Από το βιβλίο ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ διαβάζουμε την πολιορκία της Καρύστου τον Μάρτη του 1826 από τον Κάρολο Φαβιέρο. Επειδή το κεφάλαιο είναι μεγάλο το διαβάζουμε σε μέρη. Εδώ είναι το πρώτο και δεύτερο ,τρίτο μέρος και τέταρτο μέρος.
https://anchor.fm/sophia-kollia/episodes/1826-e17crnb
https://anchor.fm/sophia-kollia/episodes/1826---e17cs00
https://anchor.fm/sophia-kollia/episodes/1826-----3-e17nb6g
https://anchor.fm/sophia-kollia/episodes/1826------4-e17nc04
Δεκέμβρης 2000. Η μάνα και η Μάνα.
Όταν φάνηκε κείνο το μαύρο σύννεφο κατάκορφα στην Όχη, μερικοί είπανε ότι ήτανε το φάντασμα του δράκου που ήρχε μετά πολλούς αιώνες για να δει αν υπάρχει ακόμα το δρακόσπιτο του. Άλλοι, οι πιο ψύχραιμοι, είπανε ότι ήταν ο ξάδελφος του Νοτιά, ο κυρ Βοριάς και ότι είχε μαζί του τη γυναίκα του τη Χιονιά, και δυο του παιδιά. Τον κρύο και την Παγωνιά.
Η γυναίκα του ψαρά, όταν τάκουσε σκιάχτηκε. Ο νους της έτρεξε αμέσως στον άντρα της και το μεγάλο τους γιο που από τα χαράματα είχαν φύγει για ψάρεμα. Ούλο το σαραντάμερο δεν είχαν δουλέψει παρά μόνο δυο φορές, όλο κι όλο και τώρα προπαραμονή Χριστουγέννων το σπίτι ήτανε άδειο από όλα. Που να προφτάσουνε δυο χέρια να θρέψουν μια φαμίλα, εννιά νοματαίους!
Εφτά κουτσούβελα τους είχε δώσει ο Πλάστης , το ένα, πιο μικρό από το άλλο. Για τούτο και μόλις ακούστηκε το πρωί η μπουρού ξεκίνησαν πατέρας και γιος για το μεροδούλι. Η θάλασσα ήταν λάδι.
Από πού λοιπόν ξεφύτρωσε κείνος ο καταραμένος ο βοριάς? Όσο προχώραγε η μέρα τόσο ο καιρός αγρίευε. Κατέβηκε από το βουνό κάτου στο γιαλό, άρπαξε τη μεγάλη του πηρούνα και άρχισε να ανακατεύει τη θάλασσα. Τα κύμματα έγιναν θεόρατα και πίσω στη στεριά η κυρά Χιονιά άπλωσε τα κάτασπρα σεντόνια της ενώ τα στρίγκλικα, ο Κρύος και η Παγωνιά, τρύπωσαν στα σπίτια και σε μαγαζιά και έκανα τους ανθρώπουςνα χουχουλίζουνε τα χέρια τους. Είρχε μετά και νύχτα, άγρια και φωνακλού, σκόρπισε το όνειρο της μάνας για Χριστουγεννιάτικο φαγητό και την άφησε με το μωρό στην αγκαλιά ξάγρυπνη μπροστά στο εικονοστάσι να θερμοπαρακαλεί τη Μεγαλόχαρη.
Ένα παιδί είχες Παναγία μου και πόνεσες τόσο, μουρμούρισε. Εσύ που ξέρεις από πόνο, προστάτεψε τα εφτά αγγελούδια. Βάλε το χέρι σου να μην στερηθούμε το νοικοκύρη μας. Βοήθησε τον πατέρα και το παιδί μας να μην τους τύχει κακό. Έλέησε μας.
Η νύχτα όξω παρέα με τον βοριά, ουρλιάζανε με μανία ως το πρωί. Κουρασμένοι μετά κρυφτήκανε σε μια σπηλιά στο Μοντοφώλι για να μην τους μαλώσει ο ήλιος που ερχότανε γελαστός από τη μεριά του Μετοχιού για να γλυκάνει τις καρδιές και να μαζέψει τα χιονισέντονα. Μαζί του έφερε την ελπίδα στην καρδιά της μάνας ,γλυκιά σαν την μορφή της Παναγίας και σαν μήνυμα από την Χάρη της. Και πράγματι. Δεν είχε γύρει καλά καλά ο ήλιος για τη βραδινή του ξεκούραση όταν η αγωνία της μάνας έγινε χαρά και ανακούφιση.
