Video. Aρχαιολογικό Μουσείου Καρύστου.

 Οι θησαυροί του Μουσείου ίσως μπορούν να γίνουν οδηγοί για έναν επαναπροσδιορισμό στην ταυτότητα μας. Επισκεφθείτε το Μουσείο και χαρείτε την τρομερά ενδιαφέρουσα ξενάγηση.

Λίγα λόγια για την ζωή, τους θεούς και τις λατρείες στην Αρχαία Κάρυστο.

Από το βιβλίου του Παπαμανώλη διαβάζουμε ότι ο Χρυσόστομος Δίωνας ο οποίος στο 100 Μ.Χ περίπου ναυάγισε στα Κοίλα του Καφηρέα ερχόμενος από την Χίο περιγράφει την Κάρυστο με τα εξείς λόγια. " Είδον ουν οικίας πολλά και μεγάλας και τείχος έξωθεν καρτερόν και οικήματα τινά ψηλά και τετράγωνα εν τω τείχει , τους πύργους και πλοία πολλά ορμούντα ώσπερ εν λίμνη των λιμένι κατά πολλή ησυχίαν"

Συνεχίζει ο Παπαμανώλης  με θλίψη ότι νότια στην από τους Κολλυδαλούς  απλωνόταν η αρχαία Κάρυστος η οποία ήταν μια από τις σημαντικές πόλεις της αρχαιότητας  η οποία επέζησε και κατά τους Ρωμαικούς χρόνους. Η αρχαία Κάρυστος εκτενόταν μέχρι την παραλία. Αργότερα όμως ερημώθηκε μιας και έπεσε θύμα βαρβάρων ,βορείων λαών πειρατών και Αράβων. Η πόλη λεηλατήθηκε και τελικά τάφηκε κάτω από τα χώματα. Εξαφανίστηκε από προσώπου γης και στην θέση των άλλοτε κτηρίων των  Ναών, του διοικητηρίου, του Πρυτανίου  του  θεάτρου του Βουλευτηρίου του Θησαυροφυλακίου  και σπιτών, αναγεννήθηκε η Μεσαιωνική Κάρυστος,σαν δούλη όμως , στην Παλαιά Χώρα , Ενώ οι άρχοντες και η φρουρά, έμεναν στην καστροπολιτεία για λόγους ασφαλείας.

Ας φανταστούμε το πως ήταν τόσους αιώνες πριν η ζωή στην ισχυρή Κάρυστο. Στο λιμάνι που όριζε τους κυρίαρχους στην θάλασσα της Μεσογείου και στο Αιγαίο.

Σε αυτόν τον τόπο που τόσοι κατακτητές ζήλευαν και τον ήθελαν για εφαλτήριο άλλων κατακτήσεων και επιβολής δύναμης σε νησιά και θάλασσα.

Πριν την δημιουργία της Οθωμανούπολης και μετέπειτα Κάρυστος, στον 8ο μέχρι και τον ύστερο 6ο αιώνα, η ζωή ήταν διάσπαρτη με μικρούς η μεγαλύτερους οικισμούς οι οποίοι ενώθηκαν από την κλασσική μέχρι την Ελληνιστική Περίοδο. Η Παλαιά Χώρα και οι Κοκκάλοι συγκέντρωναν τον μεγαλύτερο πληθυσμό μέχρι και αρκετά χρόνια μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους το 1833.

Από τα βάθη της Ιστορίας ξεπηδούν μέσα από την Γη αποδείξεις για τις αρχαίες λατρείες.

Πάνω στο λόφο Λιβαδάκι, υπήρχει το πρώιμο ιερό στην Πλακαρή.

Πάνω στην Όχη, αργότερα βρίσκουμε το Ιερό της Ήρας, η, του Δία και της Ήρας., Στο  Ελληνικό του Πλατανιστού είναι το Ιερό της Αθηνάς ενώ στην Κάρυστο, βρίσκονται ναοί και ιερά αφιερωμένα στον Δήλιο η Πύθιο Απόλλωνα, στην Άρτεμη, στον Διόνυσο, στον Ηρακλή και στην Αρτέμιδα Βενδίδα, η Κόρη. Εκτός από αυτούς τους θεούς και θεές, η πίστη εκφραζόταν στο πρόσωπο της Κυβέλης, του Σαράπιδος και του Μίθρα. Στο σημερινό Καστρί  ήταν το Ιερό και το Άσυλο του Ποσειδώνα Γεραίστιου με ακτινοβολία σε όλο το Αιγαίο.

Ο Χρυσόστομος Δίωνας επίσης γράφει ότι ότι λατρευόταν ο Ασκληπιός τόσο στην Κάρυστο όσο και στα Στύρα και υπήρχαν ναοί .

Μαζί με τις λατρείες πάντα πάνε και οι γιορτές και έτσι τα Γεραίστια γιορταζόντουσαν στην Γεραιστό, δηλ στο Καστρί, στην Κάρυστο τα Αριστονίκεια, ενώ η πόλη συμμετείχε στον εορτασμό της Αρτέμιδος Αμαρυνθίας.

Νιώθουμε δέος όταν σκεφτόμαστε ότι σε τούτο τον τόπο τον 5ο και 4ο αιώνα Π.Χ υπήρχε πόλης-κράτος με δικό της νόμισμα και δημοκρατικό πολίτευμα. Με νόμους και αποφάσεις που έπαιρνε η Βουλή.

ΠΗΓΗ πληροφοριών -Μαρία Χυδίρογλου Αρχαιολόγος. 

ο Βοριάς όταν ήταν θεός στην περιοχή της Καρυστίας και πως ενσωματώθηκε στην Χριστιανική πίστη.

