτερη γνώση του για τα δασικά θέματα που κάνει πολύτιμη τη συμβολή του στο χώρο, όσο το πνεύμα της απλότητας, της καλοσύνης και της ανθρωπιάς μέσα από το οποίο την προσφέρει γενναιόδωρα και την εκφράζει.

Το «Περιβάλλον & Δίκαιο» έχει την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να δημοσιεύει την ακόλουθη σύντομη απόδοση ομιλίας του προς τους φοιτητές του Τμήματος Δασολογίας ΑΠΘ, που έλαβε χώρα στις 21.5.2008, με θέμα: «Το χρονικό της αποδιοργάνωσης της Δασικής υπηρεσίας και οι επιπτώσεις στο Φυσικό Περιβάλλον». Με βαθιά ευγνωμοσύνη για την εν γένει πάντα πρόθυμη και πολύτιμη συνεργασία και συμβολή του και στο δικό μας έργο, του ευχόμαστε από καρδιάς υγεία, προσωπική και οικογενειακή ευτυχία, μακροημέρευση και πολλά – πολλά ακόμα καλά και δημιουργικά έργα για τα δάση, τη φύση, το περιβάλλον και τον άνθρωπο! 

Σ.Π.

Η σύσταση της υπηρεσίας

Η Ελληνική Δασική Υπηρεσία συστήθηκε το 1830 και θεσμοθετήθηκε με το βδ/γμα «Περί διοργανισμού των Δασονομείων» τον Σεπτέμβριο του 1836. Αφού πέρασε από «μύρια κύματα», πότε με παραγκωνισμό ή και με διάλυση ακόμη (το 1877 ανατίθεται η φύλαξη των δασών στη Χωροφυλακή και η διαχείριση στους Οικονομικούς Εφόρους), οργανώθηκε με αυτοτέλεια και κάποια αυτάρκεια, μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας και αργότερα της Θράκης (1922).

Ανατρέχοντας στο βιβλίο «ΔΑΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» του Πάνου Γρίσπου, Δασολόγου, διαβάζουμε: «Διαχείριση δασών με τη σύγχρονη επιστημονική έννοια δεν υπήρχε, ούτε υπήρξε μεταγενέστερα, μέχρι τη λήξη της τουρκοκρατίας (1922) … Υπ΄ αυτούς τους όρους τα δάση υποβαθμίζονταν ποιοτικά, ενώ απογυμνώνονταν αυτά που ήσαν κοντά στους οικισμούς και στους δρόμους μεταφοράς» (σελ. 129). Όσο για την Πολιτεία, αναφέρει: «Ωρίμαζε η σκέψη ότι το δασικό λεγόμενο προσωπικό ήτο εντελώς παρασιτικό και μάλλον επιζήμιο για το Δημόσιο. Επί πλέον καταπίεζε τον συναλλασσόμενο με τα δάση πολίτη και του προκαλούσε δυσανασχέτηση» (σελ. 225).

Χαρακτηριστική είναι η 164/1883 απόφαση του Αρείου Πάγου σε συζήτηση για το αν επί βλάβη ή φθορά δάσους έχει εφαρμογή ο Ποινικός Νόμος, οπότε το ανώτατο δικαστήριο απεφάνθη αρνητικά με την αιτιολογία ότι «η συντήρηση των Δασών δεν ενδιαφέρει το κράτος». Ενώ ο αρμόδιος Υπουργός κραύγασε σε παρόμοια περίπτωση «Χρήματα θέλω και όχι δάση» (σελ. 129).

Το 1893 ιδρύεται κεντρική Υπηρεσία Δασών, αποκαλούμενη Τμήμα Δασών, που υπαγόταν στο Υπουργείο Οικονομικών.

Το 1896 ιδρύεται η Δασοκομική Σχολή Βυτίνας, οι απόφοιτοι της οποίας τοποθετούνταν στα Δασαρχεία, δίπλα στους Αξιωματικούς της Χωροφυλακής, ως δασοτεχνικοί εισηγητές.

Μόλις το 1917 ιδρύεται ανεξάρτητη Δασολογική Σχολή μαζί με τη δίδυμη, θα λέγαμε, Γεωπονική Σχολή στην Αθήνα και το 1927 μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη.

Με το πδ/γμα της 9.9.1931 θεσμοθετείται και η εκπαίδευση των Δασοφυλάκων.

