Ο κ.Νίκος Π. Κόλλιας μας διηγείται τα δύσκολα χρόνια της παιδικής του ηλικίας και της νεότητας του.

 Ο θείος μου ο Νίκος, αδελφός του πατέρα μου, θυμάται τα δύσκολα χρόνια της παιδικής του ηλικίας και της νεότητας τους.

Ακόμα και πιο πίσω , το πως ο παππούς του, ο Γιάννης Μανώλης από το Καλογέρι, είχε κατέβει στον Μύλο στα Καλύβια και αποφάσισε να κάνει γαμπρό του τον πατέρα του Παναγιώτη, επειδή τον καμάρωσε για την δύναμη την ευγένεια και την προθυμία του να βοηθήσει όσους δεν μπορούσαν να φορτώσουν μόνοι τους τα γεννήματα τους. Πολλές ιστορίες χαμένες στον χρόνο, αλλά ας σταθούμε λίγο και να σκεφτούμε με όλα όσα βλέπουμε και ξέρουμε να γίνονται στον κόσμο, το πόσο τυχεροί είμαστε και πόσο καλό μας κάνει στην ψυχή μας το να ξέρουμε τις ρίζες μας μέχρι βαθειά μέσα στο παρελθόν της ιστορίας της, και το πόσο δύναμη πέρνουμε γνωρίζοντας όλες τις δυσκολίες που ξεπέρασαν, έκαναν προκοπή και έφτασαν στα βαθειά γεράματα με κέφι για ζωή και αγάπη για τους ανθρώπους.

Νοέμβρης 2003 - Ο ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ. Χρονογράφημα Α.Κ στην Καρυστινή

 

Νοέμβρης 2003 - Ο ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ

Σήμερα λέω να σας πω μια κατάδικη μου ιστορία και μη βιαστείτε να πείτε , δεν έχουμε όρεξη να την ακούσουμε, γιατί μπορεί να σας αρέσει.

Το χωριό Γιαννίτσι το ξέρετε. Και θα ξέρετε ότι κάτου κάτου φτάνει ως τη θάλασσα που τώρα τη λένε, Παραλία Γιαννιτσίου. Ολόκληρους αιώνες εκείνη η παραλία ήτανε η χαρά του Θεού και κράταγε ούλη της την παρθενιά γιατί δεν υπήρχε δρόμος να πάει κανείς να μπερμπαντέψει. Ώσπου πήγε το γκρέιντερ τότε δα άνοιξε ένα πράγμα σαν δρόμο και αμέσως ούλοι βιστήκανε να πάνε να δούνε την παρθένα ακρογιαλιά.

Έγινε τότε το δώσε μου και μένα μπάρμπα. Τι φωνές τα καλοκαίρια, τι φασαρία και κρυφά κρυφά θα σας πω ότι ακούστηκε πως μερικοί και μερικές,ντόποιοι και ξένοι, κάνανε το μπάνιο τους τσιτσίδι και έτσι όπως ξαπλώνανε στην κατακάθαρη αμμουδιά να λιοπυριστούνε. Τα άλλα δεν θα σας τα πω, γιατί είναι ντροπής πράματα αλλά σεις τα καταλαβαίνετε.

Κειδά παραδίπλα, όμως ήτανε και το χτήμα ενός νοικοκύρη που τα καλοκαίρια έμενε με την οικογένεια του στην καμαρίτσα που είχε τσα μέσα για να κουμαντέρνει τα μποστανικά του. Από δω αρχίζουν και τα βάσανα του.

Βραγιές είχε και βραγικά δεν μάζευε γιατί τη νύχτα μουντέρνανε οι μουσαφιραίοι και του τα κάνανε γιάλα.

Αποφάσισε να στήσει καρτέρι και τότε τα πράματα γίνανε χειρότερα γιατί ξαναγκριζότανε με τσείνα που έβλεπε και πια η νοικοκυρά του δεν μπόραγε να νηστέψει μήτε την Παρασκευή μήτε ο Σαββατόβραδο.