Κατάκοποι από το περπάτημα ο ένας δίπλα στον άλλο φανήκανε στην πόρτα πατέρας και γιος και αφού ξεφόρτωσαν τα λογής λογής πράγματα που κουβαλούσαν σους ώμους αρχίσανε να εξιστορούν..
Ο Βοριάς μας ξόριαζε κατά την Άντρο. Είχαμε φοβηθεί πολύ όταν σε μια στιγμή νιώσαμε ένα αόρατο χέρι να μας τραβάει στον όρμο του Καστριού. Με την βοήθεια της Σοφίας και του αδελφού της τραβήξαμε τη βάρκα στη στεριά και μας κάλεσαν στο σπίτι τους. Μας φίλεψαν τσάι με παξιμάδι και ελίτσες και μας είπανε ότι ο Θεός μας έστειλε πάνου στην ώρα. Το πρωί θέλανε να σφάξουνε το γουρούνι τους και δεν είχανε ένα χέρι να τους βοηθήσει. Καθώς ξέρεις γυναίκα, είπε ο πατέρας , η τύχη σε κείνους τους ανθρώπους πέρασε πολλές φορές από τη πόρτα τους. Την ταίσαν την πότισαν και της είπανε να μείνει. Και θα έμενε. Το κακό τους το ριζικό όμως σκασμένο από τη ζήλια που θα τους έχανε, έβαλε τα δυνατά του και την έδιωξε. Ας ανοίξουνε όμως τα πράματα. Κρέας, αλεύρι, ένα ολόκληρο καρβέλι, μια νταμιτζανίσα λάδι, κάμποσο τυρί σε μια γκαβαδίτσα και σε ένα τενεκεδάκι ολόγλυκο μέλι. Πάρτε τα για τα παιδιά σας είχε πει η Σοφία.
Η δική μας μοίρα δεν μας αγάπησε .Χαρείτε τα Χριστούγεννα στο σπίτι σας και όταν πάτε στην εκκλησία αύριο να γιορτάσετε τον ερχομό του Κυρίου , πέστε του ότι τα πλάσματα του είμαστε και μεις και τον φοξάζουμε. Ανάφτε και μια λαμπαδίτσα εκ μέρους μας. Και ανοίγοντας ένα κουτάκι έβγαλε από μέσα ότι χρήματα υπήρχανε και τάβαλε στο χέρι του ψαρά.
Να γιατί στη θεία ακολουθία της Γέννησης η μάνα η γυναίκα του ψαρά είχε στυλωμένα τα βουρκουμένα της μάτια στην εικόνα της Παναγίας και ακούστηκε να ψιθυρίζει «Σ’ευχαριστώ Παναγία μου με όλη μου την καρδιά για τη βοήθεια σου αλλά έχω ακόμα μια παράκληση και μη με μαλώσεις . Στείλε την ευλογία και την Χάρη σου στους μοναχικούς ανθρώπους και γλύκανε αυτές τις άγιες ημέρες την πίκρα της μοναξιάς τους.
Ιούλιος 1999- Η Ευχή της
Μάνας
Η Θεία Αντώνενα από την Χώρα, ζύμωσε, έπλασε τα καρβέλια και τα έβαλε στη μεγάλη της πινακωτή. Αφού άπλωσε και στον ταβά τη μπομπότα που έσασε με φρέσκο καλαμποκένιο αλεύρι που της έστειλε ο αδελφός της ο μυλωνάς από τη Λάλα, τα σκέπασε να ανεβούνε και βγήκε λίγο κειδά μπροστά στη βεραντίτσα της να πάρει μια ανάσα. Ακούστηκε μια φασαρία τότε και γύρισε να δει. Πίσω από το σπίτι της στο δρόμο για την Μακρινίτσα, ερχόντουσαν τρια τέσσερα ζα με ριγμένα πάνω τους μεσοσάμαρα, απλωτές βελέτζες και μπατανίες , σεντόνια ουγίτικα και ριγωτά, λογής λογής άλλα προικιά και πάνου πάνου για να φαντάζουνε πιο πολύ, τα ολοκέντητα μαξιλαράκια του καναπέ. Αχ, αναστέναξε . Ξένοιασε η Δεσποινιώ η Φρατζέσκενα και από την Τρίτη της κόρη. Την πάντρεψε και αυτή. Να δούμε εγώ τι θα κάνω πούχω κι εγώ τρεις. Πρέπει μονάχη μου να νοιαστώ και να μη περιμένω από τους γιούς μου τους μπερμπάντηδες βοήθεια. Εξόν από κείνο το μπιρμπιλομάτικο το μικρό.Άντε τώρα Καλλιοπίτσα , είπε στον εαυτό της να κάψεις το φούρνο να ρίξεις τα ψωμιά και μετά να βάλεις στην σιδεροστιά το τσουκάλι μ τα κουτσά που φουσκώσανε ούλη νύχτα ξεματιασμένα μέσα στο νερό, να καθαρίσεις τα κρεμμυδάτσα που θα ρίξεις μέσα και τις μελιτζάνες , μια γιομάτη κουταλιά μπελτέ και μην ξεχάσεις ρίγανη και μυροδάφνη. Στείλε και την Δήμητρα πέρα στο Ρουμπή να πάρει λίγη κανελίτσα και δυο κλωνιά μπαχάρι να τους ρίξεις να πεντήσουνε.