Έτσι, ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος βρίσκει τη Δασική Υπηρεσία θεσμοθετημένη και διαβαθμισμένη σε μονάδες: Δασαρχεία, Δασονομεία, Δασοφυλάκεια.

Η χρυσή εποχή

Μετά τη λαίλαπα της κατοχής και του εμφυλίου, τη δεκαετία του 1950 και ειδικά μετά το 1957, η Δασική Υπηρεσία στην Ελλάδα ανδρώνεται.

Συνθέτουν το ενεργητικό της έργα με θεαματικά αποτελέσματα, σε κάθε αντικείμενο που άπτεται των αρμοδιοτήτων της, όπως:

– Διοίκηση και διαχείριση των Δασών
– Ανόρθωση υποβαθμισμένων 
– Μελέτη και κατασκευή δασοτεχνικών έργων
– Δασικά φυτώρια
– Αναδασώσεις
– Δασική οδοποιία
– Δασική αναψυχή
– Θηραματοπονία
– Ορεινή ιχθυοπονία
– Βελτίωση ορεινών βοσκοτόπων
– Ορεινή υδρονομία – Διευθέτηση χειμάρρων – Φράγματα υδροληψίας

Και ασφαλώς την ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ των Δασών, Δασικών Εκτάσεων και γενικά των δασικών εδαφών, αντικείμενο που αποτελεί κοινή συνισταμένη και επιδίωξη όλων των άλλων αντικειμένων και δράσεων.

Όταν αναφερόμαστε στην προστασία εννοούμε από κάθε κίνδυνο: Καταπατήσεις, παράνομες εκχερσώσεις, λαθροϋλοτομίες, λαθροθηρία, επιδρομές εντόμων, μύκητες και προστασία από πυρκαγιές (πρόληψη – προκαταστολή – καταστολή).

• Ιδρύονται Εθνικοί Δρυμοί από το 1938 μέχρι το 1974.

• Χαρακτηρίζονται, όπου απαιτείται, Προστατευτικά Δάση, εντοπίζονται και προστατεύονται Μνημεία της Φύσης.

• Οργανώνονται τα Δασαρχεία Προτύπου Δασοπονίας, που εφαρμόζουν την Κρατική Εκμετάλλευση Δασών (ΚΕΔ) χαρακτηριστικός τρόπος και πρωτοφανής για τα καπιταλιστικά δεδομένα.

• Η με ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ εκτέλεση πάσης φύσεως δασοτεχνικών έργων και εργασιών της ΚΕΔ ανάγει τη Δασική Υπηρεσία σε στυλοβάτη της ορεινής υπαίθρου, με την ευνοϊκότερη οικονομική επιβάρυνση για την πολιτεία, καθώς ο προγραμματισμός, η μελέτη, εκτέλεση, επίβλεψη, επιστασία, παραλαβή, διάθεση στο κοινό σύνολο κάθε δραστηριότητας γίνεται από υπαλλήλους της.

• Προστατευτικές για το περιβάλλον και τα δάση διατάξεις θεσπίζονται στο Σύνταγμα του 1975.

• Ψηφίζονται οι ν. 998/1979 και 1845/1989 για την προστασία των Δασών. «Εκδίδονται τα πδ/γματα 1213/1981 και 402/1988 για την οργάνωση των Δασικών Υπηρεσιών, πρωτοποριακά για την εποχή τους.

• Με την απογραφή Δασών του 1992 μιλάμε για 49,3% ποσοστό δασοκάλυψης της Χώρας, που μεταφράζεται σε 65 εκατομμύρια στρέμματα με 25,4% βιομηχανικά και 23,9% μη βιομηχανικά δάση. Σε αυτά, αν προσθέσουμε βοσκότοπους, βραχώδεις εκτάσεις, αλπικές ζώνες και τα ορεινά ύδατα (16% συνολικά) συμπεραίνουμε ότι πάνω από 65% των εδαφών της Επικράτειας διαχειρίζεται και προστατεύει η Δασική Υπηρεσία, δηλ. 85 εκατ. στρέμματα!

• Το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση -σε έκθεσή του- κατατάσσει την Ελλάδα στην ΤΕΤΑΡΤΗ ΘΕΣΗ, μεταξύ των 15 (τότε) χωρών της ΕΕ, για τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ και ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ των ΔΑΣΩΝ της, μετά την Ελβετία, Φινλανδία και Αυστρία, τουτέστιν ΠΡΩΤΗ στις Μεσογειακές Χώρες (Εφημ. «Απογευματινή», 30.5.1998).