Στο βιβλίο ΚΑΡΥΣΤΟΣ- Ραφήνα-Πεταλιοί -Μαρμάρι, ο Παπαμανώλης γράφει ότι 

 οι Αρχαίοι Καρύστιοι, είχαν θεοποιήσει τον Βοριά. Για να τον εξευμενήσουν έκαναν τελετές και θυσίες. 

Από το ίδιο βιβλίο διαβάζουμε ότι ο Παπαχατζής γράφει " Οι νυν Καρύστιοι εις εξιλέωσιν του παντοδύναμου τούτου θεού Βορρά, επορτάζουσι μετά το Πάσχα πάσαν Πέμπτην τριών εβδομάδων όπως πέση ούτω και παύση πλέον να πνέη ως νομίζουσι. Κατά το παράλιο της Φυλάγρας ( Βορείως Καρύστου όπου και ναός της Παναγίας , την Πέμπτην της Διακαινησίμου πανηγυρίζουσιν επίσης οι κάτοικοι των πέριξ χωρίων εις αποδίωξην του ανέμου"  " Τούτο φαίνεται λείψανον της αρχαίας εορτής του Βορρά ην τέλουν οι Αθηναίοι και Θούριοι και εκάλουν Βορεασμόν"

Βορέας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Μετάβαση στην πλοήγησηΠήδηση στην αναζήτηση

Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 5/09/2014.

Βορέας
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη μητρική γλώσσα	Βορέας (Ελληνικά)
Οικογένεια
Σύζυγος	Ωρείθυια της Αθήνας
Σύντροφος	Χιώνη Αελλόπους Chloris
Τέκνα	Χιόνη Κλεοπάτρα Καλάις Ζήτης Βούτης Hyrpace Αύρες (νύμφες) Βορεάδες Λοξώ Αίμος Αύραι Hekaerge
Γονείς	Αστραίος και Ηώς
Αδέλφια	Εύρος Ζέφυρος Νότος
Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Βορέας ή Βορρέας κατά την Ελληνική μυθολογία ήταν σύμφωνα με διάφορες εκδοχές:

• γιος του Αιόλου και πρόγονος των Μακεδόνων
• γιος του Στρυμόνα και της Ευτέρπης
• γιος του Αστραίου και της Ηούς

Ο Βορέας κατοικούσε άλλοτε:

• στο όρος Βόρας της Λυγκηστίδας στη Μακεδονία
• κοντά στο Στρυμόνα ποταμό
• σε σπήλαιο στη Θράκη, στον Αίμο

Ήταν η προσωποποίηση του βόρειου ανέμου, ενώ κατά τον Ελλάνικο ήταν η προσωποποίηση του όρους Βόρα της Μακεδονίας. Ως προσωποποίηση του βόρειου ανέμου ήταν αδελφός του Ζέφυρου (δυτικού), του Εύρου (νοτιοανατολικού) και του Νότου (νότιου). Παρουσιαζόταν ως πολύ δυνατός άντρας και με πολύ βίαιο θυμό. Συνεχώς απεικονιζόταν ως φτερωτός γέρος με πυκνά μαλλιά και γένια, κρατώντας ένα κοχύλι και με φουσκωτό, από τον αέρα, μανδύα. Ο Βορέας σε μια επιδρομή του στην Αθήνα ερωτεύτηκε παράφορα την κόρη του βασιλιά της Αθήνας Ερεχθέα, Ωρείθυια. Στην αρχή προσπάθησε να τη φλερτάρει και να την πείσει να τον παντρευτεί αλλά αυτή αρνήθηκε τις προτάσεις του. Έξαλλος, αποφάσισε να την πάρει με την βία, αφού η βία του φάνηκε πιο λογική. Ενώ η Ωρείθυια έπαιζε και μάζευε άνθη στον Ιλισό την απήγαγε, την κάλυψε μέσα σε ένα μαύρο νέφος και τη βίασε. Τη μετέφερε στη Θράκη και έκανε 6 παιδιά μαζί της: τον Αίμο, τον Βούτη, τον Λυκούργο, την Κλεοπάτρα, τη Χιόνη και τους δυο Βορεάδες Αργοναύτες, τον Ζήτη και τον Καλάι.

Οι δυο γιοι του Βορέα Καλάις και Ζήτης πήραν μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία ως Αργοναύτες.

Υπήρχαν ναοί αφιερωμένοι στο Βορέα, στη Μεγαλόπολη, στους Θούριους, ενώ λατρευόταν και στην Αθήνα, όπου θεωρούνταν γαμπρός. Πέρα από το σπήλαιο στον Αίμο, όπου κατοικούσε, υπήρχε άντρο του στη Σκυθία και κοίτη του στον Καύκασο.

Η μάχη των Ευζώνων στις 5 βρύσες στον Γραμπιά

  

Μια ηρωική ιστορία  διαδραματίστηκε στις πέντε βρύσες είναι αυτή της ηρωικής μάχης τον Μάρτη του 1826 του γενναίου Κάρπου με το ολιγάριθμο απόσμασμα Ευζώνων.