Εκεί όμως που ξεχύλισε το ποτήρι ήτανε με τους λαθροψαράδες .Με φακούς και με μπουκάλες ψάχνανε τη θάλασσα μέχρι τον πάτο και δεν αφήνανε τουτουνού ούτε μαρίδα.

Αγαναχτισμένος έτρεξε στο λιμεναρχείο του Μαρμαριού, το και το. Ξεσηκώθηκε η εξουσία του τόπου, λιμενικό, αστυνομία, τηλεφωνούσανε και στο λιμενάρχη των Στύρων νάρχει για ενίσχυση και με ένα ταξί ξεκινήσανε για τη μεγάλη έφοδο.

Έρχεσαι? Μου τηλεφώνησε ένας τους. Θάχει και κόκκορα ετοιμάσει ο μπαξεβάνης κοιδά δίπλα και κρασί σπιτίσιο.

Σκαρφάλωσε στο αυτοκίνητο μου που το άφησα στην αυλή της Σοράγιας, χώθηκα στο ταξί που με περίμενε και μπρος βήμα ταχύ για το μεγάλο ρεσάλτο.

Πράγματι, όταν φτάσαμε στο γιαλό, ερχόντουσαν με το φουσκωτό και οι λαθραίοι.Ζύγωσε κοντά η εξουσία και προσπαθούσε να τους βάλει σε τάξη. Εγώ περίμενα δέκα μέτρα πιο κει γιατί βέβαια, δεν ήμουν αρμόδιος.

Οι λαθραίοι στην αρχή σκιαχτήκανε αλλά με την κουβέντα συμπεράνανε ότι δεν υπάρχει φόβος και ξεθαρευτήκανε .Αρχίσανε και τ ΄αστεία. Ε, είπα, ας ζυγώσω και εγώ. Και τότε έπεσε πανικός. Ο εισαγγελέας! Είπε ένας από δαύτους και αμέσως αρχίσανε τη κλάψα.

Άλλος βρέθηκε καρδιακός, άλλος με πέτρα στην χολή. Ευκαιρία, σκέφτηκα και γώ, που μου είχανε γυαλίσει κάτι τσιπούρες και ολόπαχα μπαρμπούνια  στον πάτο του φουσκωτού.

Μπορώ να πάρω ένα? Ρώτησα. Ό, τι θέλετε!! Ό, τι θέλετε!! Είπανε οι άρρωστοι. Γέμισα μια τσάντα με τα καλύτερα, είπανε εκείνοι δεν το ξανακάνουμε, τελευταία φορά ήτανε επειδή η μυρουδιά του κοκκινιστού κόκορα μας έσπαγε τη μύτη, ξεκίνησε η εξουσία κι εγώ μαζί για το ξεκοκκάλισμα του.

Όσοι εκείνοι κουβεντιάζανε μετά το φαγοπότι για την τάξη που επιβάλλανε, ξαμολύθηκα στο μποστάνι.

Η μια τσάντα που είχα ακόμη φισκάρει διαλεχτές ντομάτες και η άλλη μοσχομύριστα πεπόνια. Τα φόρτωσα στο πορτ μπαγκάζ του ταξιού. Στης Σοράγιας που άνοιξα το πορτ μπαγκάζ για να μεταφέρω την πραμάτια στο δικό μου, η εξουσία έμεινε με το στόμα ανοιχτό και ένας είπε.

Ρε σεις? Εμείς τι ήρθαμε να κάνουμε?

Φλεβάρης 2004- Ο ΜΙ! Χρονογράφημα Α.Κ στην Καρυστινή.

 

Φλεβάρης 2004- Ο ΜΙ!

Η πολύχρονη φουντωτή μουριά μπροστά στου Πέρου, είχε στείλει με απόσπαση εκείνο το Μάη, τη μόνιμη παρέα της , το Στέλιο, το Μιχάλη, το Μήτροκα το Χαρίλη, πέρα στην συνομήλικη της μπροστά στου Σαρλάνη.