• Η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση Friends of the Earth και το οικολογικό περιοδικό “Τhe Ecologist” βαθμολογεί την Ελλάδα με 70/100 για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (δηλ. των ειδών αγρίων ζώων και φυτών, αρμοδιότητα της Δασικής Υπηρεσίας). Σε όλες τις άλλες βαθμολογίες η Χώρα μας συγκέντρωσε πολύ χαμηλή βαθμολογία: Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακος ανά κάτοικο (26/100). Διαχείριση αποβλήτων (26/100). Χρήση φυσικών αποθεμάτων (23/100). Υδάτινα αποθέματα (37/100). Ποιότητα του αέρα με 31/100 (Εφημ. «Τα Νέα», 5.9.2005).

Σύμφωνα με τα παραπάνω περιμέναμε τις καλύτερες εξελίξεις για τη Δασική Υπηρεσία, εν όψει, μάλιστα, της εισόδου της Χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δυστυχώς, τη δεκαετία του 1980 η Δασική Υπηρεσία εγκαταλείπεται, αρχικά, στην τύχη της, για να μετατραπεί η εγκατάλειψη σε υποβάθμιση και απαξίωση, μέχρι διωγμού.

Η πορεία προς την κατάρρευση

1979-1985: Τρία κατά σειρά νομοσχέδια του Υπουργείου Γεωργίας για την Οργάνωση της Δασοφυλακής δεν προωθούνται στη Βουλή για ψήφιση.

1986: Εκδίδεται το πδ/γμα 126/1986, με το οποίο ανατίθεται η εκμετάλλευση των δημοσίων δασών και των δασών των ΝΠΔΔ στους Συνεταιρισμούς, καταργώντας έτσι έμμεσα την ΚΕΔ και τα Δασαρχεία Προτύπου Δασοπονίας.

Ο ν. 1650/1986 δίνει τη δυνατότητα αποδέσμευσης από τη Δασική Υπηρεσία εκτάσεων «ειδικού ενδιαφέροντος», που στην πράξη μεταφράζεται σε ποσοστό 18% της συνολικής έκτασης της Χώρας με το γνωστό δίκτυο Natura 2000.

1984: Αρχίζουν τα πρώτα κρούσματα επίσημης και ανεπίσημης αμφισβήτησης της αποτελεσματικότητας της Δασικής Υπηρεσίας στην κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών. Κατηγορούνται οι δασικοί ότι δεν γνωρίζουν από φωτιές και επιμένουν να κρατήσουν τις πυρκαγιές για υπερωρίες και επιδόματα (..!).

1985: Η κατάσβεση ανατίθεται στις Ένοπλες Δυνάμεις, για να αφαιρεθεί την ίδια χρονιά.

1986: Ανάθεση της δασοπυρόσβεσης στο Πυροσβεστικό Σώμα (ΠΣ) που την αποποιήθηκε την ίδια περίοδο.

1987: Επαναλαμβάνεται η προσπάθεια, με μερική εμπλοκή του ΠΣ.

Το 1989 ψηφίζεται ο θεσμικός για τη Δασοπροστασία ν. 1845/26.4.1989, με τον οποίο θεσπίζεται ο Ενιαίος Φορέας Δασοπροστασίας. Με την ψήφιση του Νόμου αυτού φάνηκε ότι η Πολιτεία αναθεώρησε τις απόψεις της για τα δασικά πράγματα της Χώρας. Δυστυχώς τα γεγονότα αποδεικνύουν ότι επρόκειτο για αναλαμπή της Πολιτείας και κύκνειο άσμα για τη Δασική Υπηρεσία.

1990: η Πολιτεία πείθεται, παρά τις αντίθετες γνώμες κάποιων, ότι μόνο με σφύζουσα Δασική Υπηρεσία μπορούμε να μιλάμε για ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.

Ψηφίζεται ο ν. 1892/1990, με τον οποίο θεσπίσθηκε η συμμετοχή των ΟΤΑ στη δασοπροστασία και ο εθελοντισμός των πολιτών.

1991: Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίζει την ίδρυση Γενικής Γραμματείας Δασών.

1992: Συντάσσεται το ομόφωνο πόρισμα της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων για την οργάνωση του Ενιαίου Φορέα Ανάπτυξης – Διαχείρισης – Προστασίας των Δασών, στα πλαίσια της Δασικής Υπηρεσίας.