Κάρολος Φαβιέρος

Οι  Τούρκοι όπως είναι φυσικό ενδιαφερόντουσαν πολύ για τις βρύσες από τις οποίες άλλωστε έπαιρνε νερό το Κάστρο. Για αυτόν τον λόγο τις περιέβαλαν με δυνατό και ψηλό προμαχώνα τον οποίον και κυρίευσε ο Κάρπος μετά από διαταγή του Φαβιέρου έτσι ώστε να αποκόψει το νερό από το Φρούριο και με αυτόν τον τρόπο να τους αναγκάσει να παραδωθούν. Σε αυτήν την τολμηρή μάχη ο Κάρπος συνάντησε ισχυρή αντίσταση των οχυρωμένων μέσα στις Βρύσες Τούρκων από τους οποίους τέσσερις σκοτώθηκαν με λόγχη. Τελικά ο Κάρπος κυρίευσε τον Προμαχώνα αλλά έχασε 18 άντρες και ο ίδιος τραυματίστηκε ελαφριά. Η ιστορία μας συνεχίζεται με τον Χατζή -Σεκήρ, Τούρκο οπλαρχηγό ( Έλληνα ξωμάχο) από την Καβάλα ο οποίος κατάλαβε την πολύ άσχημη κατάσταση των ανθρώπων στο Κάστρο που έμεναν χωρίς νερό και την επόμενη μέρα προσπάθησε να ανακτήσει τον προμαχώνα των Βρύσεων.

Επικεφαλής 160 ανδρών δικών του και ακολουθούμενος από πλήθος ντόπιων Τούρκων επειχήρησε λυσσαλαίες εφόδους για να καταλάβει τους προμαχώνες.

Οι άνδρες του Κάρπου αν και μόνο 18 αντιστάθηκαν ηρωικά. Το αποτέλεσμα ήταν να κάνουν οι Τούρκοι τον προμαχώνα απόρθυτο μιας και τα σώματα των νεκρών έφραξαν περισσότερο την μόλις 3 μέτρων στενή πρόσβαση προς το κάστρο που ήδη είχε κλείσει πρόχειρα με πέτρες ο Κάρπος.

Οι Εύζωνες του Κάρπου απέτρεψαν την πολιορκία και ο Κάρπος παρέμεινε κύριος του νερού και των Βρύσεων. Δυστυχώς η πολιορκία του Φαβιέρου απέτυχε και τα Ελληνικά Σώματα υποχώρησαν από τις θέσεις τους γύρω από το Κάστρο και ο Κάρπος απομονώθηκε μέσα στον προμαχώνα. Τότε οι άνδρες του πήδηξαν από τα τοίχη με τα σπαθιά στα χέρια και άνοιξαν δίοδο χάνοντας μόνο 4 Ευζώνους από πυροβολισμούς που έριχναν οι Τούρκοι ταμπουρωμένοι στα γύρω σπίτια. Λίγα ονόματα σώθηκαν μέχρι τα σήμερα εκτός του Κάρπου, αυτών των γενναίων ανθρώπων.  Ήταν ο Πίσσας, ο Μπαραντιέρος ο Νιβίτσας και ο Βυζάντιος.

Τώρα πια ο Βοριάς φυσά μόνος του μέσα στο Κάστρο. Οι Έλληνες μπορεί να βρήκαν μια καστροπολιτεία αλλά ίσως λόγω του βοριά, ίσως λόγω του νερού, ίσως πάλι λόγω του ότι ήταν κατοικία κατακτητών που είχαν υποφέρει στα χέρια τους, πήραν τα υλικά και έφτιαξαν τις φωλιές τους σε πιο απάνεμες πλαγιές και πιο κοντά στις πηγές των Μύλων κυρίως. 

ΠΗΓΕΣ

βιβλίο του Θ.Γ. Παπαμανώλη Κάρυστος-

Ραφήνα-Πεταλιοί -Μαρμάρι. Έκδοση του 1954.

Επίσης διαβάζουμε ότι..

Ο Γουναρόπουλους που επισκέφθηκε το Κάστρο πριν να καταστραφεί στα τέλη του 19ου αιώνα, αναφέρει για κύριο τζαμί, για οχτώ καφενεία, για αγορά και σχολείο. Αναφέρει για όμορφα σπίτια του Ομέρ, που άλλο ήταν το διοικητήριο, το σεράι δηλ, άλλο για γυναικωνίτη και άλλο για τον αδελφό του τον Ιβραήμ.

Το πάθος του Μουσταφά και ο φόνος της Ελένης.

  Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο περίβολος του κάστρου έφτανε  μέχρι και την εκκλησία της Αγίας Σοφίας στον Γραμπιά που είχε μετατραπεί σε τζαμί. Ψηλοί προμαχώνες προστάτευαν το πολύτιμο νερό της πηγής. Ήρθε η επανάσταση του 1821 και μετά από πολλά χρόνια μαχών οι καμπάνες κτύπησαν χαρμόσυνα για τους Έλληνες το 1833.

Κοντά στην εκκλησία και μέσα σε ένα μεγάλο κτήμα γεμάτο κυπαρίσσια, ελιές και τριανταφυλλιές, ζούσε ο Μουσταφά με το χαρέμι του. Δεν ήταν όμως ευχαριστημένος ούτε καμιά από τις γυναίκες του χαρεμιού είχε κερδίσει την καρδιά του. Την κέρδισε όμως η μικρή Ελένη, ένα όμορφο κορίτσι που ζούσε εκεί κοντά. Ποιος θα μπορούσε να αντισταθεί στις διαταγές του αφέντη? Έτσι η Ελένη βρέθηκε πίσω από τους ψηλούς τοίχους του κτήματος να υπηρετεί τον Μουσταφά.  Η ιστορία όμως δεν περιμένει κανέναν που δεν την αποζητά, και έτσι προχώρησε χωρίς αυτόν. Η απελευθέρωση ήρθε και μαζί της οι πόρτες του χαρεμιού άνοιξαν και οι Βαυαροί αξιωματικοί της φρουράς του Κάστρου πήραν την Ελένη και την παρέδωσαν στον Έλληνα Μητροπολίτη στην Χαλκίδα.

Ο Μουσταφά όμως, δεν είχε φύγει από την Ελλάδα.Περίμενε υπομονετικά την ευκαιρία για να την πάρει πίσω στην Τουρκία μαζί του. Το σχέδιο του απέτυχε και μια νύχτα του Πάσχα του 1834 την δηλητηρίασε μιας και εκείνη αρνήθηκε να τον ακολουθήσει.