Ήταν απασχολημένη εκείνη την εποχή γιατί φιλοξενούσε στον ίσκιο της και μέσα στο μαγαζί το κινηματογραφικό συνεργείο που έπαιρνε σκηνές για την καλή ταινία, Ο ΑΣΩΤΟΣ. Μαζί με τους πρωταγωνιστές, την Μοσχονά, την Ξένια Καλογεροπούλου κλπ ήταν και η γνωστή τραγουδίστρια Ζω. Όπως και ένας πανέμορφος νέος, ο Α. Ντου.

Νέοι ήτανε, Μάης ήτανε, δεν άργησε να φουντώσει το λίμπιντο της Ζω. Ό άλλος, δεν ξέρω. Ξέρω όμως ότι ένα βράδυ, που του είπε εκείνη να δούνε μαζί τα μαγιάτικα αστέρια ούλη τη νύχτα, εκείνος είπε, Άσε, αύριο και βλέπουμε!

Φούντωσε και κόρωσε εκείνη, και αργά πήρε το αυτοκίνητο της και βγήκε προς ανεύρεση πηγής να σβήσει την κάψα της.

Πήρε τον μοναδικό δρόμο που όπως ήταν χαλικωτός, πήγαινε μέχρι πάνου τα Αλαμανέικα και λίγο πάρα πάνω.

Η έκταση από του Σαραβάνου μέχρι Αλαμανέικα ήτανε θεική. Λέγανε πως ο Θεός ο ίδιος πήγε και ακούμπησε εκεί το κομμάτι που του περίσσεψε όταν έκανε τον Παράδεισο. Και να οι λεμονιές, μουσχομυριστές εκείνο το Μάη, και κρυμμένες πίσω από πανέμορφα κυπαρίσσια που τις προστατεύανε από τον πολύ ήλιο και τον κακό χειμώνα, στέλνανε απλόχερα τις μοσχοβολιές τους ίσαμε κάτου του Φλώρου. Τα θυμόσαστε έτσι?

Έτυχε που λέτε εκείνο το βράδυ να έχει νυχτερινή βάρδια – σκοπιά ο χωροφύλακας ο Κώστας. Σε κείνο λοιπόν το δρόμο που είχε βγει αυτός να πάρει τον αέρα του και την υπηρεσία του μέσα στις δροσιές της άνοιξης, είδε το αυτοκίνητο,μοναδικό άλλωστε και την αρτίστα μέσα να τρέχει σα τρελή. Το σταμάτησε. Να η λύση! Σκέφτηκε εκείνη και του είπε. ‘’Ελα να σβήσουμε την φωτιά!» Παραξενεύτηκε εκείνος , φωτιά γύρω δεν έβλεπε πουθενά. «Τρελή είναι τούτη» σκέφτηκε.»Πρέπει να την προστατέψω» Την πήρε λοιπόν και την έφερε στο σπίτι που έμενε κάπου εδώ κοντά μου. Σίγουρος πως είχε κάνει το καθήκον του πήγε ξημερώματα στο σπίτι του αφού τέλειωσε την υπηρεσία του και έλεγε στην γυναίκα του για το χουνέρι που τον βρήκε .Εκείνη άκουγε με προσοχή. Όταν τελείωσε την αφήγηση του η γυναίκα του τον κοίταξε επιτιμητικά και τον ρώτησε. «Εσύ τι έκανες?» «’ότι σου είπα» είπε εκείνος ..»Την πήγα σπίτι της!»

«Ε, ΝΑ!» Του είπε τότε εκείνη, ανοίγοντας τις παλάμες της σε πλούσια μούτζα. Και του επανέλαβε δυο τρεις φορές τη γνωστή λέξη που λένε σήμερα όλοι οι Έλληνες θέλοντας να χαρακτηρίσουν εαυτούς και αλλήλους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Η διαδρομή από τα Αλαμανέικα μέχρι και την είσοδο της Καρύστου .ακόμα και μέχρι την δεκαετία του 80 ήταν όπως περιγράφεται. Ένας πανέμορφος  τόπος που  η ομορφιά του σε άγγιζε μέχρι τα βάθη της ψυχής σου. Το βαθύ πράσινο των κυπαρισσιών που έστεκαν ευθυτενή και πανύψηλα πλάι πλάι με το ανοιχτόχρωμο πράσινο της λεμονιάς, της Καρυστινής ποικιλίας – μαζί με το λαδί της ελιάς, κεντούσαν έναν κάμπο όλο άρωμα …Πάνε τώρα όλα..έχουμε την μνήμη να θυμάται τι σημαίνει ωραίο, και τα μάτια, να ψάχνουμε μάταια  να το βρούμε .