1993: Εκδίδεται το πδ/γμα 242/1993 για τη σύσταση του Δασικού Σώματος (ΔΑ.ΣΩ). Διορίζονται Δασικοί Υπάλληλοι ύστερα από δεκαετία (προηγούμενοι διορισμοί: το 1983).

1995: Ψηφίζεται από τη Βουλή ομόφωνα η εφαρμογή του ομόφωνου πορίσματος της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής. Έτσι φάνηκε ότι φεύγουν τα σύννεφα από την πορεία των Ελληνικών δασικών πραγμάτων.

Ωστόσο:

Το 1995 η τότε ηγεσία του ΠΣ μονομερώς συντάσσει πρόταση – μελέτη ανάληψης της Δασοπυρόσβεσης από αυτό και επανέρχεται στο προσκήνιο η όλη αμφισβήτηση και κατακραυγή κατά της Δασικής Υπηρεσίας, χειρότερη από ποτέ.

1997: χαριστική βολή για τη Δασική Υπηρεσία υπήρξε η πυρκαγιά του περιαστικού Δάσους της Θεσσαλονίκης «Κέδρινος Λόφος – Σέιχ Σου» στις 6 Ιουλίου[2].

1998: Ψηφίζεται ο ν. 2612/1998, με θετική ψήφο μόνο των (παρόντων) βουλευτών της τότε συμπολίτευσης (επί 256 ψηφισάντων: 44 απόντες, 136 υπέρ, 120 κατά, Πρακτικά Βουλής 6.5.1998)[3], με τον οποίο η δασοπυρόσβεση ανατίθεται κατ΄ αποκλειστικότητα στο Πυροσβεστικό Σώμα και παραμένει το αντικείμενο της πρόληψης στη Δασική Υπηρεσία …[4].

Ο κύβος ερρίφθη

Μάταια έσπευσαν να καταθέσουν στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής τις τεκμηριωμένες επιστημονικά θέσεις και απόψεις τους η Δασολογική και οι Δασοπονικές Σχολές, οι Φοιτητικές Ενώσεις των Σχολών αυτών, οι Δασικές Συνδικαλιστικές οργανώσεις. Ο κύβος ερρίφθη. Εξαφανίζεται το ομόφωνο Πόρισμα της Βουλής και διχοτομείται το αντικείμενο της Δασοπροστασίας.

Διατάσσεται η Δασική Υπηρεσία να παραδώσει στο Πυροσβεστικό Σώμα (εκτός από τα πυροσβεστικά οχήματα) επιβατικά αυτοκίνητα και σχεδόν όλο το σε καλή κατάσταση ραδιοτηλεφωνικό υλικό. Την ίδια χρονιά μετατάσσονται στο ΠΣ 1.200 Δασοφύλακες και Οδηγοί, χωρίς αντικατάσταση.

Αναπόφευκτη πλέον η αποδιοργάνωση της Δ.Υ. σε όλα τα οργανωτικά επίπεδα. Αν κάποιοι, συγκρίνοντας τα δασικά πράγματα του 19ου με αυτά του 21ου αιώνα, επαναπαύονται στο ότι «η ιστορία επαναλαμβάνεται» πρέπει να γνωρίζουν και τον αντίλογο ότι «όταν αυτή επαναληφθεί επαναλαμβάνεται ως φάρσα».

Επιλεγόμενα

Χρόνια τώρα οι υπάλληλοι της Δασικής Υπηρεσίας φωνάζουμε προς κάθε κατεύθυνση, αλλά σε «ώτα μη ακουόντων»: «Φοβόμαστε πως βρισκόμαστε στα πρόθυρα της  κατάρρευσης του όλου συστήματος Διατήρησης – Προστασίας – Ανάπτυξης – Διαχείρισης και Βιώσιμης Αξιοποίησης των Ελληνικών δασών και δασικών εδαφών, που επιστημονικά, εμπειρικά και με ήρεμη διαδοχή κατόρθωσε σε δύσκολους καιρούς να οργανώσει και να διατηρήσει η Ελληνική Δασική Υπηρεσία, η οποία κέρδισε την εμπιστοσύνη του ορεινού κατοίκου, τον συμφιλίωσε με το δάσος και πέτυχε τα σημερινά αποτελέσματα. Περισσότερο παρά ποτέ επιβάλλεται, σήμερα, να αντιμετωπισθεί ενιαία η δασική υπόθεση στην Ελλάδα, ως δασικό πρόβλημα, που ζητάει τη λύση του».