ΠΗΓΗ

Θ.Γ Παπαμανώλης 

ΚΑΡΥΣΤΟΣ

Ραφήνα-Πεταλιοί -Μαρμάρι, Έκδοση του 1954

Ο Γιατρός και δήμαρχος Τσούρτης είχε γράψει θεατρικό έργο που είχε ανέβει από ερασιτέχνες ηθοποιούς που είχε κατακτήσει το πολυπληθές κοινό.. Μακάρι να το βρίσκαμε κάπου...

Μέρος της περίληψης της διδακτορικής διατριβής της Μαρίας Χυδίρογλου.

Αρχαιολόγος Μαρία Χυδίρογλου

 Η αρχαία Καρυστία: συμβολή στην ιστορία και αρχαιολογία της περιοχής από τη γεωμετρική έως και την αυτοκρατορική εποχή

https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/29516

 Από τον 8ο έως τον ύστερο 6ο αιώνα π.Χ., η πόλη της Καρύστου αποτελείτο από μικρές, διάσπαρτες οικιστικές ομάδες ή κώμες, οι οποίες συνενώθηκαν, κατά μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό από την κλασική έως την ελληνιστική περίοδο. Η αρχαία πόλη της Καρύστου εντοπίζεται στις περιοχές Κοκκάλοι και Παλαιοχώρα, στα βόρεια της σύγχρονης πόλης.

 Ιερά με σημαντικό ρόλο στην ιστορία της περιοχής αποτελούν το πρώιμο ιερό στη θέση Πλακαρή, το ιερό της Αθηνάς στο Ελληνικό Πλατανιστού και της Ήρας ή του Διός και της Ήρας στην Όχη, όπως πιστοποιείται από τα αρχαιολογικά και επιγραφικά ευρήματα από τους χώρους αυτούς. Με βάση τις επιγραφικές μαρτυρίες στην πόλη ή στη χώρα της Καρύστου υπήρχαν ναοί ή ιερά αφιερωμένα στον Απόλλωνα, Δήλιο και Πύθιο, στην Άρτεμη, στο Διόνυσο, σε μία γυναικεία θεότητα, ίσως στην Κόρη ή στην Άρτεμη Βενδίδα και στον Ηρακλή. Η λατρεία της Κυβέλης, της Ίσιδος, του Σαράπιδος και του Μίθρα μαρτυρείται επιγραφικά σε ιδιωτικό πλαίσιο. Το ιερό και άσυλο του Ποσειδώνος Γεραιστίου, η θέση του οποίου πιθανόν εντοπίζεται στο ακρωτήριο της Γεραιστού στο Καστρί Πλατανιστού, φαίνεται να είναι το μακροβιότερο της περιοχής, με λατρευτική δραστηριότητα, επίσημο χαρακτήρα και ακτινοβολία στο Αιγαίο, όπως προκύπτει από τη διάδοση των θεοφορικών ονομάτων που σχετίζονται με τη ρίζα της προσωνυμίας του θεού.

 Στη Γεραιστό τελούνταν τα Γεραίστια, στην Κάρυστο τα Αριστονίκεια και οι Καρύστιοι μετείχαν στον εορτασμό της Αρτέμιδος Αμαρυνθίας. Από το Καρύστιο ημερολόγιο μαρτυρείται επιγραφικά το όνομα του μηνός Βουφονιῶνος και η περιστασιακή χρήση ενός μεγάλου έτους 384 ημερών, με έναν εμβόλιμο μήνα 30 ημερών, κατά τη χρονική περίοδο από τον ύστερο 4ο έως το 2ο αιώνα π.Χ. Κατά το μεγαλύτερο μέρος του 5ου και 4ου αιώνα π.Χ., περίοδο ένταξης της Καρύστου στην Α΄ και Β΄ Αθηναϊκή Συμμαχία και ως τη μεμονωμένη σύναψη της συμμαχίας των ευβοϊκών πόλεων με την Αθήνα το 357/356 π.Χ., το πολίτευμα της Καρύστου ήταν δημοκρατικό. Απετέλεσε τη μόνη ευβοϊκή πόλη που παρέμεινε στην Αθηναϊκή Συμμαχία το 349/348 π.Χ. και δεν συμμετείχε στην αποστασία των Ευβοέων. Η ύπαρξη βουλής τεκμηριώνεται με βάση τα επιγραφικά ευρήματα για την υστεροκλασική και ελληνιστική περίοδο.