Για τον παππού Γιώργο , την γιαγιά Κούλα και ακόμα πιο πολλά.

 

Ο παππούς μου από την πλευρά της μητέρας μου ήταν ο Γεώργιος Σαραβάνος. Το σπίτι του ήταν στο Νικάσι και ήταν γραμματέας του δήμου Καρύστου με γραφείο στο Δημαρχείο Καρύστου. Μετά την δημιουργία κοινοτήτων στα χωριά, υπό την δημαρχία του Τάκη Σαραβάνου, έγινε γραμματέας των χωριών με έδρα το Νικάσι. Τότε ήταν όλα τα χωριά μαζί και δεν είχε ακόμα γίνει το κάθε ένα ανεξάρτητο με δικό του συμβούλιο. Σε διαμορφωμένο δωμάτιο σε γραφείο, δεχόταν τον κόσμο και έκαναν όλες τις συναντήσεις που χρειαζόντουσαν να γίνουν για να εκτελέσει τα καθήκοντα του. Ο παππούς έφερε στην Κάρυστο την πρώτη γραφομηχανή για τις ανάγκες της αλληλογραφίας και όχι μόνο.  Φορούσε συνήθως λευκά και αυτό ήταν το χαρακτηριστικό του. Κατέβαινε με το γαιδουράκι του στην Κάρυστο και η  γιαγιά μου η Κούλα, του είχε φτιάξει στην κρεβατίνα κεντητό σαμαρόπανο και ακόμα πιο όμορφο κεντητό ταγάρι.  Συναντούσε κόσμο στην ταβέρνα του Μιχαήλ, που βρισκόταν στην είσοδο στα Οβρέικα όπως ερχόμαστε από την Ελλήνων Αμερικής πιο κάτι από το χάνι που ήταν στην γωνία, εκεί που τώρα είναι το χασάπικο του Έξαρχου. Δυστυχώς, πέθανε νέος, μόλις 49 χρονών από το κακό, όπως έλεγαν τότε τον καρκίνο, το 1951.

Έτσι, έμεινε χήρα 40 χρονών η γιαγιά μου η Κούλα Κοκκίνη. Η γιαγιά μου παντρεύτηκε μεγάλη για τα δεδομένα της εποχής, 28 χρονών! Ήταν από τα λίγα κορίτσια που είχαν τελειώσει το δημοτικό και μετά εργαζόταν στο παντοπωλείο του πατέρα της, Γιάννη Κοκκίνη στο Νικάσι, επί στην είσοδο στο χωριό σήμερα. Ήταν μια δραστήρια εμπόρισσα και μετά τον γάμο της και το μεγάλωμα των τριών της παιδιών, -αφού έχασε ένα σε μικρή ηλικία από πνευμονία- και την πρόωρη χηρεία της, εργάστηκε σκληρά στα κτήματα τους για να κρατήσει όρθιο το σπιτικό της.

Ο πατέρας της ο Γιάννης ο Κοκκίνης, ξεκίνησε από πάρα πολύ φτωχό παιδάκι που μάζευε και πουλούσε αυγά, για να φτάσει με την εργασία του και την επιμέλεια του, να αγοράσει μαγαζί στην Κάρυστο, στην είσοδο στο στενό του Μούτση σήμερα, όπου άνοιξε μεγαλύτερο παντοπωλείο. Προίκισε πλουσιοπάροχα τα τρία κορίτσια του, την Κούλα με 500.000 παλιές δραχμές, και άλλα τόσα στην Μαρίκα ενώ στην Αρίστη έκτισε ένα σπίτι μοναδικό για την ομορφιά του εκείνη την εποχή, αφού ήταν το πρώτο με κεραμίδια στην συγκεκριμένη αρχιτεκτονική. Το μαγαζί το συνέχισε ο γιος του με μεγάλη επιτυχία για πάρα πολλά χρόνια. Ο προππάπος Γιάννης παντρεύτηκε όταν ήταν μόλις 17 την 16 Ελένη και έμειναν αγαπημένοι μέχρι το τέλος.