Υπό κατάρρευση λοιπόν τελεί το σύστημα και αν δεν κατέρρευσε εντελώς ακόμη, αυτό οφείλεται στα ιστορικά θεμέλια της Δασικής Υπηρεσίας, αλλά και στην υπομονή και επιμονή των υπαλλήλων που της απέμειναν.

Όσοι, για όποιους λόγους, θεωρούν επιβεβλημένη την υποβάθμιση ή και κατάργηση (!) της Δασικής Υπηρεσίας, θα πρέπει να προτείνουν φορέα αντικατάστασης τεκμηριωμένο επιστημονικά, εμπειρικά και σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική. Η διατύπωση του άρθρου 24 του Συντάγματος: «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός» δεν αφήνει περιθώρια για αναβολές και πειραματισμούς.

Η διδαχή και συνάμα προφητεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού «οι άνθρωποι θα μείνουν πτωχοί γιατί δεν θα έχουν αγάπη στα δένδρα» επαληθεύεται, σταδιακά, με το παγκόσμιο οικολογικό πρόβλημα.

Δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να αντιληφθείς ότι χωρίς Δασική Υπηρεσία δεν μπορεί να υπάρξει Δασοπροστασία. Η απαξίωσή της στην Ελλάδα δεν είναι κάτι το καινούργιο, όπως φάνηκε από τα παραπάνω. Ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του.

Τοπίο Χαλκιδικής – Νίκος Φωτάκης

___________________________________

[1] Το παρόν άρθρο, περίληψη ομιλίας του συγγραφέα σε φοιτητές της Δασολογικής Σχολής του ΑΠΘ, στις 21.5.2008, με θέμα: «Το χρονικό της αποδιοργάνωσης της Δασικής υπηρεσίας και οι επιπτώσεις στο Φυσικό Περιβάλλον», δημοσιεύθηκε το καλοκαίρι του 2008 και σε τοπικές εφημερίδες της Χαλκιδικής. Βλ. και ιστολόγιο: https://dasarxeio.com/2014/02/09/1140-2/

[2] Η πυρκαγιά του Σέιχ Σου ξέσπασε ημέρα Κυριακή ώρα 15:30. Αεροσκάφη δεν υπήρχαν. Έφθασαν στις 7:30 το απόγευμα η Δασική Υπηρεσία αιμορραγούσα (έτσι την είχαν καταντήσει), με σημαντικές ελλείψεις σε προσωπικό και εξοπλισμό. Ημέρα Τρίτη 8.7.1997 πρωί, μετά 40 ώρες δεν έκαιγε πουθενά, ούτε κάπνιζε. Ζημίες: 16.000 στρ. καμένα, καμιά βλάβη σε κτίσμα, δεν κινδύνευσε ανθρώπινη ζωή. Αν τα γεγονότα του 2007 συνέβαιναν επί Δασικής Υπηρεσίας, θα υπήρχε τόπος να κρυφτούν αυτή και οι υπάλληλοί της;

[3] Δεν απασχόλησε κανέναν, ότι ένα τόσο σοβαρό νομοσχέδιο ψηφίστηκε από 136 μόνο βουλευτές σε σύνολο 300 βουλευτών της Βουλής;

[4] Το δασικό οικοσύστημα, θεμέλιο και σπονδυλική στήλη του Φυσικού Περιβάλλοντος, καθώς αποτελεί ένα ενιαίο, πολυσύνθετο σύνολο με δική του ζωή και λειτουργία, απαιτεί ενιαία προστασία και διαχείριση. Η κατάτμηση κάθε δασικού αντικειμένου αποτελεί διάσπαση του ενιαίου αυτού συνόλου, με χείριστα αποτελέσματα για το ίδιο το οικοσύστημα.

.


Μουσική εκδήλωση Μνήμης , Τιμής και Λαογραφίας της Παραδοσιακής Ορχήστρας Ν.Καρυστίας ΜΕΛΙΣΜΑΤΑ.

" ΟΤΑΝ ΟΙ ΚΑΡΔΙΕΣ ΜΟΣΧΟΒΟΛΟΥΣΑΝ ΚΑΙ ΚΕΛΑΙΔΟΥΣΑΝ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ" Το Σάββατο 18 Απριλίου παρακολουθήσαμε μια πολυθεματική εκδήλωση μνήμης...