 Ονόματα αρχόντων και άλλων αξιωματούχων εντοπίζονται σε ψηφίσματα του δήμου, καθώς και σε νομίσματα της Καρύστου. Η ύπαρξη του σώματος των προβούλων κατά τη ρωμαϊκή περίοδο στην πολιτεία της Καρύστου, θεσμός, ο οποίος θεωρήθηκε ότι θα είχε διατηρηθεί από παλαιότερες περιόδους αποτελεί επισφαλή εικασία. Κατά την υστεροκλασική έως ελληνιστική περίοδο μαρτυρούνται δημόσια και ιδιωτικά δάνεια από το ιερό της Δήλου για την πόλη και τους πολίτες της Καρύστου. Στην Κάρυστο μαρτυρείται επίσης η παρουσία ισχυρών γενών, με σημαντικό ρόλο στα δημόσια πράγματα. Καρύστιοι ιδιώτες γίνονται αναθέτες σε εκτός Καρύστου ιερά, όπως στο Αμφιάρειο του Ωρωπού και στα ιερά του Απόλλωνα στη Δήλο και στους Δελφούς. Αναθήματα της πόλης της Καρύστου στην Ακρόπολη Αθηνών το 370 π.Χ. και στους Δελφούς γύρω στο 479 π.Χ. σηματοδοτούν πτυχές της ιστορίας της πόλης. Οι πολιτικοί, συμμαχικοί, λατρευτικοί και εμπορικοί δεσμοί της Καρύστου με την Αθήνα είναι πολύπλευροι. Η Κάρυστος συμμετείχε στην Α΄ και στη Β΄ Αθηναϊκή Συμμαχία. Οι επιτύμβιες στήλες και οι κιονίσκοι Καρυστίων ξένων ή μετοίκων που απέθαναν και ετάφησαν στην Αθήνα καλύπτουν την υστεροκλασική και ελληνιστική περίοδο. Λίγες επιτύμβιες στήλες Καρυστίων ξένων ή μετοίκων ελληνιστικών έως ρωμαϊκών αυτοκρατορικών χρόνων έχουν μέχρι σήμερα βρεθεί σε άλλες πόλεις-κράτη, όπως στην Ερέτρια, στην Κω και στην Κύπρο. 