Τότε ο κόσμος δεν είχε επαφές με τον έξω κόσμο όπως σήμερα και φυσικά ούτε τις ανέσεις που έχουμε, η αποκτήσαμε μέχρι πρόσφατα σχετικά.

Οι νοικοκυρές και τα ζευγάρια η οι οικογένειες, μαζευόντουσαν κάθε βράδυ σε άλλο σπίτι. Είχαν ετοιμασίες από τηγανόπιτες, λουκουμάδες, γλυκά η μεζέδες, και μαζί με το εργόχειρο η ώρα περνούσε με ιστορίες και κουβέντες. Αυτό δείχνει ότι δεν υπήρχαν, έντονα τουλάχιστον, διαμάχες η αντιπαλότητες στις μικρές κοινωνίες των χωριών και για να είμαστε ακριβείς, στο Νικάσι, Καλύβια, Γραμπιά , Λάλα και Αετό, όπου υπάρχουν καταγεγραμμένες αυτές οι αναμνήσεις.

Τα τρία παιδιά του Γιώργου και της Κούλας, είναι ο Γιάννης Σαραβάνος που ακολούθησε τα βήματα του πατέρα του και ανέλαβε την Γραμματεία των Χωριών, η Χάιδω, η μητέρα μου, και η Ελένη που έφυγε πρόσφατα τόσο ξαφνικά και άδικα.

Η μητέρα μου γνώρισε τον πατέρα μου όταν ήταν 18 χρονών και εκείνος 35. Παρά την διαφορά της ηλικίας τους έζησαν αγαπημένοι , δούλεψαν και πρόκοψαν με αξιοπρέπεια αφήνοντας μας να μας συνοδεύει, μια παρακαταθήκη και ευχή, να είμαστε τίμιοι και καθαροί με τους ανθρώπους και την κοινωνία.

Μια πιπεράτη ιστορία που θυμάται η μητέρα μου από τις στιγμές της υπηρεσίας του παππού μας λέει ότι ο δραστήριος γραμματέας είχε βάλει σκοπό να ανοίξει τον σημερινό δρόμο για την Αγία Τριάδα. Αφού λοιπόν τα κατάφερε και πήρε την έγκριση γεμάτος χαρά, φιλοξένησε τους μηχανικούς που ήρθαν συν γυναιξί,για να χαράξουν τον δρόμο. Φυσικά αυτή η δουλειά χρειάστηκε κάποιο χρόνο για να γίνει με αποτέλεσμα,  ένας σύζυγος να το σκάσει με την κυρία του άλλου!!

Γινόντουσαν και αυτά λοιπόν, αλλά τουλάχιστον, μας έμεινε ο δρόμος!

 

Κάρυστος: Γνωριμία με τα έθιμα του Κάβο Ντόρο

 

Κάρυστος: Γνωριμία με τα έθιμα του Κάβο Ντόρο

της δημοσιογράφουΕΥΑΓΓΕΛΙΑΣ ΓΟΥΡΝΗ

Η επιτελική θέση της Καρύστου στη Νότια Εύβοια και το Κάβο Ντόρο, την κάνει ιδανικό προορισμό τόσο για το καλοκαίρι, όσο και για το χειμώνα, την άνοιξη και γενικά όλες τις εποχές. Όποια εποχή και αν βρεθείτε στην Κάρυστο, θα είναι ιδανική για να γνωρίσετε τα μοναδικά ήθη και έθιμα της αλλά και για να γευθείτε τις μοναδικές τοπικές σπεσιαλιτέ…