Μη σκας για τα άλλα. Ούλα θα γένουνε με τον καιρό τους. Ορίστε. Η Λευτέραινα δωνά πιο πέρα, είχε πέντε. Μια μια έβγαλε τις τέσσερις από πάνου της. Βέβαια ήτανε νοικοκυράδες και καλόκαρδες. Μη μου πείτε όμως ότι ήτανε πιο όμορφες από τις δικές μου! Είπε και καμαρώθηκε χαμογελώντας.
Μονάχα η μικρή της είναι όμορφη. Για κείνη φουμιέται που την έκανε δασκάλα. Και επειδή είναι ροδομάγουλη σα βερύκοκο, την λέει βερυκοκιά. Δεν έχει πάρει είδηση ότι τώρα υπάρχουνε πούντρες και κοκκινάδια και ούλες μπορούνε να γίνουνε βερύκοκα. Άμα μεγαλώσει το δικό μου το μπιρμπιλομάτικο, θα το κάνω και εγώ μηχανικό. Και όχι ότι κι ότι. Μηχανικό παπορίσο. Να πηγαίνει στις Ιντίες και στο Μισίρι και να κουβαλεί μετάξα και μαλαματικά. Να σου ντύσω γω τούτες , κούκλες! Και τότε να δεις γαμπροί. Τους καλύτερους θα διαλέξω.
Τέτοια σκεφτόταν η καλή μάνα όταν σταμάταγε τις δουλειές της για να πάρει μια ανάσα. Πέρασε ο καιρός, πάντρεψε μια μια τις κόρες, νοικοκυρευτήκανε τα μπερμπάτικα , έγινε και το μπιρμπιρομάτικο μηχανικός. Τότε, ο γείτονας της ο Άη Παντελεήμονας της έστειλε μήνυμα. «’Έλα πόθε Καλλιόπη γιατί έχω κάτι σοβαρό να κουβεντιάσω μαζί σου. Για να μην κουραστείς θα στείλω γω να σε φέρουνε στα χέρια πάνου. «
Όταν ξεκίνησε να πάει ακούστηκε ένα καμπανάκι, νταν νταν ,ένα καμπανάκι της ψυχής της φουρ φουρ φτερούγησε πουλί ανάλαφρο στους ουρανούς.
Από τότε, όταν είναι μέρες αναστάσιμες η ψυχοσάββατα, σκαρφαλώνει ψηλά ψηλά στον τοίχο που χωρίζει τον κόσμο τούτονε με κείνον πούνε τώρα, ρίχνει τη ματιά της κατά δω, βλέπει ούλα τα άλλα και μαζί και το μπιρμπιλομάτικο νοικοκυρεμένο με κείνη που διάλεξε η καρδιά του, με παιδιά και με εγγόνια τώρα πια, και μαζί με την ευλογία του Θεού δίνει και κείνη την ευχή της.
Νοέμβριος 2000- Ο
Μπαστούρας
H καημένη η Βαγγελίτσα! Λίτσα την λέγανε τώρα. Θυμούτανε με νοσταλγία τη νονά της που συχνά πυκνά της φώναζε. Έλα παδά Βαγγελιώ! Έλα κορικάτσι μου, έλα μαναράτσι μου να βοηθήξεις να μπαστουρώσω τις κατσίκες. Πάγαινε η Λίτσα κοντά, κράταε την κατσίκα από τα κέρατα και η γιαγιά της έδενε τα πόδια ένα μπροστά και ένα πισινό με ένα σκοινάκι για να μην αλαργεύουνε. Το έλεγε αυτό, μπαστούρωμα.
Τη βαριότανε η Βαγγελίτσα τέτοια ζωή και πότε πότε με κάτι κατσάρια στα ποδαράκια της, πότε ξυπόλητη ερχούτανε δω κάτου στο σκολείο να μάθει γράμματα να ξεστραβωθεί , να γένει άνθρωπος.