Οι Καρύστιοι πρόξενοι που εμφανίζονται σε τιμητικά ψηφίσματα άλλων πόλεων κατά τη διάρκεια του ύστερου 4ου, 3ου, 2ου και 1ου αιώνα π.Χ. αποτελούν μεγάλη ομάδα, η ύπαρξη της οποίας τονίζει τις ναυτικές, οικονομικές και εμπορικές σχέσεις της νοτιοευβοϊκής πόλης μέσα στο δίκτυο ανταλλαγών του Αιγαίου. Υπερτερούν σε αριθμό οι Καρύστιοι πρόξενοι στην Αθήνα, με χαρακτηριστική περίπτωση τους Τιμοσθένη Ι και IΙ, οι εμπορικές και πολιτικές δραστηριότητες των οποίων καλύπτουν τα τέλη του 4ου μέχρι το τρίτο τέταρτο του 3ου αιώνα π.Χ. Η Κάρυστος διατήρησε σχέσεις συμμαχικές, πολιτικές, εμπορικές, οικονομικές και λατρευτικές, με τις άλλες μεγάλες Ευβοϊκές πόλεις, αλλά κατά κύριο λόγο με την κατά τον Ηρόδοτο ἀστυγείτονα Ερέτρια. Επιγραφικές μαρτυρίες από το οχυρό του Ραμνούντος και το δήμο του Ωρωπού, όπως και από άλλες περιοχές του χερσαίου ελλαδικού χώρου και πόλεις μακρινότερων περιοχών, όπως η Ερεσσός της Λέσβου, η θρακική Μαρώνεια, τα ποντικά Βορύσθενα και οι λακωνικές Γερόνθρες, πιστοποιούν λατρευτικές, επαγγελματικές και εμπορικές σχέσεις με την Κάρυστο. Σημαντική είναι επίσης η συμμετοχή της Καρύστου στη Δελφική Αμφικτυονία. Καρύστιοι μισθοφόροι απαντούν μέσα στον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ. στη Χίο, στη Ρόδο και στην Κύπρο, άλλοι κέρδισαν το δικαίωμα του πολίτη στη Μίλητο, στον ύστερο 3ο αιώνα π.Χ. και άλλοι ανέλαβαν εργολαβίες σε ναούς στην Αττική και στη Δήλο, τον 4ο και πρώιμο 3ο αιώνα π.Χ. Η εμπορική σημασία της Καρύστου και της Νότιας Εύβοιας τονώθηκε με τη συστηματική εκμετάλλευση των λατομείων της καρυστίας λίθου, από ρωμαίους αξιωματούχους, πραγματευόμενους (negotiatores) και έλληνες απελεύθερους, κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο. Κτίρια της μεσαιωνικής και υστεροβυζαντινής περιόδου καλύπτουν τις υπώρειες του Κάστρου της Καρύστου. Μέσα στις επιχώσεις του Κάστρου βρέθηκαν ευρήματα κλασικών χρόνων, στοιχείο που οδηγεί στην ενδυνάμωση της παλαιάς εικασίας των περιηγητών ότι στο χώρο αυτό εντοπίζεται η αρχαία ακρόπολη. Ιδιωτικά κτίρια των ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων έχουν θεμελιωθεί πάνω σε κτίρια ελληνιστικών και προγενέστερων χρόνων στην Παλαιοχώρα. Μία αποσπασματική μέχρι σήμερα εικόνα, με οικοδομικά κατάλοιπα οικιών, μεταξύ των οποίων μίας οικίας με πύργο υστεροκλασικών έως ελληνιστικών χρόνων, μας προσέφερε η επιφανειακή έρευνα στους Κοκκάλους. Ο αγροτικός χαρακτήρας των οικιστικών εγκαταστάσεων που εντοπίζονται τόσο στη χώρα, όσο και στο άστυ είναι φανερός από τα σχετικά ευρήματα, όπως τα λίθινα πιεστήρια, οι μυλόλιθοι και τα θραύσματα άβαφων αποθηκευτικών αγγείων. Τα δημητριακά και η αμπελουργία, τα κτηνοτροφικά και αλιευτικά προϊόντα, η μεταλλουργία, το καρύστιο μάρμαρο, ο τοπικός σχιστόλιθος και άλλοι λίθοι αποτελούν τους φυσικούς πόρους της περιοχής. Η νεκρόπολη αποτελείται από μικρά, οικογενειακά νεκροταφεία, τα οποία απλώνονται σε πυρήνες στα δυτικά και νότια της πόλης και στα νότια του Μεγάλου Ρέματος, στον Κάμπο και στην ευρύτερή του περιοχή. Μετά την προσάρτηση των Στύρων από την Ερέτρια, γύρω στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. ή κατά τον πρώιμο 4ο αιώνα π.Χ., η Καρυστία χώρα απλώνεται σε έκταση 450 τετραγωνικών χιλιομέτρων, από τα οροπέδια με τους αγροικίες-πύργους, που είναι γνωστοί ως Δρακόσπιτα των Στύρων, μέχρι τις Καφηρείους άκρας. Η πόλη και η χώρα προφυλάσσονται κατά τον 5ο έως 3ο αιώνα π.Χ. με τα οχυρά στα Πλακωτά, στη Φιλάγρα, στην Αρχάμπολη, στο Θύμι, στη Ζαχαριά, στο Σκούασι και με τον οχυρωμένο λιμένα στο πόλισμα της Γεραιστού. Οι αρχαίες θέσεις ή κώμες Αρχάμπολη και Φιλάγρα, στις οποίες έχουν αποδοθεί, χωρίς ασφαλή τεκμήρια, τα αρχαία ονόματα Νύσα και Αιγές, αποτελούν οχυρωμένους οικισμούς, στο εσωτερικό των οποίων υπάρχουν ίχνη εκτεταμένης μεταλλουργικής και μεταλλευτικής δραστηριότητας. Οικίες του απλού τύπου, με παρατακτική σειρά δωματίων, κατά τον πλατυμέτωπο άξονα, αγροικίες με πύργους, μεμονωμένοι πύργοι, κυκλικοί και τετράπλευροι, χώροι πιθανών ιερών και εργαστηρίων, καθώς και τμήματα αρχαίων οδών του 5ου αιώνα π.Χ. έως τον 2ου αιώνα μ.Χ. εντοπίστηκαν σε πολλά σημεία της χώρας. Οι θέσεις των πύργων μαρτυρούν ότι έχουν οικοδομηθεί για λόγους φύλαξης και ασφάλειας των κατοίκων και των αγαθών τους σε περιπτώσεις επιδρομών και πειρατικών εισβολών. Πολλοί από τους κυκλικούς πύργους εποπτεύουν μέρος του κεντρικού Αιγαίου, άλλοι βρίσκονται σε σημαντικά χερσαία περάσματα και άλλοι κοντά σε φυσικούς πόρους της περιοχής, όπως σε μεταλλοφόρες περιοχές ή κοντά σε καλλιέργειες. Τα σύνολα οικιστικών εγκαταστάσεων στις ορεινές περιοχές Μετόχι-Κουκουβάγιες, Κουρμαλή και στην Παξιμάδα μπορούν να θεωρηθούν κώμες της Καρυστίας χώρας. Η πιθανή ταύτιση των αγροικιών της Παξιμάδας με τις οικιστικές εγκαταστάσεις των Αθηναίων κληρούχων του 5ου αιώνα π.