O «Μακαρούνας» της Καθαράς Δευτέρας
Ένα παλιό αποκριάτικο έθιμο της Καρύστου και της Νότιας Εύβοιας, γενικότερα, είναι το έθιμο ο «Μακαρούνας». Σύμφωνα με την  παράδοση, ο «Μακαρούνας» ήταν ένας άντρας με πολύ ανεπτυγμένη σεξουαλική δράση που δεν άφηνε καμία γυναίκα παραπονεμένη. Ήρθε, όμως, η τελευταία Κυριακή της αποκριάς όπου σύμφωνα με τα έθιμα της Καρύστου φτιάχνουν ζυμαρικά, τα επονομαζόμενα και μακαρούνες. Του «Μακαρούνα» του άρεσαν τόσο, που έφαγε – κυριολεκτικά- μέχρι σκασμού, ενώ όταν το πληροφορήθηκε ο γυναικείος πληθυσμός της περιοχής έπεσε σε μεγάλο θρήνο.

Έτσι, λοιπόν, κάθε Καθαρή Δευτέρα μια ομάδα από καρναβαλιστές φτιάχνει το πτώμα του «Μακαρούνα», ένα σκιάχτρο με παλιά ρούχα παραγεμισμένα για να τονίζεται η τεράστια κοιλιά του από το πολύ φαΐ αλλά και από το ξεκούμπωτο παντελόνι του να βγαίνει ένα τεράστιο πέος. Την συνέχεια αναλαμβάνουν οι γυναίκες που τον μοιρολογούν, ενώ και η νεκρώσιμη ακολουθία είναι παραλλαγμένη με καυστικό τρόπο. Στη συνέχεια, στήνεται τρικούβερτο γλέντι με πολύ κρασί και χορό.

Παραδοσιακές συνταγές
Στην Κάρυστο, τόσο τα θαλασσινά όσο και τα κρεατικά έχουν ιδιαίτερη θέση στο τραπέζι… Καθίστε σε κάποιο από τα παραθαλάσσια ταβερνάκια και προτιμήστε τους μεζέδες της θάλασσας, που όπως ισχυρίζονται οι ντόπιοι τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα στην περιοχή του Καβοντόρου, φέρνουν στην επιφάνεια της θάλασσας θρεπτικές ουσίες, το αντίστοιχο «βοτάνι» της λαϊκής παράδοσης, και τα θαλασσινά τους είναι πεντανόστιμα.

Το τηγανόψωμο είναι μια μοναδική πίτα στο τηγάνι που είναι διάσημη με παραλλαγές σε όλη την Εύβοια και φυσικά στην Κάρυστο. Η μοσχαροκεφαλή σε λαδόκολλα είναι ένα μοναδικός μεζές που συνηθίζεται στη Νότια Εύβοια. Μπορείτε ακόμα να απολαύσετε κεφτέδες με κολοκυθανθούς, ματιές χοιρινές (ένας ιδιαίτερος μεζές που τρώγεται συνήθως τα Χριστούγεννα από τα έντερα του γουρουνιού), λουκάνικα Καρυστινά, κουκιά ξερά με μελιτζάνες, μπακαλιάρο πλακί ή Πασπαλά Καρύστου (μια παραδοσιακή συνταγή που παρασκευάζεται με κρέας χοιρινό αλάτι και θρούμπι) κ.α.

Τέλος, από γλυκά ιδιαίτερα είναι το παραδοσιακό σουτζούκι και η μουσταλευριά της περιοχής, τα αμυγδαλωτά αλλά και η κοπεγχάγη, που είναι ένα ιδιαίτερο και πολύ νόστιμο γλυκό, το οποίο δεν βρίσκεται συχνά, οπότε αν το βρείτε τιμήστε το. Ακόμα θα βρείτε το τοπικό παστέλι.

Ο Καβοντορίτικος & άλλοι χοροί
Στην Κάρυστο υπάρχει πλούσια μουσική παράδοση, μάλιστα είναι πολύ οι λαϊκοί οργανοπαίχτες με καταγωγή από την Κάρυστο και τα χωριά της. Στους ρυθμούς της τσαμπούνας και του λαούτου, ο πιο γνωστός χορός είναι ο νησιώτικος ο καβοντορίτικος ή σταυρωτός. Όχι εξίσου γνωστοί αλλά εξίσου ωραίοι είναι και ο μυλωνιάτικος και ο καρυστινός μπάλλος.