Τέλειωσε άξια και καλά και με κάτι κατουρημένες ποδιές που φίλησε, κατάφερε και μπήκε σε μια υπηρεσία που είχε πάρε δώσε με λεφτά και με οξωτάρηδες. Στρώθηκε καμαρωτή σε ένα γραφείο πρώτα, αλλά επειδή ήταν καλή και τίμια, την βάλανε στο ταμείο. Τι ωραία που είχε περάσει τότε! Ερχούντανε οι άνθρωποι, αγροτικοί οι πιο πολλοί και πότε δίνανε και τις πιο πολλές φορές πέρνανε χρήματα. Θυμάται μια φορά,ένας χωρικός της έφερε δώρο μια γυαλίτσα μέλι, άλλος ένα σακούλι καρύδια, ένα κεφάλι τυρί, και μια φορά, Χριστούγεννα ήτανε, της έφερε ένας Καβοντορίτης ένα λοκάνικο δυο μέτρα μακρύ. Και κάτι άλλα, και κάτι άλλα, που να τα θυμηθεί όλα με μιας. Θυμούντανε όμως και ανατρίχιαζε με τον κόκορα. Ένας οξωτάρης που είχε αμπέλια, όταν πήρε την επιδότηση της έχωσε με την χερούκλα του μένα πεντοχίλιαρο μέσα στον κόρφο της και την άλλη μέρα ήρχε πάλι κεφάτος και γελαστός φέρνοντας ένα κόκορα. Αυτό για σένα! Της είπε, και τον άφησε πάνου στο γκισέ. Ξαφτούρισε ολοίσα το πουλί, στάθηκε για λίγο στον ώμο της και μετά άρχισε να πηδάει από δω και από κει, σαν τρελό. Έκραζε σαν τον άρχοντα της κόλασης και λέρωσε και το πάτωμε σε δυο τρεις μεριές. Κιτρίνησε η κυρά Σοφία η καθαρίστρια από το κακό της και τον βούτηξε και τούκοψε το κεφάλι επί τόπου. Ύστερα τον θέρμησε , τονε μάδησε και ο άλλο βράδυ ούλοι μαζί παρέα, τον φάγανε σε μια ταβέρνα όπου γλεντήσανε του καλού καιρού. Ο διευθυντής της ήτανε καλός άνθρωπος. Τις πιο πολλές ώρες μάλιστα έλειπε από κει μέσα στο απέναντι καφενείο. Ερχότανε μόνο για υπογραφές και τους είχε αφήσει αλιμπερτά. Επειδή όμως το αναγνωρίζανε που τους είχε ελευθερίες , κάνανε τα αδύνατα δυνατά και η δουλειά πήγαινε ρολόι. Παράπονο κανένα και από πουθενά. Στον επόμενο διευθυντή ακόμα πιο καλά. Μέχρι και ράδιο ακούγανε , εφαρμόζοντας το , εργασία και μουσική.
Και πάλι καλά πηγαίνανε όλα. Ώσπου μαύρη ώρα και άραχνη. Ο τρίτος διευθυντής ήτανε πολύ τυπικός. Μη τούτο, μη κείνο. Όχι όξω από το γραφείο, όχι πολύ ώρα στην τουαλέτα, όχι ψου ψου ψου μεταξύ σας! Και στο ωράριο, κέρβερος!
Τότε θυμήθηκε η Λίτσα την συγχωρεμένη τη γιαγιά της . Και θυμήθηκε ακόμα ότι άμα οι κατσίκες ήτανε λεύτερες βγάζανε πιο πολύ γάλα, ενώ μπαστουρωμένες το γάλα τους λιγόστευε και τρομάζανε να μαζέψουνε για να κάνουνε τον τραχανά και τους φιδέδες τους. Ζητάγανε δανεικό από τη γειτονιά.
Σε μια δόση λοιπόν που εκείνος έλειπε, τους μάζεψε όλους και τους το είπε. Και κατέληξε.
«Θα κάνουμε ότι και οι κατσίκες. Όσο είμαστε μπαστουρωμένοι θα αποδίδουμε λιγότερο στη δουλειά. Λέω μάλιστα, όσο καιρό θα είναι εδώ τούτος ο κύριος, να τον λέμε μεταξύ μας ο μπαστούρας!» Έτσι και έγινε. Από τότε περάσανε καιροί και καιροί. Ο διευθυντής πήρε κάποτε μετάθεση. Οι άλλοι πίσω, ξεχάσανε και το όνομα του. Όποτε όμως τον θυμούνταν, τον έλεγαν με το παρατσούκλι του. Ο μπαστούρας.
https://anchor.fm/sophia-kollia/episodes/ep-e17b6ns
• 04:21
Παρέμβαση του Επιμελητηρίου Ευβοίας στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία ζητά κατά την εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικώ...