Χ., υπό τον Τολμίδη, εάν αυτοί εγκαταστάθηκαν στην Κάρυστο και όχι σε άλλη περιοχή της Εύβοιας, δεν έχει τεκμηριωθεί επιγραφικά. Το επιγραφικά ταυτισμένο πόλισμα της Γεραιστού είναι η μεγαλύτερη από τις καρύστιες κώμες και περιγράφεται ως έχουσα «κατοικίαν ἀξιόλογον» από το Στράβωνα. Λόγω της κομβικής της θέσης, η Γεραιστός έπαιξε σημαντικό ρόλο σε κάθε περίοδο της ιστορίας της πόλης-κράτους της Καρύστου και γνώρισε την επικυριαρχία των Αθηναίων, Σπαρτιατών και Μακεδόνων. Δεν υπάρχουν ενδείξεις για την ύπαρξη εργαστηρίων γλυπτικής στη νότια Εύβοια, όπου τα διάφορα είδη των τοπικών λίθων ήταν ακατάλληλα για τη λάξευση πλαστικών έργων. Λίγα είναι τα σωζόμενα έργα της πλαστικής που ενδεχομένως μπορούν να αποδοθούν σε δημόσια προγράμματα. Τα περισσότερα από τα έργα της πλαστικής που εξετάστηκαν, αναθήματα και επιτύμβια, κατασκευάστηκαν χάρη σε ιδιωτική πρωτοβουλία και ορισμένα αποτελούν ένδειξη του πλούτου και των προβαλλόμενων αξιών της άρχουσας κοινωνικής τάξης. Στενοί καλλιτεχνικοί δεσμοί της πόλης της Καρύστου με την Αθήνα, την Ερέτρια και τις Κυκλάδες μαρτυρούνται σε όλη τη διάρκεια των υστεροκλασικών και ελληνιστικών χρόνων. Δημοφιλείς τύποι επιτύμβιων έργων κατά τον 3ο έως 1ο αιώνα π.Χ. φαίνεται ότι είναι οι ναϊσκόμορφες στήλες νησιωτικών, κυρίως κυκλαδικών, και μικρασιατικών προτύπων, γεγονός που αποτελεί επιβεβαίωση του θαλάσσιου προσανατολισμού των ενδιαφερόντων της αρχαίας πόλης. Η τοπική μεταλλοτεχνία φαίνεται ότι παρουσιάζει ανάπτυξη ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Τα τοπικά εργαστήρια παρήγαγαν μικρά χάλκινα αναθηματικά έργα, αντιγράφοντας, χάρη στους εμπορικούς δεσμούς της πόλης, τύπους από κοντινά και μακρινότερα κέντρα, με στόχο την κάλυψη των λατρευτικών αναγκών της Καρυστίας. Η τοπική κεραμική παραγωγή της Καρύστου αναπτύχθηκε από τους γεωμετρικούς έως τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους. Η κεραμική των ύστερων γεωμετρικών χρόνων από το ιερό της Πλακαρής και από άλλες θέσεις της Καρύστου, εισαγμένη και τοπική, δείχνει επαφές με την Αττική, την Ερέτρια και τις Κυκλάδες, τόσο στα σχήματα, όσο και στα διακοσμητικά μοτίβα. Η ανάδειξη του χαρακτήρα της τοπικής κεραμικής παραγωγής της Καρυστίας πραγματοποιείται κατά την αρχαϊκή περίοδο, μέσω επαφών με το νησιωτικό Αιγαίο, όπως πιστοποιούν τα θραύσματα των ανάγλυφων πίθων με τα ποικίλα φυτικά και γραμμικά μοτίβα, από τη Φιλάγρα και την Κάρυστο. Κατά την αρχαϊκή και κλασική περίοδο, διαπιστώνεται η ύπαρξη πολλών εισηγμένων αττικών αγγείων και η τοπική παραγωγή περιορίζεται σε μελαμβαφή αττικίζοντα ή κορινθιάζοντα αγγεία και κυρίως σε τοπικά άβαφα χρηστικά και μαγειρικά σκεύη. Μεγάλη ποικιλία σχημάτων αγγείων και ευρηματικότητα απλών διακοσμητικών μοτίβων παρατηρείται από τον 4ο έως τον 3ο αιώνα π.Χ., περίοδο ανάπτυξης του αστικού κέντρου και των βιοτεχνιών της Καρύστου. Κατά την υστεροκλασική περίοδο αντιγράφονται στην Κάρυστο δημοφιλή μελαμβαφή αθηναϊκά και ερετριακά σχήματα αγγείων. Τοπικής παραγωγής άβαφα αγγεία, όπως χύτρες, λοπάδες και πίθοι παράγονταν από τον 6ο αιώνα π.Χ. ώς τον 1ο αιώνα μ.Χ. Η αυτόνομη εξελικτική πορεία του σχήματος του πίθου και των χυτροειδών από τον 6ο έως τον 2ο αιώνα π.Χ. στην Καρυστία επιβεβαιώνει την ύπαρξη τοπικών εργαστηρίων μαγειρικών σκευών, με παράδοση, υπόθεση που ενισχύεται από τα ανασκαφικά ευρήματα και απηχείται στο μαρτυρούμενο όνομα κάκκαβος, που ο Αθήναιος αποδίδει σε ένα μεγάλο καρύστιο μαγειρικό σκεύος. Κατά τον 3ο και 2ο αιώνα π.Χ, η ποικιλία των μοτίβων που χρησιμοποιήθηκαν σε άωτους ανάγλυφους σκύφους και στη μελαμβαφή παραγωγή, τύπου Δυτικής Κλιτύος, δείχνει επιρροές όχι μόνον από την Αθήνα και την Ερέτρια, αλλά και αναφορές σε άλλα κέντρα της Πελοποννήσου, του Αιγαίου και της Μικράς Ασίας. Η παραγωγική δραστηριότητα των τοπικών κοροπλαστικών εργαστηρίων παρουσίασε αυτονομία και δημιούργησε πρωτότυπους τύπους κατά τους υστεροκλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους και με σκοπό την κάλυψη των αναγκών της τοπικής αγοράς. Τα ειδώλια, τα πήλινα ακροκέραμα, οι λύχνοι του 4ου έως 1ου αιώνα π.Χ.-1ου αιώνα μ.Χ., τα γυάλινα φυσητά αγγεία των ρωμαϊκών αυτοκρατορικών χρόνων και τα οστέινα εργαλεία του 4ου έως 1ου αιώνα π.Χ.-1ου αιώνα μ.Χ. αποτελούν δείγματα αντίστοιχων μικρών τοπικών παραγωγικών δραστηριοτήτων, ενώ τα γυάλινα αγγεία τεχνικής πυρήνα από άμμο, του πρώτου μισού του 5ου αιώνα π.Χ., δείγματα εισαγωγών από το νότιο Αιγαίο, μέσω της Ερέτριας. Μέσα από την μελέτη αυτή σκιαγραφήθηκαν ορισμένα στοιχεία από την ιστορία και την αρχαιολογία της Καρυστίας, κέντρο της οποίας ήταν η πόλη-κράτος της Καρύστου, με τις μικρές κώμες και τους αγροτικούς οικισμούς της χώρας που την περιέβαλε. Η κομβική θέση της πόλης-κράτους της Καρύστου λειτούργησε σε όλη την διάρκεια της αρχαιότητας ως δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του χερσαίου ελλαδικού χώρου και των Μικρασιατικών παραλίων, μέσα στο πολύμορφο δίκτυο των πολιτικών, λατρευτικών, οικονομικών και εμπορικών επαφών του Αιγαίου. Το νότιο άκρο της Εύβοιας λειτούργησε ως πύλη των ναυτικών επιχειρήσεων της Ερέτριας, της Αθήνας, της Σπάρτης και της Μακεδονίας. Η επικυριαρχία στην νότια Εύβοια σηματοδοτούσε την εγγύηση της επιτυχούς επιβολής της εκάστοτε ηγεμονικής δύναμης του ελλαδικού χώρου στο κεντρικό Αιγαίο. Ο ρόλος της ευβοϊκής πόλης-κράτους της Καρύστου στο δίκτυο επαφών των αρχαίων ελληνικών πόλεων αναδεικνύεται σαφέστερα μέσα τις επιγραφικές και νομισματικές μαρτυρίες, που φανερώνουν σχέσεις που απλώνονται από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι την Αίγυπτο, καθώς και από την Ρώμη μέχρι την Μικρά Ασία.

Ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία για το Κάστρο της Καρύστου από την μελέτη της Α. Ελένης Τσιομπίκου.

 Αντιγραφή μεγάλου μέρους από την μελέτη της Ελένης Τσιομπίκου.

"Castel Rosso Καρύστου. Το Κάστρο και ο οικισμός- Τα νέα στοιχεία της έρευνας."

Το Καστέλλο Ρόσσο βρίσκεται στην κορφή του λόφου Monte Folli, 350 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.

Ο λόφος και το κάστρο κατοικήθηκαν χωρίς διακοπή για τουλάχιστον 600 χρόνια,(13-19 αιώνα)  σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρύματα, χωρίς να προσμετρήσουμε πρώτερες περιόδους μιας και σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στην κορφή του λόφου βρισκόταν η Αρχαία Ακρόπολη και αργότερα, Μεσοβυζαντικό Οχυρό.

Δυστυχώς, εξ αιτίας της έλλειψης πλήρους αποτύπωσης και ανασκαφικών δεδομένων, δεν έχει γίνει συστηματική μελέτη του μνημείου και η έρευνα, όπως και η επέμβαση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, υπήρξε μέχρι τώρα περιορισμένη.

Συγκεκριμένα, απαραίτητες για την ασφαλή πρόσβαση στο οχυρό έγιναν αναστυλωτικές εργασίες το 1968 και το 1969 από τον Παύλο Λαζαρίδη.Συνεχίστηκαν το 1973 από την Μυρτώ Γεωργοπούλου. Με αφορμή το πρόγραμμα Κάστρων Περίπλους , την διετία 2007-2008 πραγματοποιήθηκε στον χώρο μικρής κλίμακας αρχαιολογική έρευνα υπό την εποπτεία της 23ης Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Το Καστέλλο Ρόσσο, μπορεί σήμερα να βυθίζεται στην λήθη του χρόνου όμως υπήρξε ένα από τα πιο σημαντικά Μεσαιωνικά Κάστρα της Εύβοιας.

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές,κτίστηκε στα χρόνια της κυριαρχίας του Λομβαρδικού Οίκου των Dalle Carceri στην Κάρυστο,δηλ μετά το 1205. Το 1276 ολοκληρώθηκε αλλά καταλήφθηκε από τον ιππότη Λικάριο. Το 1296 οι Λομβαρδοί έγιναν πάλι κύριοι του Κάστρου. Το 1317 πέρασε στους Καταλανούς. Το 1365 ήταν η σειρά των Βενετών να υψώσουν τα λάβαρα τους στον λόφο. Υπό την κυριαρχία των Βενετών η περιοχή χάνει την λάμψη και την ευμάρεια της. Η Κάρυστος μαραζώνει, ο πληθυσμός μειώνεται και το Κάστρο παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης.

Το 1470 το κατέλαβαν οι Τούρκοι και το 1833, αναγκάστηκαν να παραδώσουν την Καστροπολιτεία στους Έλληνες, οι οποίοι σύντομα την εγκατέλειψαν με αποτέλεσμα στο εξείς να μένει  εκτεθειμένη στην καταστρεπτική μανία του αέρα και την λιθαρπαγή.

Με περίγραμμα μήκους 280 μέτρων και μεγίστου πλάτους 120 μ, το κάστρο είναι μεγάλων διαστάσεων. Καθώς δεν έχει πραγματοποιηθεί συστηματική ανασκαφική έρευνα δεν μπορούμε να αποτυπώσουμε τα κτίσματα έτσι ώστε να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα της Καστροπολιτείας. 

Παρόλα αυτά, ακόμα και τα υπάρχοντα, μας δείχνουν την σπουδαιότητα του μνημείου  για την ιστορία, όχι μόνο της Καρύστου, αλλά και ολόκληρου του Αιγαίου.

Τα ευρήματα των τελευταίων εργασιών στο εσωτερικό του κάστρου και του χωριού, εκτός από το ότι πιστοποιούν την συνεχή χρήση της θέσης από τις αρχές του 13ου αιώνα έως τον 19ο, μαρτυρούν τον σημαντικό ρόλο της περιοχής και του λιμανιού της Καρύστου στο εμπόριο της Μεσογείου διαμέσου των αιώνων.

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τμήματα αγγείων κλασσικών χρόνων που σε συνδιασμό με αρχιτεκτονικά μέλη της ίδιας περιόδου, ενισχύουν την υπόθεση της εγκατάστασης στην θέση ήδη από την αρχαιότητα.

Για αυτό τον λόγο είναι μεγάλης και ζωτικής σημασίας να κρατήσουμε τον χώρο ασφαλή για μελλοντική ανασκαφή και ανάδειξης του μνημείου μέσα και έξω από τα τοίχη. Κάτι που με πολύ μεγάλο κόπο έχουν καταφέρει λίγοι άξιοι Καρυστινοί μέχρι σήμερα.

Στο μέλλον, ίσως αρχίσει πάλι η ανασκαφή και ίσως υπάρξει ενδιαφέρον και προσπάθεια για περαιτέρω ανάδειξης του μνημείου με αναστύλωση τουλάχιστον εκείνων των μερών που θα επιτρέπει η έρευνα των ειδικών.

Μέχρι τότε, ο Μόντε Φόλλι,- ο τρελός αέρας των Μεσαιωνικών κατακτητών, θα συναντά τον Έλληνα Βορέα μέσα και γύρω από το Κάστρο και είθε η πνοή του να δώσει πάλι ζωή στην αρχαία ακρόπολη της Καρύστου ενώ οι καμπάνες θα κτυπούν χαρμόσυνα στην γιορτή του Προφήτη Ηλία.