Τοπικά προϊόντα
Στην Κάρυστο μπορείτε να βρείτε ότι λαχταρά η ψυχή σας μιας και πρόκειται για μια περιοχή που είναι «προικισμένη» με πολλά καλά… Φρέσκια μυζήθρα και ανθότυρο σε ένα από τα παραδοσιακά κονάκια του Καστανόλογγου, το πικάντικο τουλουμίσιο τυρί και την κεφαλογραβιέρα της Καρυστίας. Στην περιοχή παράγεται και ένα ξεχωριστό μέλι από κισσούρι, τα άνθη δηλαδή των ρεικιών, το οποίο είναι ιδιαίτερης γεύσης και είναι κατάλληλο για διαβητικούς.

Στον κάμπο της Καρύστου υπάρχει παράδοση αμπελουργίας με μεγάλη παραγωγή κρασιού και βιολογικής καλλιέργειας αλλά και του τοπικού γλυκού λιαστού. Εφοδιαστείτε από τα τοπικά καταστήματα τα νοστιμότατα κουρκουμπίνια ή γκόγκλιες  που είναι πολύ ιδιαίτερα και γευστικά ζυμαρικά αλλά και γλυκά του κουταλιού και νοστιμότατα κρέατα από τις πλαγιές της Όχης.

Το Κοτομάζωμα & το Κοτοφάγωμα των Φώτων
Από τα παλιά τα  χρόνια τη παραμονή των  Φώτων  στην Κάρυστο είχε καθιερωθεί σαν έθιμο να λένε οι καλαντάρηδες, πού έβγαιναν με τα όργανα ,  τα τοπικά παραδοσιακά κάλαντα των Φώτων. Μάλιστα, επειδή οι κοινωνίες τότε ήταν κλειστές όλοι γνώριζαν τι συμβαίνει στο κάθε σπίτι και οι ευχές και τα στιχάκια ήταν ανάλογα.

Όσο για τα φιλέματα από τους νοικοκυραίους, αυτά δεν ήταν ότι και ότι αλλά ζωντανές κότες.  Οι κότες, λοιπόν, που μαζεύονταν εκείνη την ημέρα στη συνέχεια σφάζονταν και στήνονταν μεγάλο γλέντι για να τις φάνε με όλο το χωριό, το γνωστό ως Κοτοφάγωμα.

Αν και τα χρόνια μετά τον πόλεμο, το έθιμο είχε ατονήσει, πριν από 20  χρόνια ιδρύθηκε ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος της περιοχής  Γραμπιά Καρύστου «Καστέλλο Ρόσσο» , που δραστηριοποιήθηκε σε πολιτιστικά έργα  προβολής της παράδοσης της περιοχής. Μετά από πρόταση του Γιώργου Κουκουράκη, έναν Καρυστινό με Κρητικές ρίζες και με πάθος για τον τόπο και τις παραδόσεις, ο σύλλογος ανέλαβε  από τότε και συνεχίζει μέχρι σήμερα να διοργανώνει τα  τοπικά παραδοσιακά κάλαντα των Φώτων και να  κάνει το Κοτομάζωμα καθιερώνοντας σαν ημέρα για το Κοτοφάγωμα το τελευταίο Σάββατο του Γενάρη κάθε χρονιάς,  προσελκύοντας κάθε χρόνο πολύ κόσμο.

Η υποδοχή του Αγίου Φωτός
Αν αποφασίσετε να επισκεφθείτε τα χωριά του Κάβο Ντόρο το Πάσχα να ξέρετε ότι πρόκειται για την καλύτερη ίσως εποχή. Η φύση είναι στα καλύτερα της, ολάνθιστη και τα πασχαλινά έθιμα είναι αρκετά και ξεχωριστά… Αυτό που, όμως, ξεχωρίζει είναι η λαμπερή τελετή υποδοχής του Αγίου Φωτός το Μεγάλο Σάββατο στο λιμάνι της Καρύστου.

Το Άγιο Φώς μεταφέρεται από το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος στο λιμάνι της Ραφήνας και από εκεί με καΐκι ξεκινάει την διαδρομή προς την Κάρυστο. Την ώρα πού φτάνει στον κόλπο της Καρύστου, πολλοί ψαράδες με τα καΐκια τους ανοίγονται στη θάλασσα προκειμένου να το υποδεχτούν. Από το λιμάνι την συγκινητική αυτή υποδοχή παρακολουθεί πλήθος κόσμου.

Η γιορτή κρασιού
Από τις πιο γνωστές γιορτές στην περιοχή της Καρύστου και του Κάβο Ντόρο είναι η γιορτή κρασιού, η οποία πραγματοποιείται στο τέλος κάθε Αυγούστου, στην παραλία της Καρύστου.  Εκεί, ντόπιοι και επισκέπτες μπορούν να δοκιμάσουν άφθονο ντόπιο κρασί, να γευτούν φρέσκο ψάρι και να διασκεδάσουν μέχρι πρωίας.

Η σφυριχτή γλώσσα της Αντιάς
Η σφυριχτή γλώσσα της Αντιάς, γνωστή και ως σφυριά, είναι μια σφυριχτή γλώσσα που ομιλείται από τους κατοίκους του ορεινού χωριού Αντιά Εύβοιας. Εκτός από την Αντιά, διάλογοι μέσω σφυριγμάτων έχουν καταγραφεί και στα χωριά Σιμικούκι και Ευαγγελισμός. Κάθε σφύριγμα αντιστοιχεί σε ένα γράμμα της αλφαβήτου και η σύνθεσή τους οδηγεί στη δημιουργία των σφυριχτών λέξεων.

Αυτό που επικρατεί ως πιθανότερη θεωρία είναι ότι οι κάτοικοι της Αντιάς ήταν απόγονοι Περσών στρατιωτών, οι οποίοι φρουρούσαν Έλληνες αιχμαλώτους στην περιοχή της Καρύστου. Ύστερα από την ήττα τους στην Ναυμαχία της Σαλαμίνας, ο Περσικός στρατός εγκατέλειψε τους φρουρούς της Καρύστου, οι οποίοι κατέφυγαν στις ορεινές περιοχές γύρω από την Αντιά όπου και αναμείχθηκαν με το ντόπιο πληθυσμό και αφομοιώθηκαν.

Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, οι κάτοικοι της Αντιάς είναι δωρικής καταγωγής, αφού σε αντίθεση με τους γύρω πληθυσμούς δεν μιλούν αρβανίτικα. Μια λιγότερο γνωστή εκδοχή παρουσιάζει ως «πατέρες» της σφυριάς μια ομάδα από κατοίκους της Αίνου στη Θράκη, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην περιοχή το 1469 ως αιχμάλωτοι των Βενετών.

Μαρτυρίες για την ζωή στο χωριό.

 

Yiannis Schizas

23 Αυγούστου 2020  · 

20 χρόνια πριν , είχα γνωρίσει τον μυλωνά της περιοχής του Πλατανιστού...Ήταν ένα γεροντάκι που σέρνονταν μαζί με την κυρά του, που φορούσε παπούτσια από σόλες λάστιχου αυτοκινήτου (!) δεμένες με ένα υλικό χ πάνω στα πόδια του, που δούλευε μετατρέποντας σε αλεύρι το λιγοστό σιτάρι των μικρών εκμεταλλεύσεων - ήταν 4-5 στρέμματα και δεν μπορούσαν (ούτε για πλάκα!) να εξυπηρετηθούν από τους μύλους του Αγίου Γεωργίου. Τα χρόνια πέρασαν, το γεροντάκι εξέλιπε, τα υλικά παραμένουν κλειδωμένα...Αξιοσημείωτο είναι ότι από αυτό το σημείο ξεκινάει πετρόχτιστο μονοπάτι που πηγαίνει Κάρυστο, ξεπερνώντας τις καμπύλες που κάνει ο σημερινός δρόμος...

ο

Ο κ.Χαρίλης Μπούσουλας μας μιλά για ιστορικά στοιχεία της περιοχής και τα νεώτερα χρόνια.